Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές
Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2021 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 17 ερωτήματα, 86 μονάδες.
Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος
Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 86 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 19 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Η εναλλασσόμενη τάση που αναπτύσσεται στα άκρα ενός πλαισίου, που περιστρέφεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο με γωνιακή ταχύτητα , έχει τη μορφή . Αν διπλασιαστεί η γωνιακή ταχύτητα περιστροφής του πλαισίου, η εναλλασσόμενη τάση θα έχει τη μορφή:
-
Α3 · 5 μονάδες
Σε μια μηχανική ταλάντωση της οποίας το πλάτος μεταβάλλεται σύμφωνα με τη σχέση , όπου είναι το αρχικό πλάτος της ταλάντωσης και είναι μια θετική σταθερά, ισχύει ότι:
-
Α4 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 1 το πηνίο έχει οριζόντιο άξονα και τα άκρα του συνδέονται με αμπερόμετρο (Α). Το Λ είναι το αριστερό άκρο του πηνίου. Ο ραβδόμορφος μαγνήτης βρίσκεται δεξιά του πηνίου, πάνω στον άξονά του, με τον βόρειο πόλο του (N) προς το πηνίο και τον νότιο πόλο του (S) μακριά από αυτό. Στο κύκλωμα του σχήματος 1 το πηνίο συγκρατείται ακίνητο.
-
Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Σε μια εξαναγκασμένη ταλάντωση κατά τον συντονισμό η ενέργεια μεταφέρεται από τον διεγέρτη στο ταλαντούμενο σύστημα κατά τον βέλτιστο τρόπο.
-
Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Η μονάδα μέτρησης της μαγνητικής διαπερατότητας κάποιου υλικού στο σύστημα SI είναι το (1 Weber).
-
Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Οι δυναμικές γραμμές του μαγνητικού πεδίου ευθύγραμμου ρευματοφόρου αγωγού μεγάλου μήκους είναι ανοιχτές.
-
Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Τα όργανα που χρησιμοποιούμε για τη μέτρηση εναλλασσόμενων τάσεων και ρευμάτων δείχνουν ενεργές τιμές.
Θέμα Β 17 μονάδες
-
Β2 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 3 η σανίδα είναι οριζόντια, ακουμπά στο ανώτερο σημείο καθενός από τους δύο τροχούς και κινείται προς τα δεξιά με ταχύτητα . Ο τροχός (1), αριστερά, είναι ο μικρότερος και ο άξονάς του στηρίζεται σε ακλόνητο υποστήριγμα πάνω στο έδαφος. Ο τροχός (2), δεξιά, είναι ο μεγαλύτερος και ακουμπά στο οριζόντιο έδαφος. Και οι δύο τροχοί στρέφονται κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού. Λεπτή σανίδα κινείται οριζόντια με σταθερή ταχύτητα , χωρίς να ολισθαίνει, πάνω σε δύο τροχούς (1) και (2) αντίστοιχα όπως στο σχήμα 3. Ο τροχός (1) ακτίνας περιστρέφεται γύρω από σταθερό άξονα χωρίς τριβές και ο τροχός (2) ακτίνας (όπου ) κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει. Όταν η σανίδα σε χρόνο έχει μετακινηθεί κατά οι δύο τροχοί έχουν κάνει και περιστροφές αντίστοιχα. Ο λόγος των περιστροφών των δύο κυλίνδρων είναι ίσος με: i. ii. iii. Η σανίδα δεν χάνει την επαφή της κατά τη διάρκεια της κίνησης της πάνω στους δύο τροχούς. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)
-
