Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2023, Επαναληπτικές
Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2023 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 24 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Κατά την καλλιέργεια ενός αυτότροφου μικροοργανισμού δεν είναι απαραίτητη η παρουσία στο θρεπτικό υλικό
-
Α2 · 5 μονάδες
Σε ένα ανασυνδυασμένο πλασμίδιο, για την κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκε μόνο η EcoRI, η αλληλουχία της EcoRI υπάρχει
-
Α3 · 5 μονάδες
Σύνδεση ριβονουκλεοτιδίου με δεσοξυριβονουκλεοτίδιο με ομοιοπολικό δεσμό παρατηρείται κατά
-
Α4 · 5 μονάδες
Από τα παρακάτω θηλυκά άτομα, περισσότερο πυρηνικό DNA παρατηρείται στο άτομο που πάσχει από
-
Α5 · 5 μονάδες
Το αντικωδικόνιο είναι μια ειδική τριπλέτα νουκλεοτιδίων του
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 (Α) · 1 μονάδα
Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα με τα στοιχεία της Στήλης ΙΙ. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Α. Ινίδιο χρωματίνης»;
Στήλη Ι Στήλη ΙΙ Α. Ινίδιο χρωματίνης 1. Μόνο αμινοξέα Β. Εσώνιο 2. Μόνο νουκλεοτίδια Γ. Ριβόσωμα 3. Νουκλεοτίδια και αμινοξέα Δ. tRNA Ε. ADA ΣΤ. RNA-πολυμεράση Ζ. Πριμόσωμα -
Β1 (Β) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Β. Εσώνιο»;
-
Β1 (Γ) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Γ. Ριβόσωμα»;
-
Β1 (Δ) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Δ. tRNA»;
-
Β1 (Ε) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Ε. ADA»;
-
Β1 (ΣΤ) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «ΣΤ. RNA-πολυμεράση»;
-
Β1 (Ζ) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «Ζ. Πριμόσωμα»;
-
Β2 · 6 μονάδες
Κατά κανόνα υπάρχει ένας πυρήνας σε κάθε μεσοφασικό ευκαρυωτικό κύτταρο. Υπάρχουν ωστόσο και εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό. Να αναφέρετε τρεις από αυτές. (Μονάδες 6)
-
Β3 · 6 μονάδες
Να αναφέρετε ποιοι μηχανισμοί που συμβαίνουν φυσιολογικά κατά τη μείωση εξασφαλίζουν τη γενετική ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει τους αμφιγονικά αναπαραγόμενους οργανισμούς (μονάδες 2). Να εξηγήσετε γιατί η γενετική ποικιλομορφία έχει μεγάλη σημασία για την εξέλιξη (μονάδες 4). (Μονάδες 6)
-
Β4 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το Σχήμα 1 δείχνει ένα κύτταρο με τρία χρωμοσώματα διαφορετικού μεγέθους (ένα μεγάλο, ένα μικρό και ένα μεσαίο), το καθένα με δύο αδελφές χρωματίδες ενωμένες στο κεντρομερίδιο, τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο στο ισημερινό επίπεδο του κυττάρου. Στο σχήμα 1 απεικονίζεται κύτταρο διπλοειδούς οργανισμού σε κάποια φάση της διαίρεσής του. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποιο είδος κυτταρικής διαίρεσης υφίσταται το κύτταρο; (μονάδα 1) β) Σε ποια φάση αυτής της κυτταρικής διαίρεσης βρίσκεται; (μονάδα 1) γ) Πόσα χρωμοσώματα και πόσα μόρια DNA συναντάμε: i) στον καρυότυπο του οργανισμού στον οποίο ανήκει το κύτταρο αυτό; (μονάδες 2) ii) στον γαμέτη του οργανισμού στον οποίο ανήκει το κύτταρο αυτό; (μονάδες 2) (Μονάδες 6)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): στο Σχήμα 2 αγκύλες και διακεκομμένες γραμμές χωρίζουν το τμήμα σε τρεις περιοχές, που στη μεταγραφή παρακάτω χωρίζονται με κενό: το γονίδιο Γ1 (τα πρώτα 19 ζεύγη βάσεων από τα αριστερά), η θέση έναρξης αντιγραφής Θ.Ε.Α. (τα επόμενα 5 ζεύγη βάσεων) και το γονίδιο Γ2 (τα τελευταία 21 ζεύγη βάσεων). Βέλη σημειώνουν τέσσερις θέσεις: Α στο αριστερό άκρο του Γ1, Β στο δεξιό άκρο του Γ1 (προς τη Θ.Ε.Α.), Γ στο αριστερό άκρο του Γ2 (προς τη Θ.Ε.Α.) και Δ στο δεξιό άκρο του Γ2. Στο Σχήμα 2 δίνεται τμήμα DNA στο οποίο περιλαμβάνονται δύο γονίδια, τα Γ1 και Γ2 καθώς και μια θέση έναρξης αντιγραφής (Θ.Ε.Α). Σχήμα 2 Το ένα από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί μικρό πεπτίδιο, ενώ το άλλο γονίδιο κωδικοποιεί το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Ποιο από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί το πεπτίδιο και ποιο το tRNA της τρυπτοφάνης; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 4) Δίνεται ότι το κωδικόνιο της τρυπτοφάνης είναι . (Μονάδες 6)
-
Γ2 · 4 μονάδες
Σχήμα 2 Το ένα από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί μικρό πεπτίδιο, ενώ το άλλο γονίδιο κωδικοποιεί το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Σε ποια θέση (Α ή Β) βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου 1 και σε ποια θέση (Γ ή Δ) ο υποκινητής του γονιδίου 2; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) Να θεωρήσετε ότι το γονίδιο Γ1 κωδικοποιεί το πεπτίδιο και το γονίδιο Γ2 το tRNA της τρυπτοφάνης, και ότι και στα δύο γονίδια κωδική είναι η κάτω αλυσίδα του Σχήματος 2. (Μονάδες 4)
-
Γ3 · 4 μονάδες
Σχήμα 2 Το ένα από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί μικρό πεπτίδιο, ενώ το άλλο γονίδιο κωδικοποιεί το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Να εξηγήσετε με ποιο τρόπο (συνεχή ή ασυνεχή) αντιγράφεται η κωδική αλυσίδα κάθε γονιδίου. Να θεωρήσετε ότι το γονίδιο Γ1 κωδικοποιεί το πεπτίδιο και το γονίδιο Γ2 το tRNA της τρυπτοφάνης, και ότι και στα δύο γονίδια κωδική είναι η κάτω αλυσίδα του Σχήματος 2. (Μονάδες 4)
-
Γ4 · 7 μονάδες
Σχήμα 2 Το ένα από τα δύο γονίδια κωδικοποιεί μικρό πεπτίδιο, ενώ το άλλο γονίδιο κωδικοποιεί το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ τρυπτοφάνη. α) Τι είδους βιβλιοθήκη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ώστε i. να κλωνοποιήσουμε και να μελετήσουμε το γονίδιο του tRNA και ii. να παράγουμε μεγάλες ποσότητες του πεπτιδίου; (μονάδες 3) β) Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. (μονάδες 4) Δίνεται ότι το κωδικόνιο της τρυπτοφάνης είναι . (Μονάδες 7)
-
Γ5 · 4 μονάδες
Κατά την κατασκευή cDNA βιβλιοθήκης από ανθρώπινο ηπατικό κύτταρο, πραγματοποιείται σύνθεση cDNA αλυσίδας μέσω αντίστροφης μεταγραφής. Στο Σχήμα 3 που ακολουθεί φαίνεται το τμήμα του cDNA με την αλληλουχία των πρώτων 20 νουκλεοτιδίων του. Σχήμα 3 α) Να γράψετε την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων του αντίστοιχου τμήματος του mRNA που χρησιμοποιήθηκε ως καλούπι για τη σύνθεση του cDNA. (μονάδες 2) β) Να αναφέρετε τον αριθμό των αμινοξέων που κωδικοποιεί το συγκεκριμένο τμήμα cDNA. (μονάδες 2) (Μονάδες 4)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 6 μονάδες
Στο ανθρώπινο χρωμόσωμα 4 υπάρχει το γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί τον μεταγραφικό παράγοντα Δ. Ο μεταγραφικός παράγοντας Δ είναι απαραίτητος για την έκφραση του γονιδίου που κωδικοποιεί την αντι-αιμορροφιλική πρωτεΐνη του παράγοντα VIII. Ένα ζευγάρι υγιών ατόμων πρόκειται να αποκτήσει παιδί. Και οι δύο γονείς είναι ετερόζυγοι ως προς το γονίδιο Δ ενώ η γυναίκα είναι φορέας της αιμορροφιλίας Α. Να προσδιορίσετε τους πιθανούς γονότυπους και φαινότυπους των απογόνων ως προς την αιμορροφιλία Α. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας κάνοντας την/τις κατάλληλη/λες διασταύρωση/σεις. Σημείωση: Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόμων του Mendel. (Μονάδες 6)
-
Δ2 · 8 μονάδες
Υποθέτουμε ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε γονιδιακή θεραπεία, εισάγοντας το φυσιολογικό αλληλόμορφο που κωδικοποιεί τον παράγοντα VIII σε ασθενείς. α) Ποιος τύπος γονιδιακής θεραπείας είναι ο καταλληλότερος στη συγκεκριμένη περίπτωση; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) β) Σε ποιους από τους απογόνους του ερωτήματος Δ1 είναι πιθανό να έχει αποτέλεσμα η εφαρμογή της γονιδιακής θεραπείας; (μονάδες 6) Να θεωρήσετε ότι οι γονείς είναι Δδ και Δδ , όπου Δ είναι το φυσιολογικό αλληλόμορφο του γονιδίου του μεταγραφικού παράγοντα και το αλληλόμορφο της αιμορροφιλίας Α, και ότι αιμορροφιλία εμφανίζουν οι απόγονοι με γονότυπο δδ και τα αγόρια . (Μονάδες 8)
-
Δ3 · 6 μονάδες
Στο πλαίσιο gene-pharming, ένας ερευνητής έχει δημιουργήσει δύο διαγονιδιακά πρόβατα στα οποία έχει ενσωματωθεί το γονίδιο που κωδικοποιεί την ανθρώπινη -αντιθρυψίνη. Στο πρώτο (αρσενικό) πρόβατο το γονίδιο έχει ενσωματωθεί σε ένα από τα δύο ομόλογα χρωμοσώματα του τρίτου (3ου) ζεύγους ενώ στο δεύτερο (θηλυκό) πρόβατο το γονίδιο έχει ενσωματωθεί σε ένα από τα δύο ομόλογα χρωμοσώματα του πέμπτου (5ου) ζεύγους. Τα δύο αυτά πρόβατα διασταυρώνονται μεταξύ τους. Να προσδιορίσετε την πιθανότητα να προκύψουν απόγονοι που μπορούν να παράγουν και να εκκρίνουν την ανθρώπινη -αντιθρυψίνη στο γάλα. (μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 5) Σημείωση: Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόμων του Mendel. (Μονάδες 6)
-
Δ4 · 5 μονάδες
Στο χρωμόσωμα 12 του ανθρώπινου γονιδιώματος υπάρχει η γενετική θέση που ελέγχει την παραγωγή ενζύμου, το οποίο συμμετέχει σε μεταβολική οδό. Η απουσία του ενζύμου οδηγεί σε ασθένεια. Η παραγωγή του ενζύμου καθορίζεται από το επικρατές γονίδιο Α. Αρσενικό άτομο που πάσχει από την ασθένεια λόγω έλλειψης του συγκεκριμένου ενζύμου, φέρει έλλειψη τμήματος του ενός χρωμοσώματος 12, η οποία περιλαμβάνει την παραπάνω γενετική θέση. Το άτομο αυτό διασταυρώνεται με θηλυκό άτομο με φυσιολογικό καρυότυπο ετερόζυγο για αυτή τη γενετική θέση. Να βρείτε: α) την πιθανότητα γέννησης αρσενικού απογόνου με τον φαινότυπο του πατέρα. (μονάδα 1) β) την πιθανότητα γέννησης θηλυκού απογόνου με τον καρυότυπο του πατέρα. (μονάδα 1) γ) Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. (μονάδες 3) Σημείωση: Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόμων του Mendel. (Μονάδες 5)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2023, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2022, Ημερήσια