Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2024, Ημερήσια

Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2024 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 21 ερωτήματα, 100 μονάδες.

Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Δύο σφαίρες πολύ μικρών διαστάσεων, ίδιας μάζας, που κινούνται σε λείο οριζόντιο επίπεδο με αντίθετες ταχύτητες μέτρου υ\upsilon, συγκρούονται κεντρικά και πλαστικά. Μετά την κρούση

    • α. οι σφαίρες θα ανταλλάξουν ταχύτητες.
    • β. η μία σφαίρα θα ακινητοποιηθεί και η άλλη θα κινηθεί με ταχύτητα μέτρου υ\upsilon.
    • γ. οι σφαίρες θα απομακρυνθούν με ταχύτητες ίδιου μέτρου.
    • δ. η συνολική κινητική ενέργεια των δύο σφαιρών θα μηδενιστεί.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Ο μαγνήτης και το πηνίο έχουν κοινό οριζόντιο άξονα. Ο μαγνήτης βρίσκεται αριστερά, με τον βόρειο πόλο του (N) προς το πηνίο, και κινείται προς τα δεξιά, προς το άκρο Α του πηνίου· το Β είναι το άλλο άκρο του πηνίου. Στο παρακάτω σχήμα ραβδόμορφος μαγνήτης πλησιάζει προς το ανοικτό πηνίο, έτσι ώστε ο άξονας του να ταυτίζεται με τον άξονα του πηνίου. Τότε

    • α. στο άκρο Α του πηνίου δημιουργείται βόρειος (N) μαγνητικός πόλος.
    • β. το πηνίο διαρρέεται από επαγωγικό ρεύμα.
    • γ. στα άκρα Α και Β του πηνίου αναπτύσσεται τάση από επαγωγή.
    • δ. το πηνίο απωθεί τον μαγνήτη.
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Ο δίσκος ακουμπά σε λείο οριζόντιο δάπεδο, η δύναμη F⃗\vec{F} είναι οριζόντια και ασκείται στο κέντρο του, και το Α είναι το ανώτατο σημείο του δίσκου, στην κατακόρυφη διάμετρο που περνά από το σημείο επαφής με το δάπεδο. Ο ομογενής δίσκος του σχήματος βρίσκεται ακίνητος πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο με το επίπεδό του κατακόρυφο. Ασκώντας στο κέντρο μάζας του σταθερή οριζόντια δύναμη F⃗\vec{F}, στο επίπεδο του δίσκου, αυτό αποκτά επιτάχυνση μέτρου αcm\alpha_{\text{cm}}. Το μέτρο της επιτάχυνσης του σημείου Α που είναι αντιδιαμετρικό με το σημείο επαφής του δίσκου με το έδαφος κάθε χρονική στιγμή είναι

    • α. 2αcm2\alpha_{\text{cm}}.
    • β. 00.
    • γ. αcm\alpha_{\text{cm}}.
    • δ. 2 αcm\sqrt{2}\,\alpha_{\text{cm}}.
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Κατά τη διάρκεια μιας εξαναγκασμένης ταλάντωσης αυξάνουμε τη σταθερά απόσβεσης bb. Αν η συχνότητα του διεγέρτη

    • α. είναι μεγαλύτερη από την ιδιοσυχνότητα του συστήματος, το πλάτος της εξαναγκασμένης ταλάντωσης θα παραμείνει σταθερό.
    • β. είναι ίση με την ιδιοσυχνότητα του συστήματος το πλάτος της εξαναγκασμένης ταλάντωσης θα μειωθεί.
    • γ. είναι ίση με την ιδιοσυχνότητα του συστήματος, το πλάτος της εξαναγκασμένης ταλάντωσης θα παραμείνει σταθερό.
    • δ. είναι μικρότερη από την ιδιοσυχνότητα του συστήματος, το πλάτος της εξαναγκασμένης ταλάντωσης θα παραμείνει σταθερό.
  5. Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Σύμφωνα με τον Heisenberg, η αβεβαιότητα στη μέτρηση της ενέργειας μιας κατάστασης ενός συστήματος είναι αντιστρόφως ανάλογη με το χρόνο που το σύστημα παραμένει σε αυτή την κατάσταση.