Β3 · 9 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 4 το ελατήριο είναι κατακόρυφο, με το κάτω άκρο του στερεωμένο στο δάπεδο και το στο πάνω άκρο του, στη θέση ισορροπίας (Θ.Ι.), η οποία βρίσκεται κατά χαμηλότερα από τη θέση φυσικού μήκους (Θ.Φ.Μ.). Το βρίσκεται ακίνητο () σε ύψος πάνω από το , στην ίδια κατακόρυφο. Σώμα μάζας ισορροπεί δεμένο στο πάνω άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς , το άλλο άκρο του οποίου είναι στερεωμένο στο δάπεδο. Το ελατήριο είναι συμπιεσμένο κατά σε σχέση με το φυσικό του μήκος όπως φαίνεται στο σχήμα 4. Από ύψος πάνω από το στην ίδια κατακόρυφο με τον άξονα του ελατηρίου αφήνεται ελεύθερο σώμα μάζας , το οποίο συγκρούεται ακαριαία με το κεντρικά και πλαστικά. Το συσσωμάτωμα που προκύπτει αμέσως μετά την κρούση εκτελεί αμείωτη απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς και πλάτος . Το πλάτος της απλής αρμονικής ταλάντωσης του συσσωματώματος είναι ίσο με: i. ii. iii. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 7) (Μονάδες 9)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 ο αγωγός Αx είναι πάνω και ο αγωγός Γy κάτω. Από τα αριστερά προς τα δεξιά, ανάμεσα στους δύο αγωγούς συνδέονται: το σωληνοειδές στα άκρα Α και Γ, η πηγή (, ) στα σημεία Δ και Ζ, ο αντιστάτης σε σειρά με τον διακόπτη στα σημεία Η και Θ, και ο αγωγός ΚΛ (), με το Κ στον Αx και το Λ στον Γy. Ο διακόπτης βρίσκεται πάνω στον αγωγό Γy, ανάμεσα στα σημεία Ζ και Θ. Η γραμμοσκιασμένη περιοχή του μαγνητικού πεδίου περιέχει τον αγωγό ΚΛ και εκτείνεται δεξιά του· το σωληνοειδές, η πηγή και ο βρίσκονται έξω από αυτήν. Οι δύο παράλληλοι οριζόντιοι αγωγοί, Αx και Γy του σχήματος 5, έχουν μεγάλο μήκος, αμελητέα ωμική αντίσταση και απέχουν μεταξύ τους απόσταση . Τα άκρα τους Α και Γ συνδέονται με σωληνοειδές ωμικής αντίστασης , του οποίου ο αριθμός των σπειρών ανά μονάδα μήκους είναι . Στα σημεία Δ και Ζ των παράλληλων αγωγών έχει συνδεθεί ηλεκτρική πηγή με ηλεκτρεγερτική δύναμη και εσωτερική αντίσταση . Στα σημεία Η και Θ συνδέεται αντιστάτης ωμικής αντίστασης σε σειρά με τον διακόπτη , ενώ μεταξύ των σημείων Ζ και Θ παρεμβάλλεται διακόπτης . Ευθύγραμμος μεταλλικός αγωγός ΚΛ, μάζας , μήκους και ωμικής αντίστασης , του οποίου τα άκρα βρίσκονται συνεχώς σε επαφή με τους αγωγούς Αx και Γy και μπορεί να ολισθαίνει παραμένοντας συνεχώς κάθετος σε αυτούς. Στην γραμμοσκιασμένη περιοχή του επιπέδου των αγωγών Αx και Γy εφαρμόζεται εξωτερικό ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης (σχήμα 5), του οποίου οι μαγνητικές γραμμές είναι κάθετες στο επίπεδο αυτό, με φορά από την σελίδα προς τον αναγνώστη. Αρχικά ο διακόπτης είναι κλειστός και ο διακόπτης ανοιχτός. Ο αγωγός ΚΛ ισορροπεί οριακά λόγω τριβής, που εμφανίζεται στα σημεία επαφής Κ και Λ, συνολικού μέτρου . Γ1. Να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης τριβής . (Μονάδες 6)
-
Γ2 · 6 μονάδες
Γ2. Να υπολογίσετε την ένταση του μαγνητικού πεδίου στο μέσον του άξονα του σωληνοειδούς. Θεωρείστε πως τα δύο μαγνητικά πεδία δεν αλληλεπιδρούν. Δίνεται (Μονάδες 6)
-
Γ3 · 7 μονάδες
Τη χρονική στιγμή κλείνουμε τον διακόπτη και ανοίγουμε τον διακόπτη . Την ίδια στιγμή στο μέσον του αγωγού ΚΛ και κάθετα σε αυτόν ασκείται κατάλληλη δύναμη με φορά προς τα δεξιά, ώστε αυτός να κινείται με σταθερή επιτάχυνση ίδιας κατεύθυνσης με την δύναμη . Να θεωρήσετε ότι το μέτρο της δύναμης τριβής είναι . Γ3. Να γράψετε τη σχέση που δίνει την εξωτερική δύναμη σε συνάρτηση με τον χρόνο . Η συνολική τριβή του αγωγού ΚΛ με τους οριζόντιους αγωγούς σε όλη τη διάρκεια της κίνησής του είναι ίση με . Η διάταξη κατά τη διάρκεια της κίνησης του αγωγού ΚΛ παραμένει ακίνητη. (Μονάδες 7)
-
Γ4 · 6 μονάδες
Γ4. Να υπολογίσετε το επαγωγικό φορτίο που πέρασε από μία διατομή του αγωγού, ΚΛ στο χρονικό διάστημα από έως . Η διάταξη κατά τη διάρκεια της κίνησης του αγωγού ΚΛ παραμένει ακίνητη. (Μονάδες 6)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 6 η ράβδος είναι πλάγια, με το άκρο Α κάτω αριστερά και το άκρο Ο πάνω δεξιά, όπου αρθρώνεται σε ακλόνητο τοίχωμα· η γωνία είναι η γωνία της ράβδου με την οριζόντια διεύθυνση στο Α. Το νήμα 1 είναι κατακόρυφο, από το Α προς τα πάνω μέχρι το σημείο Γ της οροφής. Το σώμα βρίσκεται πάνω στη ράβδο, κοντά στο Ο· το ελατήριο και το νήμα 2 είναι παράλληλα στη ράβδο και συνδέουν το με το ακλόνητο τοίχωμα στο οποίο βρίσκεται το Ο. Η ομογενής λεπτή, λεία ράβδος ΟΑ του σχήματος 6 μάζας και μήκους είναι αρθρωμένη στο άκρο της Ο και μπορεί να στρέφεται χωρίς τριβές γύρω από οριζόντιο ακλόνητο άξονα κάθετο στο επίπεδο του σχεδίου. Η ράβδος ισορροπεί δεμένη, στο άκρο της Α, από κατακόρυφο αβαρές, μη εκτατό νήμα 1 το πάνω άκρο του οποίου είναι ακλόνητα δεμένο στο Γ. Η ράβδος και το νήμα βρίσκονται στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο και η ράβδος σχηματίζει γωνία με την οριζόντια διεύθυνση. Επάνω στη ράβδο ισορροπεί σώμα μάζας , μικρών διαστάσεων, που είναι δεμένο σε ιδανικό ελατήριο σταθεράς και σε αβαρές μη εκτατό νήμα 2 τα οποία είναι παράλληλα στη ράβδο και τα επάνω άκρα τους είναι ακλόνητα στερεωμένα (σχήμα 6). Στη θέση αυτή το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος και το σώμα βρίσκεται στη θέση Δ, όπου . Δ1. Υπολογίστε τη δύναμη που δέχεται η ράβδος από το νήμα 1 στο άκρο της Α. Η ράβδος παραμένει σε ισορροπία σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου και δίνονται: , και η επιτάχυνση της βαρύτητας . (Μονάδες 6)
-
Δ2 · 7 μονάδες
Δ2. Κάποια χρονική στιγμή κόβεται το νήμα 2 οπότε το σώμα αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση, με σταθερά επαναφοράς , επάνω στη λεία ράβδο με ολική ενέργεια . Γράψτε τη χρονική εξίσωση της κινητικής ενέργειας ταλάντωσης της ως προς το χρόνο. Θεωρήστε τη χρονική στιγμή που κόβεται το νήμα και θετική φορά από το Α προς το Ο. Η ράβδος παραμένει σε ισορροπία σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου και δίνονται: , και η επιτάχυνση της βαρύτητας . (Μονάδες 7)
-
Δ3 · 6 μονάδες
Κάποια χρονική στιγμή κόβεται το νήμα 2 οπότε το σώμα αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση, με σταθερά επαναφοράς , επάνω στη λεία ράβδο με ολική ενέργεια . Να θεωρήσετε ότι η σταθερά του ελατηρίου είναι και ότι το πλάτος της ταλάντωσης του σώματος πριν από την κρούση είναι . Κατά τη διάρκεια της ταλάντωσης του σώματος μάζας δεύτερο μικρό σώμα μάζας που εκτοξεύεται από το άκρο Α της ράβδου, συγκρούεται κεντρικά ελαστικά (ακαριαία) με το σώμα μάζας , έχοντας ακριβώς πριν την κρούση με το σώμα μάζας , ταχύτητα μέτρου , παράλληλη στη ράβδο με φορά προς τα επάνω. Τη στιγμή αυτή το σώμα έχει απομάκρυνση , όπου (το σώμα μάζας μετά την κρούση απομακρύνεται). Δ3. Να βρεθεί η απομάκρυνση ώστε το σώμα αμέσως μετά την κρούση να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με το μέγιστο δυνατό πλάτος. Η ράβδος παραμένει σε ισορροπία σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου και δίνονται: , και η επιτάχυνση της βαρύτητας . (Μονάδες 6)
-
Δ4 · 6 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι η σταθερά του ελατηρίου είναι και ότι η κρούση γίνεται στη θέση με απομάκρυνση , που είναι ακραία θέση της αρχικής ταλάντωσης του σώματος . Δ4. Αν δίνεται πως το νέο πλάτος ταλάντωσης της σώματος μάζας ισούται με , υπολογίστε την ταχύτητα του σώματος μάζας . Η ράβδος παραμένει σε ισορροπία σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου και δίνονται: , και η επιτάχυνση της βαρύτητας . (Μονάδες 6)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2021, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια