Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2021, Ημερήσια
Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2021 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 24 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Η μελαγχρωματική ξηροδερμία
-
Α2 · 5 μονάδες
Ο αριθμός των αλληλόμορφων γονιδίων που είναι υπεύθυνα για τη σύνθεση του παράγοντα VIII και βρίσκονται σε έναν ανθρώπινο γαμέτη αρσενικού ατόμου είναι
-
Α3 · 5 μονάδες
Ένζυμο που συνδέει δεοξυριβονουκλεοτίδια με 3΄-5΄ φωσφοδιεστερικό δεσμό αποτελεί η
-
Α4 · 5 μονάδες
Στο οπερόνιο της λακτόζης, ως επαγωγέας της μεταγραφής των δομικών γονιδίων του οπερονίου λειτουργεί
-
Α5 · 5 μονάδες
Σε κάθε δίκλωνο μόριο DNA
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 (1) · 1 μονάδα
Να αντιστοιχίσετε τις λειτουργίες της στήλης I με τον τύπο κυτταρικής διαίρεσης της στήλης II. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «1. Επιχιασμός»;
ΣΤΗΛΗ I ΣΤΗΛΗ II 1. Επιχιασμός Α. Μόνο μείωση 2. Σχηματισμός ατράκτου Β. Μόνο μίτωση 3. Αντικατάσταση γηρασμένων/κατεστραμμένων κυττάρων Γ. Μίτωση και μείωση 4. Σύναψη ομολόγων χρωμοσωμάτων 5. Χωρισμός αδερφών χρωματίδων 6. Διατήρηση της γενετικής σταθερότητας από κύτταρο σε κύτταρο 7. Διαχωρισμός ομολόγων χρωμοσωμάτων -
Β1 (2) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «2. Σχηματισμός ατράκτου»;
-
Β1 (3) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «3. Αντικατάσταση γηρασμένων/κατεστραμμένων κυττάρων»;
-
Β1 (4) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «4. Σύναψη ομολόγων χρωμοσωμάτων»;
-
Β1 (5) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «5. Χωρισμός αδερφών χρωματίδων»;
-
Β1 (6) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «6. Διατήρηση της γενετικής σταθερότητας από κύτταρο σε κύτταρο»;
-
Β1 (7) · 1 μονάδα
Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «7. Διαχωρισμός ομολόγων χρωμοσωμάτων»;
-
Β2 · 6 μονάδες
Με ποιες τεχνικές γίνεται η διάγνωση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας; (Μονάδες 6)
-
Β3 · 6 μονάδες
Διαθέτουμε δύο (2) στελέχη ενός βακτηρίου. Το στέλεχος Α έχει ανθεκτικότητα στην αμπικιλίνη και το στέλεχος Β έχει ανθεκτικότητα στην πενικιλίνη. Αναμιγνύουμε τα δύο στελέχη και τα μεταφέρουμε σε στερεό θρεπτικό υλικό που περιέχει και τα δύο αντιβιοτικά. Παρατηρούμε την ανάπτυξη ενός μικρού αριθμού αποικιών. Να εξηγήσετε πώς προκύπτουν οι αποικίες των βακτηρίων, τα οποία είναι ανθεκτικά και στα δύο αντιβιοτικά. (Μονάδες 6)
-
Β4 · 6 μονάδες
Δίνεται η παρακάτω αλληλουχία αμινοξέων που παράγεται κατά τη μετάφραση ενός γονιδίου ευκαρυωτικού κυττάρου. -μεθειονίνη-λευκίνη-βαλίνη-αλανίνη-προλίνη-COOH Γράψτε το αντικωδικόνιο του tRNA που μόλις απομακρύνθηκε από το ριβόσωμα, τη στιγμή που το tRNA που μεταφέρει το αμινοξύ βαλίνη, προσδένεται σε αυτό (μονάδα 1). Δικαιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 5). Δίνεται η αντιστοίχιση κωδικονίων και αμινοξέων λευκίνη βαλίνη αλανίνη προλίνη (Μονάδες 6)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 