Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2024, Επαναληπτικές
Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2024 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 21 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Η πηγή, ο διακόπτης δ, ο αντιστάτης και το πηνίο ΓΔ είναι συνδεδεμένα σε σειρά σε έναν βρόχο. Ο θετικός πόλος της πηγής συνδέεται, μέσω του διακόπτη και του αντιστάτη , με το άκρο Γ του πηνίου και ο αρνητικός πόλος με το άκρο Δ. Το κύκλωμα του διπλανού σχήματος αποτελείται από πηγή ηλεκτρεγερτικής δύναμης (ΗΕΔ) και εσωτερικής αντίστασης , ιδανικό πηνίο ΓΔ, αντιστάτη αντίστασης και διακόπτη δ, ο οποίος είναι αρχικά ανοικτός. Αν τη χρονική στιγμή κλείσουμε το διακόπτη χωρίς να εμφανιστεί σπινθηρισμός, τότε:
-
Α2 · 5 μονάδες
Ένα σύστημα εκτελεί εξαναγκασμένη ταλάντωση και βρίσκεται σε συντονισμό. Αν ελαττώσουμε τη συχνότητα του διεγέρτη, τότε το πλάτος της ταλάντωσης:
-
Α3 · 5 μονάδες
Ομογενής κύλινδρος ανέρχεται επιβραδυνόμενος σε κεκλιμένο επίπεδο. Σε κάποιο σημείο του επιπέδου σταματά και στη συνέχεια κατέρχεται επιταχυνόμενος πάνω σε αυτό. Αν σε όλη τη διάρκεια της ανόδου και της καθόδου στο κεκλιμένο επίπεδο ο κύλινδρος εκτελεί κύλιση χωρίς ολίσθηση και ο άξονας περιστροφής του παραμένει συνεχώς οριζόντιος, τότε:
-
Α4 · 5 μονάδες
Σε μια κεντρική κρούση δύο μικρών σωμάτων, που αποτελούν μονωμένο σύστημα, ισχύει πάντα ότι:
-
Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Όταν σε ένα ελαστικό μέσο διαδίδονται δύο ή περισσότερα κύματα, η απομάκρυνση ενός σημείου του μέσου είναι ίση με τη συνισταμένη των απομακρύνσεων που οφείλονται στα επιμέρους κύματα.
-
Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Αν αυξηθεί η συχνότητα περιστροφής του αγώγιμου στρεφόμενου πλαισίου σε μια διάταξη παραγωγής εναλλασσόμενης τάσης, τότε η ενεργός τιμή της τάσης θα αυξηθεί.
-
Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ο αριθμός παραγωγής φωτοηλεκτρονίων από τη μεταλλική κάθοδο αυξάνει ανάλογα με τη συχνότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας.
-
Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Αν σε ένα ελεύθερο στερεό σώμα ασκηθεί ζεύγος δυνάμεων, τότε το σώμα θα εκτελέσει σύνθετη κίνηση.
-
Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Η δυναμική ενέργεια της ταλάντωσης ενός σώματος που εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση μειώνεται όταν αυξάνεται το μέτρο της ταχύτητάς του.
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το σχήμα δείχνει τον άξονα με το σημείο Ο και, δεξιά του (στον θετικό ημιάξονα), το σημείο Β. Κατά μήκος γραμμικού ομογενούς ελαστικού μέσου, το οποίο εκτείνεται στη διεύθυνση του άξονα , διαδίδεται εγκάρσιο απλό αρμονικό κύμα κατά τη θετική φορά και χωρίς απώλειες ενέργειας. Θεωρούμε ως αρχή του άξονα ένα σημείο Ο του μέσου, το οποίο αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση τη χρονική στιγμή με εξίσωση . Ένα σημείο Β του θετικού ημιάξονα φτάνει για πρώτη φορά στην ακραία θετική απομάκρυνσή του τη χρονική στιγμή . Τα υλικά σημεία του μέσου μεταξύ των σημείων Ο και Β, τα οποία είναι ακίνητα τη χρονική στιγμή , είναι: i. 4 ii. 3 iii. 6 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)
-
Β2 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το προσπίπτον φωτόνιο κινείται οριζόντια προς τα δεξιά και συναντά το ηλεκτρόνιο που ηρεμεί. Το σκεδαζόμενο φωτόνιο φεύγει προς τα πάνω δεξιά, σχηματίζοντας γωνία με την προέκταση της αρχικής διεύθυνσης, και το ηλεκτρόνιο μετά τη σκέδαση κινείται με ταχύτητα προς τα κάτω δεξιά, σχηματίζοντας γωνία με την ίδια προέκταση, από την άλλη πλευρά της. Ένα φωτόνιο μήκους κύματος προσπίπτει και σκεδάζεται από πρακτικά ακίνητο ελεύθερο ηλεκτρόνιο. Η γωνία σκέδασης του φωτονίου είναι . Η διεύθυνση στην οποία κινείται το ηλεκτρόνιο (μετά τη σκέδαση) σχηματίζει γωνία με τη διεύθυνση του προσπίπτοντος φωτονίου. Αν γνωρίζετε ότι η σκέδαση πραγματοποιείται στο κενό, είναι η μάζα του ηλεκτρονίου, η ταχύτητα του φωτός στο κενό και η σταθερά του Planck, τότε για το μήκος κύματος του προσπίπτοντος φωτονίου ισχύει ότι : i. ii. iii. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) Δίνονται: και για το φωτόνιο. (Μονάδες 8)
-
Β3 · 9 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το πεδίο καταλαμβάνει μια ζώνη εύρους ανάμεσα σε δύο παράλληλα όρια και το πλαίσιο κινείται προς τα δεξιά, κάθετα σε αυτά, με την πλευρά ΓΔ μπροστά και την πλευρά ΑΖ πίσω. Το σχήμα δείχνει το πλαίσιο σε δύο θέσεις: τη στιγμή , με την πλευρά ΓΔ πάνω στο αριστερό όριο του πεδίου, και τη στιγμή , με το πλαίσιο ολόκληρο μέσα στο πεδίο και την πλευρά ΓΔ πάνω στο δεξιό όριο. Το συρμάτινο τετράγωνο πλαίσιο ΑΓΔΖ του παρακάτω σχήματος, πλευράς και ολικής ωμικής αντίστασης , κινείται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο με σταθερή ταχύτητα . Τη χρονική στιγμή το πλαίσιο εισέρχεται σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης και εύρους , με το επίπεδό του κάθετο στις μαγνητικές γραμμές του πεδίου. Οι μαγνητικές γραμμές του πεδίου έχουν κατεύθυνση από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τη χρονική στιγμή το πλαίσιο αρχίζει να εξέρχεται από το μαγνητικό πεδίο, κινούμενο με σταθερή ταχύτητα . α) Για να κινείται το πλαίσιο με σταθερή ταχύτητα από τη χρονική στιγμή μέχρι τη χρονική στιγμή , πρέπει να ασκείται σε αυτό: i. σταθερή οριζόντια δύναμη , ομόρροπη της ταχύτητας , μόνο κατά τη διάρκεια εισόδου όλου του πλαισίου στο πεδίο. ii. σταθερή οριζόντια δύναμη , ομόρροπη της ταχύτητας , από τη χρονική στιγμή μέχρι τη χρονική στιγμή . iii. οριζόντια δύναμη μεταβλητού μέτρου, ομόρροπη της ταχύτητας , μόνο κατά τη διάρκεια εισόδου όλου του πλαισίου στο πεδίο. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2). β) Το έργο της δύναμης για την κίνηση του πλαισίου από τη χρονική στιγμή μέχρι τη χρονική στιγμή , δίνεται από τη σχέση: i. ii. iii. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 9)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Η δέσμη κινείται οριζόντια προς τα δεξιά, με ταχύτητα . Στον επιλογέα ταχυτήτων η πάνω πλάκα είναι θετικά φορτισμένη και η κάτω αρνητικά, οπότε η βρίσκεται στο επίπεδο της σελίδας, κάθετη στη δέσμη, με φορά προς τα κάτω. Η φωτογραφική πλάκα είναι κατακόρυφη, στο επίπεδο του διαφράγματος, και το πεδίο βρίσκεται δεξιά της· τα ιόντα διαγράφουν μέσα σε αυτό ημικύκλια προς τα κάτω και πέφτουν στην πλάκα κάτω από την οπή, στο σημείο Γ και, πιο μακριά από την οπή, στο σημείο Δ. Στον φασματογράφο μάζας του παρακάτω σχήματος, μονοσθενή αρνητικά ιόντα χλωρίου () από μία πηγή, περνούν μέσα από τις σχισμές και , σχηματίζοντας μια λεπτή δέσμη. Η δέσμη εισέρχεται σε επιλογέα ταχυτήτων, δηλαδή σε περιοχή όπου συνυπάρχουν ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης μέτρου και ομογενές ηλεκτρικό πεδίο έντασης μέτρου , κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση της δέσμης. Η φορά των μαγνητικών γραμμών είναι από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Μερικά από τα ιόντα που δεν εκτρέπονται και συνεχίζουν την πορεία τους, διέρχονται από λεπτή οπή διαφράγματος, του οποίου η επιφάνεια είναι κάθετη στη διεύθυνση της δέσμης. Αμέσως μετά τη δίοδό τους από την οπή εισέρχονται σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης και μέτρου . Η φορά των μαγνητικών γραμμών είναι από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τα ιόντα στη συνέχεια, εκτελώντας καμπυλόγραμμη κίνηση, δημιουργούν πάνω σε φωτογραφική πλάκα δύο στίγματα στα σημεία Γ και Δ που απέχουν μεταξύ τους απόσταση . Δίνονται: - το στοιχειώδες φορτίο - η μάζα του νετρονίου Να θεωρήσετε ότι: - στο εσωτερικό του φασματογράφου υπάρχει κενό. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Γ1. Να αιτιολογήσετε γιατί μερικά από τα ιόντα χλωρίου δεν εκτρέπονται κατά την κίνησή τους μέσα στον επιλογέα ταχυτήτων. (Μονάδες 5)
-
Γ2 · 6 μονάδες
Δίνονται: - το στοιχειώδες φορτίο - η μάζα του νετρονίου Να θεωρήσετε ότι: - στο εσωτερικό του φασματογράφου υπάρχει κενό. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Γ2. Να υπολογίσετε το μέτρο της ταχύτητας των ιόντων χλωρίου που δεν εκτρέπονται κατά την κίνησή τους μέσα στον επιλογέα ταχυτήτων. (Μονάδες 6)
-
Γ3 · 6 μονάδες
Δίνονται: - το στοιχειώδες φορτίο - η μάζα του νετρονίου Να θεωρήσετε ότι: - στο εσωτερικό του φασματογράφου υπάρχει κενό. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Γ3. Τα ιόντα χλωρίου δημιουργούν δύο στίγματα πάνω στη φωτογραφική πλάκα, γιατί το χλώριο (Cl) έχει δύο ισότοπα με μάζες και . Αν , να αιτιολογήσετε σε ποια θέση (Γ ή Δ) δημιουργούν στίγμα τα ισότοπα χλωρίου με τη μεγαλύτερη μάζα. (Μονάδες 6)
-
Γ4 · 8 μονάδες
Δίνονται: - το στοιχειώδες φορτίο - η μάζα του νετρονίου Να θεωρήσετε ότι: - στο εσωτερικό του φασματογράφου υπάρχει κενό. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Το χλώριο (Cl) έχει δύο ισότοπα με μάζες και , με . Να θεωρήσετε ότι τα ιόντα που περνούν από την οπή έχουν ταχύτητα μέτρου . Γ4. Να αποδείξετε ότι το ισότοπο του χλωρίου μάζας έχει δύο νετρόνια περισσότερα από το ισότοπο μάζας . (Μονάδες 8)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 4 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Ο τοίχος βρίσκεται αριστερά· η ράβδος ΑΔ είναι οριζόντια, με το Α στον τοίχο και το Δ ελεύθερο, και το νήμα ξεκινά από το μέσο της Γ και καταλήγει στο σημείο Β του τοίχου, πάνω από το Α. Το ελατήριο στέκεται κατακόρυφο πάνω από τη ράβδο, στο σημείο Ζ, με το στο πάνω άκρο του και το πάνω στο · η ασκείται στο κατακόρυφα προς τα κάτω. Η λεπτή ομογενής και ισοπαχής ράβδος ΑΔ, μάζας και μήκους του παρακάτω σχήματος ισορροπεί οριζόντια. Το άκρο της Α έχει συνδεθεί με άρθρωση σε κατακόρυφο τοίχο. Στο μέσον της Γ έχει δεθεί το ένα άκρο αβαρούς και μη εκτατού νήματος, το άλλο άκρο του οποίου έχει στηριχθεί στον κατακόρυφο τοίχο στο σημείο Β. Το νήμα σχηματίζει γωνία με τη διεύθυνση της ράβδου. Σε σημείο Ζ της ράβδου, το οποίο απέχει από το άκρο της Δ απόσταση , έχει στερεωθεί το κάτω άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς . Στο πάνω άκρο του ελατηρίου έχει δεθεί σώμα μικρών διαστάσεων, μάζας . Πάνω στο σώμα έχει τοποθετηθεί σώμα μικρών διαστάσεων, μάζας . Ασκώντας σταθερή κατακόρυφη δύναμη με φορά προς τα κάτω στο σώμα , το σύστημα των δύο σωμάτων ισορροπεί με το ελατήριο να έχει συμπιεστεί κατά . Ως θετική φορά να θεωρήσετε τη φορά προς τα πάνω. Σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου το νήμα δεν χαλαρώνει και η ράβδος παραμένει οριζόντια. Να θεωρήσετε ότι: - η επιτάχυνση της βαρύτητας . - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Δ1. Να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης . (Μονάδες 4)
-
Δ2 · 6 μονάδες
Τη χρονική στιγμή , καταργούμε τη δύναμη . Το σύστημα των δύο σωμάτων και αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς . Να θεωρήσετε ότι: - η επιτάχυνση της βαρύτητας . - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Δ2. Να βρείτε σε ποια θέση κατά την ταλάντωση του συστήματος των δύο σωμάτων το σώμα θα αποσπαστεί από το σώμα . (Μονάδες 6)
-
Δ3 · 6 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι: - η επιτάχυνση της βαρύτητας . - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι το σώμα αποσπάται από το σώμα στη θέση όπου το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος. Δ3. Τη χρονική στιγμή , που το σώμα αποσπάται από το σώμα , να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης που ασκεί το νήμα στο μέσον Γ της ράβδου. (Μονάδες 6)
-
Δ4 · 4 μονάδες
Τη χρονική στιγμή , που το σώμα αποσπάται από το σώμα , το σώμα συνεχίζει να κινείται κατακόρυφα προς τα πάνω, ενώ το σώμα αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς . Να θεωρήσετε ότι: - η επιτάχυνση της βαρύτητας . - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι το σώμα αποσπάται από το σώμα στη θέση όπου το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος. Δ4. Να υπολογίσετε την κατακόρυφη απόσταση που διανύει το σώμα από τη χρονική στιγμή μέχρι να σταματήσει στιγμιαία. (Μονάδες 4)
-
Δ5 · 5 μονάδες
Όταν το φτάσει στο ανώτερο ύψος του, απομακρύνεται. Να θεωρήσετε ότι: - η επιτάχυνση της βαρύτητας . - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα. - το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι το σώμα αποσπάται από το σώμα στη θέση όπου το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος. Δ5. Να υπολογίσετε την ενέργεια ταλάντωσης του σώματος . (Μονάδες 5)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2024, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2023, Ημερήσια