Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια

Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2020 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 15 ερωτήματα, 73 μονάδες.

Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος

Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 73 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 13 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Για την παραγωγή εναλλασσόμενης τάσης πλάτους VV, ένα πλαίσιο περιστρέφεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης BB. Αν διπλασιάσουμε την περίοδο περιστροφής του πλαισίου, διατηρώντας σταθερή την ένταση BB του μαγνητικού πεδίου, τότε το πλάτος της εναλλασσόμενης τάσης γίνεται ίσο με

    • α. VV
    • β. 2V2V
    • γ. V2\frac{V}{2}
    • δ. V2\frac{V}{\sqrt{2}}.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Αν τροφοδοτήσουμε ένα σωληνοειδές με ρεύμα έντασης II, τότε στο μέσον του η ένταση του μαγνητικού πεδίου έχει μέτρο BB. Αν κόψουμε στη μέση το σωληνοειδές και τροφοδοτήσουμε το ένα κομμάτι του με ρεύμα ίδιας έντασης II, τότε η ένταση του μαγνητικού πεδίου στο μέσον του κομματιού αυτού έχει μέτρο

    • α. BB
    • β. 2B2B
    • γ. B2\frac{B}{2}
    • δ. B4\frac{B}{4}.
  3. Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    1 Wb=1 V⋅s1\,\text{Wb} = 1\,\text{V} \cdot \text{s}.

  4. Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Δύο απείρου μήκους ευθύγραμμοι παράλληλοι αγωγοί που διαρρέονται από ομόρροπα ηλεκτρικά ρεύματα και βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους απωθούνται.

  5. Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Ένας ευθύγραμμος ρευματοφόρος αγωγός, που βρίσκεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο, θα μπορούσε να μη δέχεται δύναμη Laplace.

Θέμα Β 16 μονάδες

  1. Β1 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 2 ο τροχός ακουμπά σε οριζόντιο επίπεδο. Το Α είναι το ανώτερο σημείο της περιφέρειας, το Κ το κέντρο του τροχού και το Γ βρίσκεται πάνω στην οριζόντια διάμετρο, αριστερά του Κ, σε απόσταση R2\frac{R}{2} από αυτό. Τροχός ακτίνας RR κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε οριζόντιο επίπεδο. Κάποια χρονική στιγμή το κέντρο μάζας του τροχού έχει ταχύτητα μέτρου υcm\upsilon_{\text{cm}}. Έστω Α το ανώτερο σημείο της περιφέρειας του τροχού και Γ ένα σημείο του τροχού που βρίσκεται στην οριζόντια διάμετρο και απέχει απόσταση ΓΚ=R/2\text{ΓΚ} = R/2 από το κέντρο Κ του τροχού, όπως φαίνεται στο σχήμα 2. Ο λόγος υΓυΑ\frac{\upsilon_{\text{Γ}}}{\upsilon_{\text{Α}}} των μέτρων των ταχυτήτων των σημείων Γ και Α είναι ίσος με i. 14\frac{1}{4} ii. 34\frac{\sqrt{3}}{4} iii. 54\frac{\sqrt{5}}{4} α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)