4 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 1 δείχνει το δίκλωνο τμήμα που ακολουθεί, με τη θέση Α στα αριστερά και τη θέση Β στα δεξιά του. Στην πάνω αλυσίδα είναι υπογραμμισμένα τα νουκλεοτίδια 1 (CACTA, στο αριστερό άκρο) και 2 (CGAAT, στη μέση), στην κάτω αλυσίδα τα νουκλεοτίδια 3 (CAAGC, στο δεξί άκρο). Δίνεται τμήμα DNA (Εικόνα 1) που αποτελεί μισή θηλιά αντιγραφής. Απέναντι από τα υπογραμμισμένα νουκλεοτίδια θα τοποθετηθούν πρωταρχικά τμήματα. Εικόνα 1 Το τμήμα αυτό αντιγράφεται σε περιβάλλον που περιέχει όλα τα κατάλληλα νουκλεοτίδια. Τα ριβονουκλεοτίδια με ουρακίλη (U) και τα δεοξυριβονουκλεοτίδια με γουανίνη (G) είναι ραδιενεργά. Σε ποια θέση Α ή Β βρίσκεται η θέση έναρξης της αντιγραφής (μονάδες 2) και ποιο από τα πρωταρχικά τμήματα τοποθετείται πρώτο στην ασυνεχή αλυσίδα (μονάδες 2); Δεν απαιτείται αιτιολόγηση. (Μονάδες 4)
-
Γ2 · 4 μονάδες
Εικόνα 1 Το τμήμα αυτό αντιγράφεται σε περιβάλλον που περιέχει όλα τα κατάλληλα νουκλεοτίδια. Τα ριβονουκλεοτίδια με ουρακίλη (U) και τα δεοξυριβονουκλεοτίδια με γουανίνη (G) είναι ραδιενεργά. Πόσα ραδιενεργά νουκλεοτίδια ενσωματώνει το πριμόσωμα κατά τη διάρκεια της αντιγραφής του παραπάνω τμήματος και πόσα η DNA πολυμεράση κατά την επιμήκυνση των πρωταρχικών τμημάτων (μονάδες 2); Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 2). (Μονάδες 4)
-
Γ3 · 6 μονάδες
Εικόνα 1 Το τμήμα αυτό αντιγράφεται σε περιβάλλον που περιέχει όλα τα κατάλληλα νουκλεοτίδια. Τα ριβονουκλεοτίδια με ουρακίλη (U) και τα δεοξυριβονουκλεοτίδια με γουανίνη (G) είναι ραδιενεργά. Πόσα ραδιενεργά νουκλεοτίδια περιέχονται μετά την ολοκλήρωση της αντιγραφής του παραπάνω τμήματος DNA (μονάδες 2); Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 6)
-
Γ4 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 2 δείχνει δύο κυκλικά δίκλωνα πλασμίδια, το Α και το Β, το καθένα με δύο αλληλουχίες, μία στο πάνω και μία στο κάτω μέρος του κύκλου. Στο πλασμίδιο Α, στο πάνω μέρος, η εξωτερική αλυσίδα έχει GAATTC και η εσωτερική CTTAAG· στο κάτω μέρος, γραμμένα από τα αριστερά προς τα δεξιά, η εσωτερική αλυσίδα έχει CTTAAG και η εξωτερική GAATTC. Στο πλασμίδιο Β, στο πάνω μέρος, η εξωτερική αλυσίδα έχει GAATTC και η εσωτερική CTTAAG· στο κάτω μέρος, γραμμένα από τα αριστερά προς τα δεξιά, η εσωτερική αλυσίδα έχει GAATTC και η εξωτερική CTTAAG. Δίνονται τα πλασμίδια Α και Β (εικόνα 2). Να γράψετε ποιο από τα δύο πλασμίδια είναι κατάλληλο ως φορέας κλωνοποίησης (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 5)
-
Γ5 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η Εικόνα 4 δείχνει ένα κυκλικό πλασμίδιο με τον υποκινητή στο πάνω αριστερό μέρος του και, αμέσως δεξιά του υποκινητή, τη θέση που κόβει η EcoRI. Το τμήμα DNA της εικόνας 3 κωδικοποιεί ένα πενταπεπτίδιο που λειτουργεί ως ένζυμο. Το τμήμα αυτό κόβεται από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI. Εικόνα 3 Το τμήμα με τα μονόκλωνα άκρα που προκύπτει από τη δράση της EcoRI εισάγεται με το σωστό προσανατολισμό σε πλασμίδιο (Εικόνα 4) που