Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2025, Ημερήσια
Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2025 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 23 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Με το οπτικό μικροσκόπιο παρατηρούμε:
-
Α2 · 5 μονάδες
Σε ένα υβριδικό μόριο περιέχονται:
-
Α3 · 5 μονάδες
Σε cDNA βιβλιοθήκες, που κατασκευάστηκαν από ηπατικά και από παγκρεατικά κύτταρα του ίδιου ατόμου, εντοπίζονται κοινά γονίδια, που κωδικοποιούν:
-
Α4 · 5 μονάδες
Κάποιος άνθρωπος υποβλήθηκε σε in vivo γονιδιακή θεραπεία για την κυστική ίνωση. Αν συμβολίσουμε με Α το φυσιολογικό αλληλόμορφο και με α το αλληλόμορφο που είναι υπεύθυνο για την κυστική ίνωση, ο γονότυπος σε ένα επιθηλιακό κύτταρο του πνεύμονα και σε ένα κύτταρο του παγκρέατος θα είναι αντίστοιχα:
-
Α5 · 5 μονάδες
Κατά τη δημιουργία του κλωνοποιημένου προβάτου Dolly και του διαγονιδιακού προβάτου Tracy χρησιμοποιήθηκαν, αντίστοιχα:
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 (1) · 1 μονάδα
Να αντιστοιχίσετε κάθε όρο της στήλης Α του παρακάτω πίνακα με έναν από τους όρους της στήλης Β. Ένας όρος της στήλης Β περισσεύει. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «1. Πείραμα Griffith»;
ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 1. Πείραμα Griffith α. Ιός δαμαλίτιδας 2. Εντομοκτόνος τοξίνη β. Αδενοϊός 3. Πείραμα Hersey Chase γ. Βακτήριο του γένους Streptomyces 4. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη δ. Βακτηριοφάγος 5. In vivo γονιδιακή θεραπεία κυστικής ίνωσης ε. Βακτηριοφάγος λ 6. Αντιβιοτικά στ. Πνευμονιόκοκκος 7. Εμβόλια ζ. Βακτήριο του γένους Lactobacillus η. Bacillus thuringiensis -
Β1 (2) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «2. Εντομοκτόνος τοξίνη»;
-
Β1 (3) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «3. Πείραμα Hersey Chase»;
-
Β1 (4) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «4. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη»;
-
Β1 (5) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «5. In vivo γονιδιακή θεραπεία κυστικής ίνωσης»;
-
Β1 (6) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «6. Αντιβιοτικά»;
-
Β1 (7) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «7. Εμβόλια»;
-
Β2 · 6 μονάδες
Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: α. κυτταρικός κύκλος. β. σύναψη. (Μονάδες 6)
-
Β3 · 6 μονάδες
Να αναφέρετε ποιες θα είναι οι συνέπειες σε ένα κύτταρο αν αφαιρεθεί τεχνητά ο πυρήνας του. (Μονάδες 6)
-
Β4 · 6 μονάδες
Ερευνητές δημιούργησαν στο εργαστήριο έναν συνθετικό φάγο. Ο φάγος αυτός διαθέτει το DNA του φάγου και πρωτεΐνες του φάγου , οι οποίες είναι σημασμένες με ραδιενεργό . Με τους συνθετικούς φάγους οι επιστήμονες μόλυναν βακτήρια E. coli, τα οποία αναπτύχθηκαν σε περιβάλλον με μη ραδιενεργό S (). Να εξηγήσετε α. αν οι πρωτεΐνες των νέων φάγων θα είναι όμοιες με εκείνες του φάγου ή του φάγου . β. αν οι νέοι φάγοι που θα παραχθούν θα έχουν πρωτεΐνες με ραδιενεργό ή με μη ραδιενεργό . (Μονάδες 6)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 1 είναι διάγραμμα της συγκέντρωσης της β-γαλακτοζιδάσης (κατακόρυφος άξονας) σε συνάρτηση με τον χρόνο (οριζόντιος άξονας), με δύο καμπύλες. Η καμπύλη 1 μένει σε χαμηλή, σταθερή τιμή έως τη χρονική στιγμή και μετά από αυτήν ανεβαίνει, ώσπου σταθεροποιείται σε υψηλή τιμή. Η καμπύλη 2 μένει στη χαμηλή, σταθερή τιμή σε όλη τη διάρκεια, και πριν και μετά τη χρονική στιγμή . Δυο κλώνοι E. coli, εκ των οποίων ο ένας είναι φυσιολογικός και ο άλλος μεταλλαγμένος, καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό που αρχικά περιέχει μόνο γλυκόζη και μετά την κατανάλωσή της (χρονική στιγμή ) προστίθεται λακτόζη. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας μετράται συνεχώς η συγκέντρωση της β-γαλακτοζιδάσης, οπότε κατασκευάζεται η καμπύλη της Εικόνας 1. α. Ποιος κλώνος (1 ή 2) είναι ο φυσιολογικός και ποιος ο μεταλλαγμένος (μονάδες 2); β. Να εντοπίσετε τρεις διαφορετικές περιοχές του οπερονίου της λακτόζης, που αν υποστούν μετάλλαξη εξηγούν την καμπύλη του μεταλλαγμένου κλώνου (μονάδες 3). γ. Να εξετάσετε αν οι προτεινόμενες μεταλλάξεις επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο τη συγκέντρωση της περμεάσης (μονάδες 3) Δίνεται ότι η β-γαλακτοζιδάση και η περμεάση είναι ένζυμα που κωδικοποιούνται από δομικά γονίδια του οπερονίου της λακτόζης. (Μονάδες 8)
-
Γ2 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 έχει δύο γενιές. Στη γενιά I, το άτομο είναι άνδρας και το άτομο γυναίκα· και οι δύο έχουν μαυρισμένο σύμβολο (εμφανίζουν τον χαρακτήρα). Στη γενιά II είναι τα δύο παιδιά τους: το άτομο είναι γυναίκα με λευκό σύμβολο (δεν εμφανίζει τον χαρακτήρα) και το άτομο έχει μαυρισμένο σύμβολο σε σχήμα ρόμβου (εμφανίζει τον χαρακτήρα και το φύλο του δεν είναι γνωστό). Στο γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 απεικονίζεται ο τρόπος κληρονόμησης ενός μονογονιδιακού χαρακτήρα. Να αναφέρετε τον τύπο κληρονομικότητας (μονάδες 2) και να υπολογίσετε την πιθανότητα το άτομο να είναι κορίτσι ετερόζυγο (μονάδες 3). (Μονάδες 5)
-
Γ3 · 12 μονάδες
Στον άνθρωπο υπάρχει ένα είδος τύφλωσης που οφείλεται σε μιτοχονδριακό γονίδιο. Ένα άλλο είδος τύφλωσης οφείλεται σε υπολειπόμενο φυλοσύνδετο γονίδιο. Άνδρας και γυναίκα που πάσχουν από τύφλωση, απευθύνονται σε ειδικό επιστήμονα για γενετική καθοδήγηση. Ο γενετιστής, μετά από έλεγχο των γονοτύπων τους, τους ενημερώνει ότι αν αποκτήσουν κορίτσι δεν υπάρχει πιθανότητα να πάσχει από τη συγκεκριμένη ασθένεια, ενώ αν αποκτήσουν αγόρι θα πάσχει οπωσδήποτε. Αν θεωρήσουμε ότι η ασθένεια σε κάθε γονέα προκαλείται από έναν τύπο μετάλλαξης και ότι οι δύο γονείς έχουν διαφορετικό τύπο μετάλλαξης α. να εξετάσετε τι είδους παθολογικό γονίδιο μπορεί να είναι η αιτία που πάσχει ο κάθε γονέας. β. να γράψετε τους γονότυπους των γονέων και των πιθανών αρσενικών και θηλυκών απογόνων. (Μονάδες 12)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 6 μονάδες
Στην Εικόνα 3 παρουσιάζεται τμήμα της αλληλουχίας του 2ου εξωνίου ενός γονιδίου Α. Κατά τη μετάφραση του mRNA, που παράγεται από τη μεταγραφή του τμήματος της Εικόνας 3, χρησιμοποιείται το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Εικόνα 3 Να εντοπίσετε την κωδική αλυσίδα του τμήματος του εξωνίου της Εικόνας 3 (μονάδα 1). Να γράψετε τους προσανατολισμούς του DNA (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 6)
-
Δ2 · 3 μονάδες
Εικόνα 3 Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA που προκύπτει (μονάδα 1). Να γράψετε την αλληλουχία των αμινοξέων που προκύπτει από τη μετάφραση του τμήματος mRNA (μονάδες 2). Να θεωρήσετε ότι κωδική είναι η αλυσίδα I και ότι το άκρο 5' της είναι το αριστερό. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 3)
-
Δ3 · 5 μονάδες
Εικόνα 3 Μετάλλαξη στο τμήμα της αλληλουχίας του εξωνίου της Εικόνας 3 οδηγεί στη δημιουργία του τμήματος πεπτιδίου που απεικονίζεται στην Εικόνα 4. ... ile - glu - lys - arg - pro - trp - ile - asn ... COOH Εικόνα 4 Να προσδιορίσετε τη μετάλλαξη (μονάδα 1). Να γράψετε την αλληλουχία του DNA του μεταλλαγμένου εξωνίου της Εικόνας 3 (μονάδες 4). Να θεωρήσετε ότι κωδική είναι η αλυσίδα I και ότι το άκρο 5' της είναι το αριστερό. Να θεωρήσετε επίσης ότι το φυσιολογικό τμήμα κωδικοποιεί το τμήμα πεπτιδίου ... ile - glu - trp - pro - phe - trp - ile - asn ... COOH. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 5)
-
Δ4 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 5 δείχνει ένα κυκλικό πλασμίδιο. Στη μία πλευρά του βρίσκονται κοντά η μία στην άλλη, με αυτή τη σειρά, η θέση αναγνώρισης της ΠΕ-I, η θέση έναρξης της αντιγραφής και η θέση αναγνώρισης της ΠΕ-II: η θέση έναρξης της αντιγραφής είναι στο μικρό τόξο ανάμεσα στις δύο θέσεις αναγνώρισης. Το γονίδιο ανθεκτικότητας στην αμπικιλίνη είναι στην απέναντι πλευρά, στο μεγάλο τόξο ανάμεσα στις δύο θέσεις αναγνώρισης. Στις αλληλουχίες αναγνώρισης τα βέλη του θέματος δείχνουν ότι η ΠΕ-I κόβει κάθε αλυσίδα ανάμεσα στο C και στο A () και η ΠΕ-II ανάμεσα στο T και στο A (). Στην Εικόνα 3 παρουσιάζεται τμήμα της αλληλουχίας του 2ου εξωνίου ενός γονιδίου Α. Εικόνα 3 Επιθυμούμε να κλωνοποιήσουμε το τμήμα του εξωνίου της Εικόνας 3 χρησιμοποιώντας ως φορέα κλωνοποίησης το πλασμίδιο της Εικόνας 5. Διαθέτουμε δύο διαφορετικές περιοριστικές ενδονουκλεάσες τις ΠΕ-I και ΠΕ-II. Το πλασμίδιο φέρει γονίδιο ανθεκτικότητας στην αμπικιλίνη, μία θέση έναρξης αντιγραφής και δύο θέσεις αναγνώρισης από τις περιοριστικές ενδονουκλεάσες ΠΕ-I και ΠΕ-II. Παρακάτω δίνονται οι αλληλουχίες έξι ζευγών βάσεων που αναγνωρίζονται από τις ΠΕ-I και ΠΕ-II. ΠΕ-I: ΠΕ-II: Τα βέλη υποδεικνύουν τη θέση που δρα η κάθε περιοριστική ενδονουκλεάση (ΠΕ) στην αλληλουχία αναγνώρισης. Ποια ή ποιες περιοριστική/ές ενδονουκλεάση/ες θα χρησιμοποιηθούν για να κόψουν το τμήμα του γονιδίου και ποια ή ποιες για να κόψουν το πλασμίδιο (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 3) (Μονάδες 5)
-
Δ5 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): στην Εικόνα 6 η πάνω σειρά είναι η αλυσίδα του DNA που αντιγράφεται και η κάτω σειρά τα τμήματα που έχουν συντεθεί απέναντί της, γραμμένα κάτω από τις συμπληρωματικές τους βάσεις. Η Περιοχή Χ είναι το αριστερό μέρος και η Περιοχή Υ το δεξί. Το βέλος της θέσης 1 δείχνει ανάμεσα στις δύο περιοχές, αμέσως δεξιά από την Περιοχή Χ, και το βέλος της θέσης 2 δείχνει το δεξί άκρο της Περιοχής Υ. Στην Περιοχή Χ η κάτω σειρά έχει δύο τμήματα, το (κάτω από το ) και το (κάτω από το , στο δεξί άκρο της περιοχής). Στην Περιοχή Υ η κάτω σειρά έχει ένα τμήμα, το (κάτω από το , στο δεξί άκρο της περιοχής). Στην Εικόνα 6 απεικονίζεται στιγμιότυπο της αντιγραφής της μίας αλυσίδας του 5ου εξωνίου του γονιδίου Α. Εικόνα 6 Να γράψετε ποια περιοχή αντιγράφεται με συνεχή και ποια με ασυνεχή τρόπο (μονάδες 2). Να εξηγήσετε ποια από τις δύο θέσεις (1 ή 2) μπορεί να αποτελεί θέση έναρξης αντιγραφής (μονάδες 4). (Μονάδες 6)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2026, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2025, Επαναληπτικές