  6. Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Σε μία φθίνουσα ταλάντωση, στην οποία το πλάτος μειώνεται εκθετικά με το χρόνο σύμφωνα με τη σχέση A=Aoe−ΛtA = A_o e^{-\Lambda t}, η σταθερά Λ\Lambda εξαρτάται μόνο από τη μάζα του ταλαντούμενου συστήματος.

  7. Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Η αυτεπαγωγή είναι ιδιότητα των ηλεκτρικών κυκλωμάτων αντίστοιχη με την αδράνεια των σωμάτων.

  8. Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Στην Ελλάδα στα δίκτυα των πόλεων το πλάτος της εναλλασσόμενης τάσης, στην κατανάλωση, είναι V=2202 VV = 220\sqrt{2}\,\text{V} και η συχνότητα f=50 Hzf = 50\,\text{Hz}.

  9. Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Σε μία χορδή, στην οποία έχει δημιουργηθεί στάσιμο κύμα, μεταφέρεται ενέργεια από το ένα σημείο της χορδής στο άλλο.

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β1 · 8 μονάδες

    Ένα μέλαν σώμα έχει θερμοκρασία T1T_1, βρίσκεται σε χώρο όπου επικρατεί κενό και εκπέμπει ενέργεια με τη μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Το μεγαλύτερο τμήμα της ενέργειας που εκπέμπεται από το μέλαν σώμα περιορίζεται σε μια στενή περιοχή με «αιχμή» στο μήκος κύματος λ1max⁡\lambda_{1\max}. Η φάση του ηλεκτρικού πεδίου της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με μήκος κύματος αιχμής λ1max⁡\lambda_{1\max} είναι ίση με φ1=2π(1015 t−1073 x)\varphi_1 = 2\pi\left(10^{15}\,t - \frac{10^7}{3}\,x\right) (S.I.). Το ίδιο μέλαν σώμα, στον ίδιο χώρο, έχοντας θερμοκρασία T2T_2 διπλάσια της T1T_1 εκπέμπει ενέργεια με τη μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Στη θερμοκρασία T2T_2 το μεγαλύτερο τμήμα της ενέργειας που εκπέμπεται από το μέλαν σώμα περιορίζεται σε μια στενή περιοχή με «αιχμή» στο μήκος κύματος λ2max⁡\lambda_{2\max}. Η φάση φ2\varphi_2 του ηλεκτρικού πεδίου της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με μήκος κύματος αιχμής λ2max⁡\lambda_{2\max} θα είναι ίση με: i. φ2=2π(1015 t−107 x)\varphi_2 = 2\pi\left(10^{15}\,t - 10^7\,x\right) (S.I.) ii. φ2=2π(2⋅1015 t−2⋅1073 x)\varphi_2 = 2\pi\left(2 \cdot 10^{15}\,t - \frac{2 \cdot 10^7}{3}\,x\right) (S.I.) iii. φ2=2π(2⋅1015 t−3⋅1072 x)\varphi_2 = 2\pi\left(2 \cdot 10^{15}\,t - \frac{3 \cdot 10^7}{2}\,x\right) (S.I.) α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)

  2. Β2 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Μέσα σε χώρο υψηλού κενού ακτίνες φωτός πέφτουν σε μια μεταλλική επιφάνεια, από την οποία βγαίνουν ηλεκτρόνια (e−e^-). Δεξιά της επιφάνειας μια ορθογώνια περιοχή ΑΓΔΖ περιέχει το μαγνητικό πεδίο B⃗\vec{B}, κάθετο στη σελίδα με φορά προς τα μέσα, και ένα ηλεκτρόνιο μπαίνει σε αυτήν με ταχύτητα υ⃗\vec{\upsilon} κάθετη στην πλευρά ΑΖ. Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται μια μεταλλική επιφάνεια σε χώρο όπου επικρατεί υψηλό κενό και το υλικό κατασκευής της μπορεί να είναι από Βάριο ή Βολφράμιο ή Ταντάλιο. Γνωρίζουμε ότι το Βάριο έχει έργο εξαγωγής 2,5 eV2{,}5\,\text{eV}, το Βολφράμιο 4,5 eV4{,}5\,\text{eV} και το Ταντάλιο 4,2 eV4{,}2\,\text{eV}. Σε ένα εργαστήριο πραγματοποιούμε δύο πειράματα για να προσδιορίσουμε το υλικό κατασκευής της μεταλλικής επιφάνειας. Πείραμα 1ο Στη μεταλλική επιφάνεια προσπίπτει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία καθορισμένου μήκους κύματος λ1=375 nm\lambda_1 = 375\,\text{nm}, οπότε εξέρχονται από αυτή φωτοηλεκτρόνια μέγιστης κινητικής ενέργειας K1K_1. Κάποια από αυτά κατευθύνονται προς ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης BB και εισέρχονται κάθετα στις δυναμικές γραμμές του, οι οποίες έχουν διεύθυνση κάθετη στο επίπεδο της σελίδας και φορά από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Κατά τη διάρκεια της κίνησής τους εντός του μαγνητικού πεδίου, τα φωτοηλεκτρόνια αυτά έχουν στροφορμή L1L_1 ως προς άξονα που διέρχεται από το κέντρο της τροχιάς τους και είναι κάθετος σε αυτή. Πείραμα 2ο Επαναλαμβάνουμε το πείραμα με ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μήκους κύματος λ2=λ1/2\lambda_2 = \lambda_1 / 2, οπότε από τη μεταλλική επιφάνεια εξέρχονται φωτοηλεκτρόνια μέγιστης κινητικής ενέργειας K2K_2. Τα φωτοηλεκτρόνια που εισέρχονται κάθετα στο μαγνητικό πεδίο, κατά τη διάρκεια της κίνησής τους εντός αυτού, έχουν στροφορμή L2L_2 ως προς άξονα που διέρχεται από το κέντρο της τροχιάς τους και είναι κάθετος σε αυτή. Αν ισχύει ότι L2=5L1L_2 = 5L_1, συμπεραίνουμε ότι η μεταλλική επιφάνεια είναι κατασκευασμένη από: i. Βάριο ii. Βολφράμιο iii. Ταντάλιο Να θεωρήσετε ότι hc=1250 eV⋅nmhc = 1250\,\text{eV} \cdot \text{nm} α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)

  3. Β3 · 9 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Η ράβδος ΑΒ είναι οριζόντια και ακουμπά στο ανώτατο σημείο του δίσκου, που βρίσκεται αριστερά της δοκού. Το σώμα Σ, στο δεξιό άκρο Β της ράβδου, πατά πάνω στην οριζόντια δοκό ΓΔ (το Γ αριστερά, το Δ δεξιά). Κατά μήκος της δοκού, από το Γ προς το Δ, βρίσκονται το σημείο Ζ (υποστήριγμα (1)), το μέσο Η και το σημείο Λ (υποστήριγμα (2)), και διαδοχικά σημεία απέχουν ℓ/4\ell/4. Το σώμα Σ του παρακάτω σχήματος, μάζας mm, έχει στερεωθεί στο άκρο Β οριζόντιας, ομογενούς, άκαμπτης και αβαρούς ράβδου ΑΒ. Η ράβδος ακουμπά πάνω στην περιφέρεια ομογενούς δίσκου κέντρου Ο και ακτίνας RR. Ο δίσκος βρίσκεται πάνω σε οριζόντιο επίπεδο με το επίπεδό του κατακόρυφο. Το σώμα Σ μπορεί να κινείται πάνω σε λεία, οριζόντια, ομογενή και άκαμπτη δοκό ΓΔ μήκους ℓ\ell και μάζας M=m/2M = m/2. Η δοκός έχει αρθρωθεί κατάλληλα στο σημείο Ζ, με την κορυφή κατακόρυφου και ακλόνητου υποστηρίγματος (1) που βρίσκεται σε απόσταση ℓ/4\ell/4 από το άκρο της Γ. Σε απόσταση ℓ/4\ell/4 από το άκρο Δ της δοκού έχει τοποθετηθεί ένα δεύτερο, όμοιο κατακόρυφο υποστήριγμα (2), πάνω στην κορυφή Λ του οποίου ακουμπά η δοκός ΓΔ. Τα υποστηρίγματα έχουν τοποθετηθεί στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο με αυτό στο οποίο βρίσκεται ο δίσκος, όπως φαίνεται στο σχήμα. Το σύστημα ράβδου-σώματος Σ κινείται προς τα αριστερά με σταθερή ταχύτητα μέτρου υ\upsilon. Ο δίσκος εκτελεί κύλιση χωρίς ολίσθηση και η περιφέρειά του βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τη ράβδο ΑΒ, χωρίς να παρατηρείται ολίσθηση μεταξύ τους. Το σώμα Σ, κινούμενο από το Δ προς το Γ, τη χρονική στιγμή t=0t = 0 περνά από το μέσο Η της δοκού. Τη χρονική στιγμή t1t_1 το σώμα Σ περνά από ένα σημείο της δοκού, στο οποίο η δοκός μόλις που χάνει οριακά την επαφή της με την κορυφή του υποστηρίγματος (2). α) Η απόσταση που έχει διανύσει το σώμα Σ από τη χρονική στιγμή t=0t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t1t_1 είναι: i. 5ℓ6\frac{5\ell}{6} ii. 3ℓ8\frac{3\ell}{8} iii. ℓ3\frac{\ell}{3} Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 4). β) Το διάστημα ss που έχει διανύσει το κέντρο μάζας Ο του δίσκου από τη χρονική στιγμή t=0t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t1t_1 είναι: i. 3ℓ16\frac{3\ell}{16} ii. 3ℓ8\frac{3\ell}{8} iii. ℓ16\frac{\ell}{16} Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1). Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2). Να θεωρήσετε ότι η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. (Μονάδες 9)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 7 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το σχήμα δείχνει τον οριζόντιο ημιάξονα Οx, με την πηγή Ο στη θέση x=0x = 0 και το σημείο Δ πάνω στον ημιάξονα, και τον κατακόρυφο άξονα y′yy'y των απομακρύνσεων. Εγκάρσιο αρμονικό κύμα, πλάτους AA και μήκους κύματος λ\lambda, διαδίδεται χωρίς απώλειες ενέργειας σε ομογενές γραμμικό ελαστικό μέσο μεγάλου μήκους που ταυτίζεται με τον οριζόντιο ημιάξονα Οx προς τη θετική κατεύθυνση, όπως φαίνεται στο σχήμα. Το κύμα παράγεται από πηγή που βρίσκεται στο σημείο Ο στη θέση x=0x = 0 του ελαστικού μέσου και το οποίο αρχίζει να ταλαντώνεται με θετική ταχύτητα τη χρονική στιγμή t=0t = 0 σύμφωνα με την εξίσωση y=A⋅ημωty = A \cdot \eta\mu\omega t. Το υλικό σημείο Ο κατά τη διάρκεια της ταλάντωσής του διέρχεται 60 φορές το λεπτό από τη θέση ισορροπίας του. Κάποια χρονική στιγμή που το υλικό σημείο Ο βρίσκεται στην ακραία αρνητική του απομάκρυνση (y=−Ay = -A) από την αρχική θέση ισορροπίας του, το υλικό σημείο Δ του ημιάξονα Οx που απέχει από την πηγή Ο οριζόντια απόσταση xΔ=2,5 mx_{\Delta} = 2{,}5\,\text{m} και έχει ήδη αρχίσει να ταλαντώνεται, βρίσκεται στην ακραία θετική του απομάκρυνση (y=+Ay = +A) από την αρχική θέση ισορροπίας του. Την ίδια χρονική στιγμή μεταξύ της πηγής (x=0x = 0) και του σημείου Δ υπάρχουν δύο υλικά σημεία που βρίσκονται στην ακραία θετική τους απομάκρυνση (y=+Ay = +A). Από τη χρονική στιγμή t=0t = 0 μέχρι τη στιγμή που το κύμα φτάνει στο υλικό σημείο Δ, το συνολικό διάστημα που έχει διανύσει το υλικό σημείο που βρίσκεται στη θέση x=0x = 0 είναι ίσο με 2 m2\,\text{m}. Γ1. Να υπολογίσετε α) την περίοδο TT (μονάδες 2), β) το μήκος κύματος λ\lambda (μονάδες 2) και γ) την ταχύτητα διάδοσης του κύματος (μονάδα 1), καθώς και δ) το πλάτος AA της ταλάντωσης των υλικών σημείων του μέσου (μονάδες 2). (Μονάδες 7)

  2. Γ2 · 5 μονάδες

    Γ2. Να αποδείξετε ότι η μαθηματική σχέση που περιγράφει την ταλάντωση του υλικού σημείου Δ είναι: y=A⋅ημ2π(tT−xΔλ)y = A \cdot \eta\mu 2\pi\left(\frac{t}{T} - \frac{x_{\Delta}}{\lambda}\right). (Μονάδες 5)

  3. Γ3 · 7 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι T=2 sT = 2\,\text{s}, λ=1 m\lambda = 1\,\text{m} και A=0,2 mA = 0{,}2\,\text{m}, και ότι η ταλάντωση του υλικού σημείου Δ περιγράφεται από τη σχέση y=A⋅ημ2π(tT−xΔλ)y = A \cdot \eta\mu 2\pi\left(\frac{t}{T} - \frac{x_{\Delta}}{\lambda}\right). Γ3. Να γράψετε την εξίσωση ταχύτητας σε συνάρτηση με το χρόνο για το υλικό σημείο Δ (μονάδες 3) και να σχεδιάσετε τη γραφική της παράσταση σε βαθμολογημένους άξονες, από την χρονική στιγμή t=0t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t=8 st = 8\,\text{s} (μονάδες 4). (Μονάδες 7)

  4. Γ4 · 6 μονάδες

    Μειώνουμε τη συχνότητα ταλάντωσης της πηγής, διατηρώντας το ίδιο πλάτος, έτσι ώστε η πηγή Ο και το υλικό σημείο Δ να είναι δύο διαδοχικά σημεία του ελαστικού μέσου, τα οποία κάθε χρονική στιγμή απέχουν το ίδιο από τη θέση ισορροπίας τους και κινούνται με την ίδια ταχύτητα. Να θεωρήσετε ότι η αρχική περίοδος της πηγής είναι T=2 sT = 2\,\text{s} και η ταχύτητα διάδοσης του κύματος 0,5 m/s0{,}5\,\text{m/s}. Γ4. Να υπολογίσετε τη μείωση της συχνότητας της πηγής. (Μονάδες 6)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 5 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Οι παράλληλοι αγωγοί x (πάνω) και y (κάτω) είναι οριζόντιες γραμμές της σελίδας και η ράβδος ΛΜ είναι κάθετη σε αυτούς, με το Λ στον αγωγό x και το Μ στον αγωγό y. Στα αριστερά βρίσκεται το στερεωμένο άκρο του ελατηρίου, δεξιά του το σώμα Σ και μετά η ράβδος· η θετική φορά (+) είναι προς τα δεξιά. Η θέση (1) είναι αριστερά της θέσης (2), το μαγνητικό πεδίο αρχίζει από τη θέση (2) και εκτείνεται προς τα δεξιά, και ακολουθούν οι θέσεις (3) και (4), με τη δύναμη F⃗\vec{F} προς τα δεξιά. Στο δεξιό άκρο της διάταξης ο διακόπτης (δ) βρίσκεται στον αγωγό x πριν από το Α· το ημικύκλιο ΑΗΓ εξέχει προς τα δεξιά (το Α πάνω, το Γ κάτω, το Η δεξιά) και ο κυκλικός αγωγός έχει το Δ πάνω (προς το Α), το Ζ κάτω (προς το Γ), το Ν δεξιά και το Θ αριστερά. Ένα σώμα Σ μικρών διαστάσεων, μάζας m=0,4 kgm = 0{,}4\,\text{kg} και μια ευθύγραμμη λεπτή και ομογενής μεταλλική ράβδος ΛΜ μήκους L=1 mL = 1\,\text{m} και μάζας Mρ=1,2 kgM_{\rho} = 1{,}2\,\text{kg} αμελητέας ωμικής αντίστασης, έχουν τοποθετηθεί πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο. Το σώμα Σ έχει δεθεί στο ελεύθερο άκρο οριζόντιου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς k=10 N/mk = 10\,\text{N/m}, το άλλο άκρο του οποίου είναι ακλόνητα στερεωμένο. Το ελατήριο βρίσκεται στο φυσικό του μήκος. Στη θέση αυτή (θέση (2)), το σώμα Σ βρίσκεται σε επαφή με τη ράβδο στο μέσον της Ρ. Ο άξονας του ελατηρίου, το σώμα Σ και το μέσον της ράβδου βρίσκονται στην ίδια οριζόντια διεύθυνση, η οποία είναι κάθετη στη ράβδο. Η ράβδος είναι κάθετα τοποθετημένη με τα άκρα της Λ, Μ πάνω σε δύο οριζόντιους και παράλληλους αγωγούς (xΑ) και (yΓ), αμελητέας ωμικής αντίστασης, οι οποίοι έχουν στερεωθεί πάνω στο οριζόντιο δάπεδο. Η ράβδος μπορεί να ολισθαίνει πάνω στους δύο παράλληλους αγωγούς, χωρίς τριβές, έχοντας τα άκρα της σε συνεχή επαφή με αυτούς. Μεταξύ των άκρων Α και Γ των παράλληλων αγωγών έχει συνδεθεί ένας λεπτός ημικυκλικός αγωγός (ΑΗΓ) κέντρου Ο και ακτίνας r1=L/2r_1 = L/2, κατασκευασμένος από σύρμα σταθερής διατομής και ωμικής αντίστασης R1=10 ΩR_1 = 10\,\Omega. Στα άκρα Α και Γ έχει συνδεθεί επιπλέον ένας λεπτός κυκλικός αγωγός (ΔΝΖΘ) κατασκευασμένος από σύρμα σταθερής διατομής ωμικής αντίστασης R2=10 ΩR_2 = 10\,\Omega, μέσω των αγώγιμων συρμάτων ΑΔ και ΓΖ που έχουν αμελητέα ωμική αντίσταση. Στον κυκλικό αγωγό σχηματίζονται δύο ημικύκλια ΔΝΖ και ΔΘΖ. Το κέντρο του κυκλικού αγωγού ταυτίζεται με το κέντρο του ημικυκλικού αγωγού ΑΗΓ, ενώ η ακτίνα του r2r_2 είναι μικρότερη από την ακτίνα r1r_1. Ο διακόπτης (δ) του αγωγού xΑ είναι αρχικά ανοικτός, όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα. Στον χώρο μεταξύ της ράβδου ΛΜ και του αγωγού (ΑΗΓ) υπάρχει κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο, το οποίο στο σχήμα απεικονίζεται με τη γραμμοσκιασμένη περιοχή. Το μέτρο της έντασής του είναι B=1 TB = 1\,\text{T} και οι δυναμικές του γραμμές έχουν διεύθυνση κάθετη στο επίπεδο της σελίδας και φορά από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Μετακινούμε τη ράβδο ΛΜ μαζί με το σώμα Σ, ώστε το ελατήριο να συσπειρωθεί κατά Δℓ=0,4 m\Delta\ell = 0{,}4\,\text{m} από το φυσικό του μήκος και να έρθει στη θέση (1). Στη συνέχεια αφήνουμε ελεύθερο το σύστημα του σώματος Σ και της ράβδου. Να θεωρήσετε ότι: - Η όλη διάταξη βρίσκεται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο μεγάλων διαστάσεων το οποίο είναι ηλεκτρικά μονωμένο. - Η ράβδος μετά το κλείσιμο του διακόπτη τη χρονική στιγμή t2t_2 παραμένει συνεχώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, δεν επηρεάζεται η κίνησή της από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργούν ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός και δεν έρχεται σε επαφή με αυτούς. - Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. - Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Δ1. α) Να αποδείξετε ότι η ράβδος ΛΜ θα αποχωριστεί από το σώμα Σ στη θέση όπου το ελατήριο θα αποκτήσει το φυσικό του μήκος για πρώτη φορά μετά τη στιγμή που τα αφήσαμε ελεύθερα (μονάδες 2). β) Να βρείτε το πλάτος της απλής αρμονικής ταλάντωσης που θα εκτελέσει το σώμα Σ, αφού αποχωριστεί από τη ράβδο ΛΜ (μονάδες 3). (Μονάδες 5)

  2. Δ2 · 4 μονάδες

    Τη χρονική στιγμή t=0t = 0 η ράβδος ΛΜ αποχωρίζεται από το σώμα Σ και με την ταχύτητα που έχει εισέρχεται αμέσως μέσα στο ομογενές μαγνητικό πεδίο. Να θεωρήσετε ότι: - Η όλη διάταξη βρίσκεται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο μεγάλων διαστάσεων το οποίο είναι ηλεκτρικά μονωμένο. - Η ράβδος μετά το κλείσιμο του διακόπτη τη χρονική στιγμή t2t_2 παραμένει συνεχώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, δεν επηρεάζεται η κίνησή της από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργούν ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός και δεν έρχεται σε επαφή με αυτούς. - Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. - Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Δ2. Να αιτιολογήσετε την ανάπτυξη ηλεκτρεγερτικής δύναμης (ΗΕΔ) από επαγωγή ανάμεσα στα άκρα Λ, Μ της ράβδου αμέσως μετά τη χρονική στιγμή t=0t = 0 και να σχεδιάσετε την πολικότητά της. (Μονάδες 4)

  3. Δ3 · 4 μονάδες

    Τη χρονική στιγμή t1=1 st_1 = 1\,\text{s} (θέση (3)) ασκείται στο μέσον Ρ της ράβδου σταθερή οριζόντια δύναμη προς τη θετική κατεύθυνση μέτρου F=3 NF = 3\,\text{N}, κάθετη σε αυτήν. Τη χρονική στιγμή t2=3 st_2 = 3\,\text{s} ο διακόπτης (δ) κλείνει (θέση (4)). Να θεωρήσετε ότι: - Η όλη διάταξη βρίσκεται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο μεγάλων διαστάσεων το οποίο είναι ηλεκτρικά μονωμένο. - Η ράβδος μετά το κλείσιμο του διακόπτη τη χρονική στιγμή t2t_2 παραμένει συνεχώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, δεν επηρεάζεται η κίνησή της από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργούν ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός και δεν έρχεται σε επαφή με αυτούς. - Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. - Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι η ράβδος αποχωρίζεται από το σώμα Σ με ταχύτητα μέτρου 1 m/s1\,\text{m/s}. Δ3. Να υπολογίσετε το μέτρο της επιτάχυνσης της ράβδου ΛΜ για το χρονικό διάστημα Δt=(t2−t1)\Delta t = (t_2 - t_1) και το μέτρο της ταχύτητάς της στο τέλος αυτού του χρονικού διαστήματος. (Μονάδες 4)

  4. Δ4 · 6 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι: - Η όλη διάταξη βρίσκεται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο μεγάλων διαστάσεων το οποίο είναι ηλεκτρικά μονωμένο. - Η ράβδος μετά το κλείσιμο του διακόπτη τη χρονική στιγμή t2t_2 παραμένει συνεχώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, δεν επηρεάζεται η κίνησή της από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργούν ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός και δεν έρχεται σε επαφή με αυτούς. - Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. - Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι τη χρονική στιγμή t2t_2 η ράβδος έχει ταχύτητα μέτρου 6 m/s6\,\text{m/s}. Δ4. Αμέσως μετά το κλείσιμο του διακόπτη (δ): α) να αποδείξετε ότι η ράβδος ΛΜ θα εκτελέσει ευθύγραμμη ομαλή κίνηση (μονάδες 2). β) να υπολογίσετε τις εντάσεις των ρευμάτων που διαρρέουν τη ράβδο, τον ημικυκλικό αγωγό και τα δύο τμήματα του κυκλικού αγωγού (μονάδες 4). (Μονάδες 6)

  5. Δ5 · 6 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι: - Η όλη διάταξη βρίσκεται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο μεγάλων διαστάσεων το οποίο είναι ηλεκτρικά μονωμένο. - Η ράβδος μετά το κλείσιμο του διακόπτη τη χρονική στιγμή t2t_2 παραμένει συνεχώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, δεν επηρεάζεται η κίνησή της από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργούν ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός και δεν έρχεται σε επαφή με αυτούς. - Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα για όλα τα σώματα. - Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. Να θεωρήσετε ότι μετά το κλείσιμο του διακόπτη το άκρο Λ της ράβδου είναι ο θετικός πόλος της ΗΕΔ από επαγωγή, ο ημικυκλικός αγωγός διαρρέεται από ρεύμα έντασης 0,6 A0{,}6\,\text{A} και καθένα από τα δύο ημικύκλια του κυκλικού αγωγού από ρεύμα έντασης 1,2 A1{,}2\,\text{A}. Δίνεται: μ0=4π⋅10−7 T⋅m/A\mu_0 = 4\pi \cdot 10^{-7}\,\text{T} \cdot \text{m/A}. Δ5. Αφού έχει κλείσει ο διακόπτης (δ) να υπολογίσετε: α) την ένταση του μαγνητικού πεδίου που δημιουργεί στο κέντρο του Ο αποκλειστικά ο ημικυκλικός αγωγός, κάνοντας χρήση του νόμου των Biot - Savart (μονάδες 3). β) τη συνολική ένταση του μαγνητικού πεδίου που δημιουργούν αποκλειστικά ο ημικυκλικός και ο κυκλικός αγωγός στο κοινό τους κέντρο Ο (μονάδες 3). (Μονάδες 6)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2025, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2024, Επαναληπτικές