έχει μια θέση αναγνώρισης από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI και είναι κατάλληλο ως φορέας κλωνοποίησης. Στην περιοχή του πλασμιδίου που εισάγεται το γονίδιο, δημιουργείται η παρακάτω αλληλουχία (Εικόνα 5) Εικόνα 5 Να γράψετε μια πιθανή αλληλουχία 14 νουκλεοτιδίων που να μπορεί να λειτουργήσει ως ανιχνευτής και να ανιχνεύει το γονίδιο μόνο αν έχει τοποθετηθεί με τον σωστό προσανατολισμό (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). (Μονάδες 6)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 5 μονάδες
Ο Κώστας και η Ελένη είναι υγιείς ως προς την ομοκυστινουρία. Ο πατέρας του Κώστα (παππούς 1) και η μητέρα της Ελένης (γιαγιά 2) πάσχουν από την ασθένεια, ενώ η μητέρα του Κώστα (γιαγιά 1) και ο πατέρας της Ελένης (παππούς 2) είναι φορείς της ασθένειας. Η ομοκυστινουρία κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας και το υπεύθυνο γονίδιο βρίσκεται στο 21ο χρωμόσωμα. Ο Κώστας και η Ελένη αποκτούν ένα αγόρι, τον Νίκο, που πάσχει από ομοκυστινουρία. Να γράψετε ποιος είναι ο ελάχιστος αριθμός χρωμοσωμάτων που έχει κληρονομήσει ο Νίκος από τον πατέρα του πατέρα του (παππούς 1) (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 5)
-
Δ2 · 6 μονάδες
Ο Κώστας και η Ελένη αποκτούν και δεύτερο παιδί, τη Μαρία, που πάσχει από σύνδρομο Down (τρισωμία 21). Η μοριακή ανάλυση DNA στα χρωμοσώματα 21 της Μαρίας έδειξε ότι υπάρχουν τρεις διαφορετικές αλληλουχίες βάσεων. Να εξηγήσετε αν η Μαρία θα πάσχει ή όχι από ομοκυστινουρία. (Μονάδες 6)
-
Δ3 · 4 μονάδες
Σε ένα είδος εντόμου τα φτερά είναι είτε κανονικά είτε ατροφικά και οι κεραίες είτε μικρές είτε μεγάλες. Διασταυρώνεται ένα αρσενικό έντομο με ένα θηλυκό (άτομα πατρικής γενιάς) και προκύπτουν απόγονοι στην πρώτη θυγατρική γενιά (F1). Οι απόγονοι της πρώτης θυγατρικής γενιάς διασταυρώνονται μεταξύ τους και στη δεύτερη θυγατρική γενιά (F2) προκύπτουν οι εξής απόγονοι: 600 θηλυκοί με μικρές κεραίες και κανονικά φτερά 200 θηλυκοί με μικρές κεραίες και ατροφικά φτερά 300 αρσενικοί με μικρές κεραίες και κανονικά φτερά 100 αρσενικοί με μικρές κεραίες και ατροφικά φτερά 300 αρσενικοί με μεγάλες κεραίες και κανονικά φτερά 100 αρσενικοί με μεγάλες κεραίες και ατροφικά φτερά Να γράψετε τον τρόπο κληρονομικότητας των δύο χαρακτηριστικών και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Δίνονται ότι: Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο. Τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων. Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόμων του Mendel. (Μονάδες 4)
-
Δ4 · 10 μονάδες
Να γράψετε τους πιθανούς γονοτύπους των ατόμων της πατρικής και της πρώτης θυγατρικής γενιάς (μονάδες 4) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 6). Δίνονται ότι: Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο. Τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων. Δεν απαιτείται η αναγραφή των νόμων του Mendel. (Μονάδες 10)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2022, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές