Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2022, Επαναληπτικές
Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2022 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 22 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Χωρίς οξυγόνο μπορούν να αναπτυχθούν οι μικροοργανισμοί
-
Α2 · 5 μονάδες
Η -αντιθρυψίνη προκύπτει από τη μετάφραση
-
Α3 · 5 μονάδες
Για την έκφραση του γονιδίου Α στον άνθρωπο, απαιτείται ένας συνδυασμός μεταγραφικών παραγόντων, που βρίσκεται σε όλα τα κύτταρα. Το γονίδιο Α μπορεί να κωδικοποιεί
-
Α4 · 5 μονάδες
Το πρόβατο Tracy δημιουργήθηκε
-
Α5 · 5 μονάδες
Δύο γονείς φορείς ενός θνησιγόνου γονιδίου αποκτούν απόγονο. Η πιθανότητα ο απόγονος αυτός να είναι φορέας του θνησιγόνου γονιδίου είναι
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 (1) · 1 μονάδα
Να αντιστοιχίσετε τα γεγονότα που περιγράφονται στη Στήλη Ι του παρακάτω πίνακα με τις φάσεις της μείωσης που αναφέρονται στη Στήλη ΙΙ. Μία επιλογή από τη Στήλη ΙΙ περισσεύει. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «1. Σύναψη των ομόλογων χρωμοσωμάτων»;
Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Σύναψη των ομόλογων χρωμοσωμάτων Α. Μετάφαση ΙΙ 2. Τοποθέτηση των χρωμοσωμάτων στο ισημερινό επίπεδο, σε τυχαία σειρά Β. Πρόφαση Ι 3. Ανεξάρτητος συνδυασμός χρωμοσωμάτων Γ. Μετάφαση Ι 4. Σπάσιμο του κεντρομεριδίου και μετακίνηση κάθε αδελφής χρωματίδας στον αντίθετο πόλο Δ. Ανάφαση ΙΙ 5. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων, στους οποίους τα χρωμοσώματα αποτελούνται από δύο αδελφές χρωματίδες Ε. Τελόφαση ΙΙ 6. Μετακίνηση κάθε ομόλογου χρωμοσώματος προς τον αντίθετο πόλο ΣΤ. Ανάφαση Ι 7. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων με τη μισή ποσότητα γενετικού υλικού από το αρχικό κύτταρο Ζ. Πρόφαση ΙΙ Η. Τελόφαση Ι -
Β1 (2) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «2. Τοποθέτηση των χρωμοσωμάτων στο ισημερινό επίπεδο, σε τυχαία σειρά»;
-
Β1 (3) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «3. Ανεξάρτητος συνδυασμός χρωμοσωμάτων»;
-
Β1 (4) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «4. Σπάσιμο του κεντρομεριδίου και μετακίνηση κάθε αδελφής χρωματίδας στον αντίθετο πόλο»;
-
Β1 (5) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «5. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων, στους οποίους τα χρωμοσώματα αποτελούνται από δύο αδελφές χρωματίδες»;
-
Β1 (6) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «6. Μετακίνηση κάθε ομόλογου χρωμοσώματος προς τον αντίθετο πόλο»;
-
Β1 (7) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «7. Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων με τη μισή ποσότητα γενετικού υλικού από το αρχικό κύτταρο»;
-
Β2 · 6 μονάδες
Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: α) πυρηνίσκος. β) δευτεροταγής δομή πρωτεΐνης. γ) πρωτοογκογονίδιο. (Μονάδες 6)
-
Β3 · 6 μονάδες
Να αναφέρετε τις χρήσεις των ιών στη βιοτεχνολογία. (Μονάδες 6)
-
Β4 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το Σχήμα 1 δείχνει ένα χρωμόσωμα με το κεντρομερίδιό του· δύο σημάδια δείχνουν τις θέσεις των γονιδίων Α και Β, που βρίσκονται στον ίδιο βραχίονα, με το Β ανάμεσα στο Α και το κεντρομερίδιο. Στο Σχήμα 1 απεικονίζεται ένα χρωμόσωμα και η θέση δύο γονιδίων (Α και Β) σε αυτό. Να αναφέρετε δύο τρόπους με τους οποίους μπορούν να διαχωριστούν αυτά τα γονίδια (μονάδες 4), καθώς και σε ποιες φάσεις του κυτταρικού κύκλου μπορεί να γίνει ο διαχωρισμός. (μονάδες 2) (Μονάδες 6)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 1 μονάδα
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): στο Σχήμα 2 πέντε βέλη, αριθμημένα 1 έως 5 από τα αριστερά προς τα δεξιά, δείχνουν σημεία ανάμεσα σε διαδοχικά ζεύγη βάσεων. Στη μεταγραφή παρακάτω τα σημεία αυτά είναι, με τη σειρά, τα πέντε κενά: το σημείο 1 βρίσκεται μετά το 2ο ζεύγος βάσεων, το 2 μετά το 7ο, το 3 μετά το 20ό, το 4 μετά το 28ο και το 5 μετά το 35ο. Στο Σχήμα 2 δίνεται τμήμα DNA που περιέχει ένα ασυνεχές γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο. Σχήμα 2 Ανάμεσα στα σημεία 1 και 2 βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου, ενώ ανάμεσα στα σημεία 3 και 4 βρίσκεται το εσώνιο. Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA που προκύπτει από αυτό το γονίδιο και μεταφράζεται σε αμινοξέα. (Μονάδες 1)
-
Γ2 · 8 μονάδες
Σχήμα 2 Ανάμεσα στα σημεία 1 και 2 βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου, ενώ ανάμεσα στα σημεία 3 και 4 βρίσκεται το εσώνιο. Στο συγκεκριμένο τμήμα DNA ενός ατόμου έγινε θραύση στα σημεία 1 και 2 με αποτέλεσμα να αποκοπεί η αλληλουχία του υποκινητή. Στη συνέχεια, τα σημεία 1 και 2 ενώνονται μεταξύ τους και η αλληλουχία του υποκινητή ενσωματώνεται στη θέση 5. Ποιες συνέπειες θα έχει η μετατόπιση της αλληλουχίας του υποκινητή στην έκφραση του τμήματος DNA του Σχήματος 2; (Μονάδες 8)
-
Γ3 · 6 μονάδες
Σχήμα 2 Ανάμεσα στα σημεία 1 και 2 βρίσκεται ο υποκινητής του γονιδίου, ενώ ανάμεσα στα σημεία 3 και 4 βρίσκεται το εσώνιο. Να γράψετε δύο αλληλουχίες μήκους 8 βάσεων, οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ανιχνευτές, έτσι ώστε: α) η πρώτη αλληλουχία να ανιχνεύει το γονίδιο του Σχήματος 2 σε γονιδιωματική βιβλιοθήκη, αλλά όχι σε cDNA βιβλιοθήκη. (μονάδες 3) β) η δεύτερη αλληλουχία να ανιχνεύει το γονίδιο του Σχήματος 2 σε cDNA βιβλιοθήκη, αλλά όχι σε γονιδιωματική βιβλιοθήκη. (μονάδες 3) (Μονάδες 6)
-
Γ4 · 10 μονάδες
Σε κάποιο είδος φυτού, τα άνθη μπορούν να εμφανίζουν τα ακόλουθα χρώματα: κίτρινο, ροζ, κόκκινο, λευκό. Ένα φυτό με κόκκινα άνθη διασταυρώθηκε με ένα φυτό με λευκά άνθη και προέκυψαν απόγονοι με τα εξής χρώματα: 192 απόγονοι με ροζ άνθη 198 απόγονοι με κόκκινα άνθη 201 απόγονοι με λευκά άνθη και 208 απόγονοι με κίτρινα άνθη. α) Πώς κληρονομείται το χαρακτηριστικό «χρώμα ανθέων» στο συγκεκριμένο είδος φυτού; (μονάδες 4) β) Ποιοι είναι οι πιθανοί απόγονοι από τη διασταύρωση ενός φυτού με κόκκινα άνθη με ένα φυτό με ροζ άνθη; (μονάδες 6) Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel. (Μονάδες 10)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 4 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το Σχήμα 3 δείχνει ένα γραμμικό τμήμα DNA, στο οποίο από τα αριστερά προς τα δεξιά υπάρχουν: μια θέση N, αμέσως μετά ο υποκινητής Υ, αμέσως μετά τον υποκινητή η θέση , στην αρχή του γονιδίου α, μέσα στο γονίδιο η θέση R, σε απόσταση 1.000 ζ.β. από την , στο τέλος του γονιδίου η θέση , σε απόσταση 3.500 ζ.β. από την R, και αμέσως μετά μια δεύτερη θέση N. Το Σχήμα 4 δείχνει το κυκλικό πλασμίδιο β: σε μια περιοχή του βρίσκεται το γονίδιο T με τον υποκινητή του Υ και σε άλλη περιοχή το γονίδιο L με τον δικό του υποκινητή Υ δίπλα του. Η θέση E βρίσκεται στο όριο του γονιδίου L με τον υποκινητή του, η θέση N μέσα στον υποκινητή του γονιδίου L, και η θέση R έξω από τον υποκινητή, από την πλευρά του που δεν συνορεύει με το L, σε απόσταση 500 ζ.