Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2025, Επαναληπτικές

Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2025 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 23 ερωτήματα, 100 μονάδες.

Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Τα κύτταρα που προκύπτουν από τη μείωση Ι

    • α. έχουν μία χρωματίδα από κάθε χρωμόσωμα.
    • β. έχουν μία χρωματίδα από κάθε ζεύγος ομόλογων χρωμοσωμάτων.
    • γ. έχουν ένα χρωμόσωμα από κάθε ζεύγος ομόλογων χρωμοσωμάτων.
    • δ. είναι διπλοειδή.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Βασική μονάδα οργάνωσης της χρωματίνης και λειτουργική μονάδα της γενετικής πληροφορίας αποτελούν, αντίστοιχα,

    • α. το νουκλεόσωμα και το χρωμόσωμα.
    • β. το νουκλεόσωμα και το γονίδιο.
    • γ. το γονίδιο και το νουκλεόσωμα.
    • δ. το γονίδιο και το χρωμόσωμα.
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Ο υποκινητής είναι

    • α. το τμήμα του γονιδίου που μεταγράφεται πρώτο από την RNA-πολυμεράση.
    • β. το κωδικόνιο έναρξης AUG.
    • γ. η θέση έναρξης της αντιγραφής.
    • δ. η αλληλουχία στην οποία προσδένεται η RNA-πολυμεράση προκειμένου να ξεκινήσει τη μεταγραφή.
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Η cDNA αλυσίδα που προκύπτει από την αντίστροφη μεταγραφάση υβριδοποιείται με

    • α. τμήματα της κωδικής αλυσίδας του ασυνεχούς γονιδίου.
    • β. τμήματα της μη κωδικής αλυσίδας του ασυνεχούς γονιδίου.
    • γ. τμήματα του ώριμου mRNA.
    • δ. ολόκληρο το πρόδρομο mRNA.
  5. Α5 · 5 μονάδες

    Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται η φαρμακευτική πρωτεΐνη

    • α. παράγοντας VIII.
    • β. αυξητική ορμόνη.
    • γ. α1\alpha_1-αντιθρυψίνη.
    • δ. ινσουλίνη.

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β1 (Α) · 1 μονάδα

    Να αντιστοιχίσετε κάθε όρο της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα με έναν από τους όρους της Στήλης ΙΙ. Ένας όρος της Στήλης ΙΙ περισσεύει. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Α. Πυρηνίσκος»;

    Στήλη ΙΣτήλη ΙΙ
    Α. Πυρηνίσκος1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    Β. Περιφερικός δακτύλιος2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    Γ. Μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    Δ. Μιτοχόνδρια4. Φωτοσύνθεση
    Ε. Ριβοσώματα5. Ινίδια ακτίνης
    ΣΤ. Χλωροπλάστες6. Σχηματισμός ατράκτου
    Ζ. Κεντροσωμάτιο7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    8. Σύνθεση rRNA
    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  2. Β1 (Β) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Β. Περιφερικός δακτύλιος»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  3. Β1 (Γ) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Γ. Μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  4. Β1 (Δ) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Δ. Μιτοχόνδρια»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  5. Β1 (Ε) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Ε. Ριβοσώματα»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  6. Β1 (ΣΤ) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «ΣΤ. Χλωροπλάστες»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  7. Β1 (Ζ) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Ζ. Κεντροσωμάτιο»;

    • 1. Ωρίμανση πρόδρομου mRNA
    • 2. Πρωτεϊνοσύνθεση
    • 3. Οξειδωτική φωσφορυλίωση
    • 4. Φωτοσύνθεση
    • 5. Ινίδια ακτίνης
    • 6. Σχηματισμός ατράκτου
    • 7. Τροποποίηση πολυπεπτιδικής αλυσίδας
    • 8. Σύνθεση rRNA
  8. Β2 · 5 μονάδες

    Ποια είναι η δομή (μονάδες 3) και η λειτουργία (μονάδες 2) της ανθρώπινης ινσουλίνης; (Μονάδες 5)

  9. Β3 · 5 μονάδες

    Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής διαγονιδιακών φυτών. (Μονάδες 5)

  10. Β4 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 1 είναι διάγραμμα του λογαρίθμου (log⁡10\log_{10}) του αριθμού των μικροοργανισμών (κατακόρυφος άξονας) σε συνάρτηση με τον χρόνο tt (οριζόντιος άξονας), με τις χρονικές στιγμές 00, t1t_1, t2t_2, t3t_3, t4t_4, t5t_5, t6t_6 και επτά τμήματα της καμπύλης: α από 00 έως t1t_1 (οριζόντιο), β από t1t_1 έως t2t_2 (ανοδικό), γ από t2t_2 έως t3t_3 (οριζόντιο), δ από t3t_3 έως t4t_4 (οριζόντιο, στο ίδιο ύψος με το γ), ε από t4t_4 έως t5t_5 (ανοδικό), στ από t5t_5 έως t6t_6 (οριζόντιο, στο μέγιστο ύψος) και ζ μετά τη χρονική στιγμή t6t_6 (καθοδικό). Στην Εικόνα 1 απεικονίζεται η καμπύλη ανάπτυξης μιας κλειστής βακτηριακής καλλιέργειας με δύο πηγές άνθρακα. Τη χρονική στιγμή t2t_2 εξαντλείται η πρώτη πηγή άνθρακα και τη χρονική στιγμή t3t_3 αρχίζει να αξιοποιείται η δεύτερη πηγή άνθρακα. α) Να ονομάσετε τις φάσεις ανάπτυξης β, στ και ζ της καλλιέργειας. (μονάδες 3) β) Να εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους ο πληθυσμός των μικροοργανισμών παραμένει σχεδόν σταθερός κατά το χρονικό διάστημα t2t_2-t4t_4. (μονάδες 2) γ) Στην πιο πάνω καλλιέργεια παράγεται αντιβιοτικό που εκκρίνεται στο υγρό της καλλιέργειας. Ποιες διαδικασίες πρέπει να ακολουθηθούν για την παραλαβή του αντιβιοτικού; (μονάδες 3) (Μονάδες 8)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 9 μονάδες

    Για τη μοριακή διάγνωση πιθανών αιμοσφαιρινοπαθειών σε ενήλικα άτομα χρησιμοποιούνται τρεις ανιχνευτές, οι Α, Β και Γ. Ο ανιχνευτής Α υβριδοποιεί το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της α αλυσίδας των αιμοσφαιρινών, ο ανιχνευτής Β το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της β αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης HbA και ο ανιχνευτής Γ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία. Στον παρακάτω πίνακα δίνεται ο αριθμός των υβριδοποιήσεων κάθε ανιχνευτή στο αποδιαταγμένο πυρηνικό DNA που απομονώθηκε από μεταφασικά κύτταρα τριών ατόμων (αριθμός υβριδοποιήσεων ανιχνευτή ανά κύτταρο): α) Να εξηγήσετε τα αποτελέσματα του πίνακα, αναφέροντας για κάθε άτομο αν πάσχει ή αν είναι φορέας κάποιας αιμοσφαιρινοπάθειας. (μονάδες 6) β) Να εξηγήσετε γιατί δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας ανιχνευτής με συγκεκριμένη αλληλουχία βάσεων που να εξασφαλίζει σε κάθε περίπτωση τη διάγνωση της β-θαλασσαιμίας στον πληθυσμό. (μονάδες 3) (Μονάδες 9)

    ΑΤΟΜΑΑνιχνευτής ΑΑνιχνευτής ΒΑνιχνευτής Γ
    Μαρία440
    Κώστας820
    Θανάσης822
  2. Γ2 · 7 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 έχει τρεις γενιές· τα μαυρισμένα σύμβολα είναι τα άτομα που πάσχουν. Γενιά I: ο άνδρας I1\mathrm{I}_1 δεν πάσχει και η γυναίκα I2\mathrm{I}_2 πάσχει. Παιδιά τους είναι ο άνδρας II2\mathrm{II}_2 και η γυναίκα II3\mathrm{II}_3, που πάσχουν και οι δύο. Ο II2\mathrm{II}_2 έχει με τη γυναίκα II1\mathrm{II}_1, που δεν πάσχει, δύο παιδιά: τη γυναίκα III1\mathrm{III}_1 και τον άνδρα III2\mathrm{III}_2, που δεν πάσχουν. Η II3\mathrm{II}_3 έχει με τον άνδρα II4\mathrm{II}_4, που δεν πάσχει, δύο παιδιά: τη γυναίκα III3\mathrm{III}_3 και τον άνδρα III4\mathrm{III}_4, που πάσχουν και οι δύο. Στο γενεαλογικό δέντρο της Εικόνας 2 απεικονίζεται ο τρόπος κληρονόμησης μιας μονογονιδιακής ασθένειας. Γνωρίζουμε πως, αν το μεταλλαγμένο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την ασθένεια υπάρχει στον γονότυπο ενός ατόμου, τότε εκφράζεται στον φαινότυπό του και το άτομο πάσχει. Να διερευνήσετε τον/τους πιθανό/πιθανούς τύπο/τύπους κληρονομικότητας της συγκεκριμένης ασθένειας. Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. (Μονάδες 7)

  3. Γ3 · 3 μονάδες

    Δίνεται η παρακάτω αλληλουχία: 5’-GATTACAGAATTCTTGTACGCCATGGTGTAATC-3’3’-CTAATGTCTTAAGAACATGCGGTACCACATTAG-5’\begin{array}{l}\texttt{5'-GATTACAGAATTCTTGTACGCCATGGTGTAATC-3'}\\ \texttt{3'-CTAATGTCTTAAGAACATGCGGTACCACATTAG-5'}\end{array} Εικόνα 3 Θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε την αλληλουχία της Εικόνας 3 με PCR. Ποιος είναι ο ελάχιστος αριθμός διαφορετικών μονόκλωνων τμημάτων DNA μήκους επτά (7) βάσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρωταρχικά τμήματα για την αντίδραση; Να γράψετε την αλληλουχία των τμημάτων αυτών. (Μονάδες 3)

  4. Γ4 · 6 μονάδες

    Εικόνα 3 Σε ένα αντίγραφο της αλληλουχίας της Εικόνας 3 επιδρούμε με δύο περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Η μία είναι η EcoRI, ενώ η δεύτερη αναγνωρίζει την παρακάτω αλληλουχία: 5’-CCATGG-3’3’-GGTACC-5’\begin{array}{l}\texttt{5'-CCATGG-3'}\\ \texttt{3'-GGTACC-5'}\end{array} και την κόβει μεταξύ των δύο G. α) Να γράψετε τα τμήματα που θα προκύψουν από την ταυτόχρονη δράση των παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών στο αντίγραφο DNA της Εικόνας 3. (μονάδες 3) β) Στα τμήματα που προέκυψαν από τη δράση των παραπάνω περιοριστικών ενδονουκλεασών, προσθέτουμε το ένζυμο DNA πολυμεράση και περίσσεια νουκλεοτιδίων. Να γράψετε τα τελικά μόρια που θα προκύψουν μετά τη δράση της DNA πολυμεράσης. (μονάδες 3) (Μονάδες 6)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 6 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 4 δείχνει την αλυσίδα των αμινοξέων του ενζύμου, από το άκρο Χ έως το άκρο Υ: Χ - lys - trp - cys - phe - cys - trp - met - Υ. Στην Εικόνα 4 απεικονίζεται η αμινοξική αλληλουχία ενός βιολογικά ενεργού ενζύμου που προκύπτει μετά την απομάκρυνση του πρώτου αμινοξέος από το αμινικό του άκρο. Δίνεται ότι το πεπτίδιο αυτό έχει προκύψει από την έκφραση ενός συνεχούς γονιδίου και ότι τα αμινοξέα cys-phe-cys είναι απαραίτητα για τη διαμόρφωση του ενεργού κέντρου του ενζύμου. Στην Εικόνα 5 απεικονίζονται οι κωδικές αλυσίδες τεσσάρων αλληλόμορφων γονιδίων που κωδικοποιούν το ένζυμο της Εικόνας 4: A15’-AAGGATGAAATGGTGTTTTTGATGGATGTGAAAAA-3’A25’-AAGGATGAAATGGTGTTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3’A35’-AAGGATGAAATGGTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3’A45’-AAGGATGAGATGGTGTTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3’\begin{array}{ll}\mathrm{A_1} & \texttt{5'-AAGGATGAAATGGTGTTTTTGATGGATGTGAAAAA-3'}\\ \mathrm{A_2} & \texttt{5'-AAGGATGAAATGGTGTTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3'}\\ \mathrm{A_3} & \texttt{5'-AAGGATGAAATGGTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3'}\\ \mathrm{A_4} & \texttt{5'-AAGGATGAGATGGTGTTTTTGCTGGATGTGAAAAA-3'}\end{array} Εικόνα 5 Να προσδιορίσετε ποιο από τα τέσσερα αλληλόμορφα γονίδια της Εικόνας 5 αντιστοιχεί στο φυσιολογικό πεπτίδιο της Εικόνας 4. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 6)

  2. Δ2 · 9 μονάδες

    Εικόνα 5 Να εντοπίσετε το είδος της μετάλλαξης για τα υπόλοιπα τρία αλληλόμορφα (μονάδες 3) και να αναφέρετε τις συνέπειες στο γονιδιακό προϊόν σε κάθε περίπτωση (μονάδες 6). Δίνεται ότι τα αμινοξέα lys και arg έχουν παρόμοιες ιδιότητες κατά τη διαμόρφωση του πεπτιδίου στον χώρο. Να θεωρήσετε ότι το φυσιολογικό αλληλόμορφο είναι το A2\mathrm{A_2}. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 9)

  3. Δ3 · 2 μονάδες

    Εικόνα 5 Να προσδιορίσετε τα άκρα Χ και Υ του πεπτιδίου της Εικόνας 4. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 2)

  4. Δ4 · 8 μονάδες

    Εικόνα 5 Ποια είναι η πιθανότητα να προκύψει απόγονος που να πάσχει από ασθένεια που σχετίζεται με την έλλειψη ενεργότητας του ενζύμου από τη διασταύρωση δύο ατόμων α) με γονότυπους A2A4\mathrm{A_2A_4} και A1A3\mathrm{A_1A_3} και β) με γονότυπους A1A2\mathrm{A_1A_2} και A3A4\mathrm{A_3A_4}; Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. Να θεωρήσετε ότι το A2\mathrm{A_2} είναι το φυσιολογικό αλληλόμορφο, ότι το A4\mathrm{A_4} δίνει επίσης ενεργό ένζυμο και ότι τα A1\mathrm{A_1} και A3\mathrm{A_3} δίνουν ένζυμο χωρίς ενεργότητα. (Μονάδες 8)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2025, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2024, Ημερήσια