  2. Β2 · 8 μονάδες

    Μικρή σφαίρα Σ1\Sigma_1 μάζας m1m_1 κινείται με ταχύτητα μέτρου υ1\upsilon_1 και συγκρούεται κεντρικά και ελαστικά με ακίνητη μικρή σφαίρα Σ2\Sigma_2 μάζας m2m_2 με m1<m2m_1 < m_2. Κατά την κρούση αυτή, ποσοστό επί τοις εκατό (%) ίσο με Π1\Pi_1 της αρχικής κινητικής ενέργειας της σφαίρας Σ1\Sigma_1 μεταφέρεται ως κινητική ενέργεια στη σφαίρα Σ2\Sigma_2. Αν αντιστρέψουμε τη διαδικασία, δηλαδή αν η σφαίρα Σ2\Sigma_2, κινούμενη με ταχύτητα μέτρου υ2\upsilon_2, συγκρουστεί κεντρικά και ελαστικά με την ακίνητη σφαίρα Σ1\Sigma_1, τότε το ποσοστό επί τοις εκατό (%) της κινητικής ενέργειας της σφαίρας Σ2\Sigma_2, που μεταφέρεται στη σφαίρα Σ1\Sigma_1, ισούται με Π2\Pi_2. Για τα ποσοστά Π1\Pi_1 και Π2\Pi_2 ισχύει: i. Π1<Π2\Pi_1 < \Pi_2 ii. Π1=Π2\Pi_1 = \Pi_2 iii. Π1>Π2\Pi_1 > \Pi_2 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 6 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 4 ο αγωγός ΑΓ είναι πάνω και ο αγωγός ΔΖ κάτω. Ο R1R_1 συνδέει τα άκρα Α και Δ, αριστερά, και ο R2R_2 τα άκρα Γ και Ζ, δεξιά· ο διακόπτης δ βρίσκεται πάνω στον αγωγό ΑΓ, κοντά στο Γ. Ο αγωγός ΚΛ, με το Κ στον ΑΓ και το Λ στον ΔΖ, βρίσκεται τη στιγμή t=0t = 0 κοντά στο αριστερό άκρο και η δύναμη F⃗\vec{F} έχει φορά προς τα δεξιά. Από τα αριστερά προς τα δεξιά υπάρχουν τρεις περιοχές: από τη θέση του αγωγού τη στιγμή t=0t = 0 έως τη θέση του τη στιγμή t1t_1 το πεδίο B1B_1 (φορά προς τη σελίδα), από τη θέση t1t_1 έως τη θέση t2t_2 είναι B2=0B_2 = 0, και από τη θέση t2t_2 και δεξιά, πέρα από τη θέση t3t_3 και μέχρι τον R2R_2, το πεδίο B3B_3 (φορά προς τον αναγνώστη). Δύο παράλληλοι οριζόντιοι αγωγοί ΑΓ και ΔΖ μεγάλου μήκους και μηδενικής αντίστασης απέχουν μεταξύ τους απόσταση L=1 mL = 1\,\text{m}. Τα άκρα Α και Δ συνδέονται με αγωγό αντίστασης R1=2 ΩR_1 = 2\,\Omega και τα άκρα Γ και Ζ με αγωγό αντίστασης R2=2 ΩR_2 = 2\,\Omega. Ο αγωγός ΑΓ έχει λίγο πριν το τέλος του ανοιχτό διακόπτη δ, όπως φαίνεται στο σχήμα 4. Ένας άλλος αγωγός ΚΛ, με μήκος ΚΛ=1 m\text{ΚΛ} = 1\,\text{m} έχει αντίσταση RΚΛ=3 ΩR_{\text{ΚΛ}} = 3\,\Omega και μπορεί να ολισθαίνει χωρίς τριβές, μένοντας κάθετος και σε επαφή στα σημεία Κ και Λ με τους οριζόντιους αγωγούς ΑΓ και ΔΖ. Ο αγωγός ΚΛ αρχικά είναι ακίνητος. Κάποια χρονική στιγμή, την οποία θεωρούμε ως t=0t = 0, ασκούμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ σταθερή δύναμη μέτρου F=0,8 NF = 0{,}8\,\text{N}, η οποία είναι κάθετη στον αγωγό και η διεύθυνσή της ανήκει στο επίπεδο που ορίζουν οι αγωγοί ΑΓ και ΔΖ. Ο αγωγός ΚΛ αρχίζει να κινείται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B1=1 TB_1 = 1\,\text{T}, που είναι κάθετο στο επίπεδο των αγωγών ΑΓ και ΔΖ, με φορά από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τη χρονική στιγμή t1t_1 ο αγωγός ΚΛ, έχοντας αποκτήσει σταθερή οριακή ταχύτητα υορ\upsilon_{\text{ορ}}, εξέρχεται από την περιοχή όπου η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι B1B_1 και εισέρχεται σε περιοχή, όπου η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι B2=0B_2 = 0, όπως φαίνεται στο σχήμα. Γ1. Να περιγράψετε το είδος της κίνησης που εκτελεί ο αγωγός ΚΛ από τη χρονική στιγμή t=0t = 0 έως τη χρονική στιγμή t1t_1 (μονάδες 3) και να υπολογίσετε τη σταθερή οριακή ταχύτητα υορ\upsilon_{\text{ορ}} (μονάδες 3). (Μονάδες 6)