β. από την E. Στο Σχήμα 3 απεικονίζεται το συνεχές ευκαρυωτικό γονίδιο α με τον υποκινητή του (Υ). Το γονίδιο πρόκειται να κλωνοποιηθεί σε βακτήρια, για την παραγωγή πεπτιδίου για φαρμακευτική χρήση. Με N, E (θέσεις και ) και R επισημαίνονται οι θέσεις αναγνώρισης για τρεις διαφορετικές περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Για την κλωνοποίηση του γονιδίου χρησιμοποιείται το πλασμίδιο β, το οποίο φέρει το γονίδιο ανθεκτικότητας για το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη T και το γονίδιο L που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή μιας γαλάζιας χρωστικής. Στο Σχήμα 4 απεικονίζονται τα γονίδια T και L με τους υποκινητές τους, καθώς και οι θέσεις αναγνώρισης για τις περιοριστικές ενδονουκλεάσες N, E και R στο πλασμίδιο. Για την κλωνοποίηση του γονιδίου α χρησιμοποιείται η περιοριστική ενδονουκλεάση E. Να εξηγήσετε γιατί δε χρησιμοποιήθηκε η περιοριστική ενδονουκλεάση N για την κλωνοποίηση του γονιδίου α. (Μονάδες 4)
-
Δ2 · 6 μονάδες
Το Σχήμα 5 δείχνει ένα τρυβλίο με θρεπτικό υλικό με τετρακυκλίνη, στο οποίο έχουν αναπτυχθεί γαλάζιες και λευκές αποικίες· τέσσερις λευκές αποικίες είναι αριθμημένες 1, 2, 3 και 4. Στο Σχήμα 3 απεικονίζεται το συνεχές ευκαρυωτικό γονίδιο α με τον υποκινητή του (Υ). Το γονίδιο πρόκειται να κλωνοποιηθεί σε βακτήρια, για την παραγωγή πεπτιδίου για φαρμακευτική χρήση. Με N, E (θέσεις και ) και R επισημαίνονται οι θέσεις αναγνώρισης για τρεις διαφορετικές περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Για την κλωνοποίηση του γονιδίου χρησιμοποιείται το πλασμίδιο β, το οποίο φέρει το γονίδιο ανθεκτικότητας για το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη T και το γονίδιο L που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή μιας γαλάζιας χρωστικής. Στο Σχήμα 4 απεικονίζονται τα γονίδια T και L με τους υποκινητές τους, καθώς και οι θέσεις αναγνώρισης για τις περιοριστικές ενδονουκλεάσες N, E και R στο πλασμίδιο. Για την κλωνοποίηση του γονιδίου α χρησιμοποιείται η περιοριστική ενδονουκλεάση E. Τα τμήματα του γονιδίου α και των πλασμιδίων που προέκυψαν μετά την επίδραση της περιοριστικής ενδονουκλεάσης E αναμιγνύονται και προστίθεται DNA δεσμάση. Στη συνέχεια το σύνολο των πλασμιδίων χρησιμοποιείται για το μετασχηματισμό βακτηρίων, ευαίσθητων στην τετρακυκλίνη. Τα βακτήρια καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό με το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη και παρατηρείται η ανάπτυξη γαλάζιων και λευκών αποικιών (Σχήμα 5). Να αιτιολογήσετε γιατί επιλέγονται οι λευκές αποικίες για την παραγωγή του πεπτιδίου. (Μονάδες 6)
-
Δ3 · 15 μονάδες
Στο γονίδιο α οι σχετικές αποστάσεις μεταξύ των θέσεων αναγνώρισης των περιοριστικών ενδονουκλεασών E και R (Σχήμα 3) είναι: - R : 1.000 ζ.β. R - : 3.500 ζ.β. ενώ στο πλασμίδιο β, οι θέσεις αναγνώρισης των E και R απέχουν 500 ζ.β. (Σχήμα 4). Από τα βακτήρια των λευκών αποικιών 1, 2, 3, 4 απομονώνονται πλασμίδια, στα οποία επιδρούμε με την περιοριστική ενδονουκλεάση R. Τα τμήματα DNA που προκύπτουν παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Πίνακας 1 α) Ποιο είναι το μήκος του πλασμιδίου β; (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) β) Να αιτιολογήσετε ποια ή ποιες από τις αποικίες 1, 2, 3, 4 μπορεί/μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή του πεπτιδίου. (μονάδες 6) γ) Το πεπτίδιο που παράγεται από τα βακτήρια που επιλέξατε στο ερώτημα Δ3-β βρέθηκε ότι δεν είναι βιολογικά λειτουργικό. Να δώσετε μια πιθανή εξήγηση. (μονάδες 5) Να μη ληφθεί υπόψιν η περίπτωση μετάλλαξης. (Μονάδες 15)
Πλασμίδια/Αποικίες Τμήματα DNA 1 1.500 ζ.β. και 18.500 ζ.β. 2 4.000 ζ.β. και 16.000 ζ.β. 3 4.000 ζ.β. και 16.000 ζ.β. 4 1.500 ζ.β. και 18.500 ζ.β.
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2022, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2021, Ημερήσια