Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2023, Ημερήσια
Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2023 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 18 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Τα ινίδια χρωματίνης
-
Α2 · 5 μονάδες
Οι δεσμοί που σταθεροποιούν τη δευτεροταγή δομή του DNA είναι
-
Α3 · 5 μονάδες
Για τη διάγνωση της κυστικής ίνωσης κατά τη διενέργεια προγεννητικού ελέγχου σε έμβρυο έντεκα εβδομάδων απαιτούνται
-
Α4 · 5 μονάδες
Κατά την έκφραση της γενετικής πληροφορίας, από τον πυρήνα εισέρχεται και εξέρχεται, αντίστοιχα
-
Α5 · 5 μονάδες
Η ινσουλίνη
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 · 7 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το διάγραμμα έχει στον οριζόντιο άξονα τον χρόνο t και στον κατακόρυφο τη συγκέντρωση χημικών ουσιών, και τρεις καμπύλες. Η καμπύλη α ξεκινά από το μηδέν, αυξάνεται και τείνει σε μια σταθερή υψηλή τιμή· η καμπύλη β ξεκινά από υψηλή τιμή και μειώνεται έως το μηδέν· η καμπύλη γ είναι οριζόντια ευθεία, σε χαμηλή σταθερή τιμή. Δίνεται το παρακάτω διάγραμμα, το οποίο σχετίζεται με τη χημική αντίδραση που καταλύει η καταλάση. α) Να αντιστοιχίσετε τις καμπύλες της στήλης Ι με τις χημικές ουσίες της στήλης ΙΙ (ένα στοιχείο της στήλης ΙΙ περισσεύει). (Μονάδες 3) β) Σε ποια κατηγορία μακρομορίων ανήκουν τα ένζυμα; (Μονάδα 1) γ) Πώς ονομάζονται τα μονομερή από τα οποία δομούνται τα ένζυμα; (Μονάδα 1) δ) Από πόσα διαφορετικά μονομερή δομούνται τα ένζυμα (Μονάδα 1) και σε τι διαφέρουν μεταξύ τους αυτά τα μονομερή (Μονάδα 1); (Μονάδες 7)
Στήλη Ι Στήλη ΙΙ α καταλάση β υπεροξείδιο του υδρογόνου γ διοξείδιο του άνθρακα νερό -
Β2 · 6 μονάδες
Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: α) Αποικία β) Στατική φάση ανάπτυξης γ) Επιχιασμός (Μονάδες 6)
-
Β3 · 4 μονάδες
Ποια είναι τα μειονεκτήματα της παραγωγής εμβολίων από νεκρές ή από εξασθενημένες μορφές ενός παθογόνου μικροοργανισμού; (Μονάδες 4)
-
Β4 · 4 μονάδες
Να αναφέρετε τις περιοχές/δομές ενός κυττάρου φύλλου λεμονιάς, στις οποίες γίνεται πρωτεϊνοσύνθεση. (Μονάδες 4)
-
Β5 · 4 μονάδες
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της χρησιμοποίησης διαγονιδιακών φυτών και ζώων για την αύξηση της φυτικής και ζωικής παραγωγής έναντι της κλασσικής μεθόδου των διασταυρώσεων; (Μονάδες 4)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 7 μονάδες
Σε έναν διπλοειδή οργανισμό, στον οποίο το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο, απομονώθηκαν τα δύο θυγατρικά κύτταρα Α και Β που προέκυψαν στο τέλος της πρώτης μειωτικής διαίρεσης, του ίδιου άωρου γεννητικού κυττάρου: Στο κύτταρο Α όλα τα χρωμοσώματα είχαν φυσιολογική δομή, ενώ εντοπίστηκαν και τα δύο χρωμοσώματα του 11ου ζεύγους. Στο κύτταρο Β εντοπίστηκαν συνολικά 18 χρωμοσώματα, όλα με φυσιολογική δομή. Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: α) Πώς ονομάζεται το φαινόμενο που οδήγησε στην παραγωγή των κυττάρων Α και Β; (Μονάδα 1) β) Ποιος είναι ο φυσιολογικός διπλοειδής αριθμός χρωμοσωμάτων του συγκεκριμένου οργανισμού; (Μονάδες 2) γ) Πόσα μόρια DNA έχει καθένα από τα κύτταρα Α και Β; (Μονάδες 2) δ) Πόσα χρωμοσώματα θα έχουν οι γαμέτες που προκύπτουν από τα κύτταρα Α και Β, εφόσον η δεύτερη μειωτική διαίρεση γίνεται φυσιολογικά; (Μονάδες 2) (Μονάδες 7)
-
Γ2 · 4 μονάδες
Ένας ερευνητής κατασκεύασε μία cDNA βιβλιοθήκη από παγκρεατικά κύτταρα ανθρώπου και μια cDNA βιβλιοθήκη από ηπατικά κύτταρα ανθρώπου. Παρατήρησε ότι μεταξύ των δύο βιβλιοθηκών κάποιοι κλώνοι ήταν ίδιοι και κάποιοι διαφορετικοί. Να εξηγήσετε τις παρατηρήσεις του. (Μονάδες 4)
-
Γ3 · 4 μονάδες
Δυο γονιδιωματικές βιβλιοθήκες που κατασκευάστηκαν από δύο σπερματοζωάρια του ίδιου ανθρώπου με τη χρήση των ίδιων ενζύμων και των ίδιων μηχανισμών, είναι ίδιες ή διαφορετικές (Μονάδα 1); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 3). (Μονάδες 4)
-
Γ4 · 10 μονάδες
Σε ένα είδος εντόμου το χρώμα των ματιών μπορεί να είναι είτε κόκκινο είτε λευκό, ενώ το μήκος των κεραιών μπορεί να είναι είτε μεγάλο είτε μικρό. Από τη διασταύρωση ενός αρσενικού με κόκκινα μάτια και μεγάλες κεραίες με ένα θηλυκό με λευκά μάτια και μικρές κεραίες προκύπτουν οι ακόλουθοι απόγονοι: 100 θηλυκά με κόκκινα μάτια και μεγάλες κεραίες 100 αρσενικά με λευκά μάτια και μεγάλες κεραίες 50 θηλυκά με κόκκινα μάτια και μικρές κεραίες 50 αρσενικά με λευκά μάτια και μικρές κεραίες Να προσδιορίσετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομούνται τα δύο χαρακτηριστικά (Μονάδες 4). Να γράψετε τους γονότυπους των γονέων και για τα δύο χαρακτηριστικά (Μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας, κάνοντας την/τις κατάλληλη/ες διασταύρωση/διασταυρώσεις (Μονάδες 4). Δίνονται: Στο έντομο το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο. Οι δύο ιδιότητες ελέγχονται από γονίδια που βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων. Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. (Μονάδες 10)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 4 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): στην Εικόνα 1 μια αγκύλη με την ένδειξη «εσώνιο», πάνω από την πάνω αλυσίδα, σημειώνει τις έξι βάσεις (17η έως 22η βάση από τα αριστερά) μαζί με τις συμπληρωματικές τους στην κάτω αλυσίδα. Στην Εικόνα 1 δίνεται τμήμα DNA ευκαρυωτικού κυττάρου που φέρει ασυνεχές γονίδιο, το οποίο κωδικοποιεί ένα ολιγοπεπτίδιο. Εικόνα 1 α) Να γράψετε το πρόδρομο mRNA και το ώριμο mRNA, που προκύπτουν από τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος (χωρίς αιτιολόγηση). (Μονάδες 2) β) Από πόσα αμινοξέα αποτελείται το ολιγοπεπτίδιο που κωδικοποιείται (χωρίς αιτιολόγηση); (Μονάδες 2) (Μονάδες 4)
-
Δ2 · 9 μονάδες
Εικόνα 1 Στο παραπάνω τμήμα DNA επιδρούμε με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI και το θραύσμα που προκύπτει εισάγεται σε πλασμίδια, τα οποία έχουν κοπεί με την ίδια περιοριστική ενδονουκλεάση. Στη συνέχεια μετασχηματίζονται βακτήρια με σκοπό την έκφραση του γονιδίου του παραπάνω τμήματος. α) Να γράψετε την αλληλουχία βάσεων που ενσωματώνεται στα πλασμίδια (χωρίς αιτιολόγηση). (Μονάδες 2) β) Να γράψετε τα κωδικόνια του γονιδίου που μεταφράζονται σε αμινοξέα στα βακτήρια (Μονάδες 3) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). Να θεωρήσετε ότι κωδική είναι η πάνω αλυσίδα της Εικόνας 1 και ότι το άκρο 5' της είναι το αριστερό. (Μονάδες 9)
-
Δ3 · 4 μονάδες
Το γονίδιο της Εικόνας 2 κωδικοποιεί ένα μόριο rRNA, που αποτελεί τμήμα της μικρής ριβοσωμικής υπομονάδας. Εικόνα 2 Για το γονίδιο αυτό έχει κατασκευαστεί ο ανιχνευτής της Εικόνας 3, ο οποίος υβριδοποιείται στην κωδική αλυσίδα του γονιδίου. Εικόνα 3 α) Να γράψετε τους προσανατολισμούς των αλυσίδων I και II της Εικόνας 2 (χωρίς αιτιολόγηση). (Μονάδες 2) β) Να γράψετε την αλληλουχία του rRNA που προκύπτει από το γονίδιο της Εικόνας 2 (χωρίς αιτιολόγηση). (Μονάδες 2) (Μονάδες 4)
-
Δ4 · 8 μονάδες
Εικόνα 2 Για το γονίδιο αυτό έχει κατασκευαστεί ο ανιχνευτής της Εικόνας 3, ο οποίος υβριδοποιείται στην κωδική αλυσίδα του γονιδίου. Εικόνα 3 Στο τμήμα DNA της Εικόνας 4 περιέχεται γονίδιο που κωδικοποιεί ένα ολιγοπεπτίδιο. Η 5' αμετάφραστη περιοχή του mRNA που παράγεται από τη μεταγραφή του γονιδίου της Εικόνας 4 συνδέεται με το rRNA που κωδικοποιείται από το γονίδιο της Εικόνας 2 μέσω μίας αλληλουχίας μήκους 8 βάσεων. Εικόνα 4 Να γραφεί η αλληλουχία, μήκους 8 βάσεων, του rRNA που θα συνδεθεί με το mRNA του γονιδίου της Εικόνας 4 (Μονάδες 4). Ποια από τις δύο αλυσίδες (III ή IV) του γονιδίου της Εικόνας 4 είναι η κωδική αλυσίδα (Μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 2). Να θεωρήσετε ότι το rRNA που προκύπτει από το γονίδιο της Εικόνας 2 έχει την αλληλουχία . (Μονάδες 8)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2024, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2023, Επαναληπτικές