  2. Γ2 · 6 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι η οριακή ταχύτητα του αγωγού ΚΛ είναι υορ=4 m/s\upsilon_{\text{ορ}} = 4\,\text{m/s}. Τη χρονική στιγμή t1t_1 καταργούμε τη δύναμη FF και τη χρονική στιγμή t2t_2 ο αγωγός ΚΛ εισέρχεται σε περιοχή όπου υπάρχει ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B3B_3, ίδιου μέτρου και αντίθετης κατεύθυνσης με την ένταση B1B_1. Γ2. Να υπολογίσετε το μέτρο και να προσδιορίσετε τη φορά της εξωτερικής δύναμης F′F', που πρέπει να ασκήσουμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ, κάθετα σε αυτόν και της οποίας η διεύθυνση ανήκει στο επίπεδο των αγωγών, ώστε ο αγωγός να συνεχίσει να κινείται με σταθερή ταχύτητα μέτρου υορ\upsilon_{\text{ορ}}. (Μονάδες 6)

  3. Γ3 · 6 μονάδες

    Από τη χρονική στιγμή t2t_2 ασκούμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ, κάθετα σε αυτόν, εξωτερική δύναμη F′F', της οποίας η διεύθυνση ανήκει στο επίπεδο των αγωγών, ώστε ο αγωγός να συνεχίσει να κινείται με σταθερή ταχύτητα μέτρου υορ\upsilon_{\text{ορ}}. Γ3. Να υπολογίσετε τη θερμότητα QQ, που εκλύεται στους αγωγούς του κυκλώματος από τη χρονική στιγμή t2t_2 μέχρι μια άλλη χρονική στιγμή t3t_3, αν το επαγωγικό φορτίο που πέρασε από μία διατομή του αγωγού ΚΛ στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα (t2t_2-t3t_3) είναι qεπ=0,2 Cq_{\text{επ}} = 0{,}2\,\text{C}. (Μονάδες 6)

  4. Γ4 · 7 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι η εξωτερική δύναμη έχει μέτρο F′=0,8 NF' = 0{,}8\,\text{N} και φορά ίδια με τη φορά της ταχύτητας του αγωγού. Τη χρονική στιγμή t3t_3 κλείνουμε το διακόπτη δ και ο αγωγός ΚΛ, με την επίδραση της εξωτερικής δύναμης F′F', συνεχίζει την κίνησή του στην περιοχή όπου υπάρχει το ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B3B_3 και τελικά αποκτά νέα οριακή ταχύτητα. Γ4. Να υπολογίσετε τη νέα οριακή ταχύτητα υορ′\upsilon_{\text{ορ}}', που αποκτά ο αγωγός (μονάδες 3), καθώς και την τάση VΚΛV_{\text{ΚΛ}} στα άκρα του αγωγού ΚΛ (μονάδες 2) και τις εντάσεις των ρευμάτων, που διαρρέουν τους αντιστάτες R1R_1 και R2R_2 (μονάδες 2), όταν αυτός κινείται με τη νέα του οριακή ταχύτητα. (Μονάδες 7)

Θέμα Δ 19 μονάδες

  1. Δ1 · 6 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 η ράβδος είναι πλάγια, με το άκρο Α κάτω αριστερά, πάνω στο οριζόντιο επίπεδο, και το άκρο Γ πάνω δεξιά, στον λείο κατακόρυφο τοίχο. Το σημείο Κ βρίσκεται ανάμεσα στο μέσο Ο και στο άκρο Γ. Το στερεό με τους δύο κυλίνδρους βρίσκεται αριστερά της ράβδου και ο άξονάς του στηρίζεται από την οροφή. Το νήμα (1) είναι οριζόντιο, από το Κ προς τα αριστερά μέχρι το ανώτερο σημείο του εσωτερικού κυλίνδρου. Το νήμα (2) κρέμεται κατακόρυφα από το αριστερό άκρο της οριζόντιας διαμέτρου του εξωτερικού κυλίνδρου και στο κάτω άκρο του βρίσκεται το Σ2\Sigma_2. Μία λεπτή, άκαμπτη και ομογενής ράβδος ΑΓ, μήκους ℓ\ell και μάζας M=10 kgM = 10\,\text{kg} έχει στο άκρο της Α άρθρωση και ισορροπεί στηριζόμενη σε λείο κατακόρυφο τοίχο σχηματίζοντας γωνία θ=45∘\theta = 45^\circ με το οριζόντιο επίπεδο, όπως φαίνεται στο σχήμα 5. Σε ένα σημείο Κ, που απέχει d=ℓ6d = \frac{\ell}{6} από το μέσο της Ο, είναι δεμένο το ένα άκρο ενός οριζόντιου, λεπτού, αβαρούς και μη εκτατού νήματος (1), το άλλο άκρο του οποίου είναι τυλιγμένο γύρω από τον εσωτερικό κύλινδρο ακτίνας rr ενός στερεού, που αποτελείται από δύο ομοαξονικούς κυλίνδρους. Στον εξωτερικό κύλινδρο του στερεού, ακτίνας R=2rR = 2r, είναι τυλιγμένο ένα δεύτερο λεπτό, αβαρές και μη εκτατό νήμα (2), στο άκρο του οποίου κρέμεται σώμα Σ2\Sigma_2 μάζας m2=3 kgm_2 = 3\,\text{kg}. Το σύστημα στερεό-ράβδος είναι ακίνητο. Δ1. Να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης, που δέχεται η ράβδος στο σημείο Γ από τον λείο, κατακόρυφο τοίχο. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2, - ημ45∘=συν45∘=22\eta\mu 45^\circ = \sigma\upsilon\nu 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2} Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 6)

  2. Δ2 · 4 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 το σώμα Σ2\Sigma_2 κρέμεται από το κατακόρυφο νήμα (2). Κάτω από αυτό βρίσκεται το κεκλιμένο επίπεδο ΖΛ, που κατεβαίνει προς τα δεξιά, με την κορυφή Ζ πάνω αριστερά. Το ελατήριο είναι στερεωμένο στο Ζ και το Σ1\Sigma_1 βρίσκεται στο κάτω άκρο του, ακριβώς κάτω από το Σ2\Sigma_2, σε κατακόρυφη απόσταση hh από αυτό. Η θετική φορά (+) είναι από το Ζ προς το Λ. Σώμα Σ2\Sigma_2 μάζας m2=3 kgm_2 = 3\,\text{kg} κρέμεται ακίνητο στο άκρο ενός λεπτού, αβαρούς και μη εκτατού νήματος (2). Στην κορυφή Ζ λείου κεκλιμένου επιπέδου μεγάλου μήκους και γωνίας κλίσης φ=30∘\varphi = 30^\circ, είναι στερεωμένο ιδανικό ελατήριο σταθεράς k=100 N/mk = 100\,\text{N/m}. Ο άξονας του ελατηρίου είναι παράλληλος με το κεκλιμένο επίπεδο και στο άλλο άκρο του ισορροπεί δεμένο σώμα Σ1\Sigma_1 μάζας m1=1 kgm_1 = 1\,\text{kg}. Το σώμα Σ1\Sigma_1 μάζας m1m_1 βρίσκεται στην ίδια κατακόρυφο με το σώμα Σ2\Sigma_2 μάζας m2m_2, που κρέμεται στην άκρη του νήματος (2). Κάποια χρονική στιγμή το νήμα (2) κόβεται και το σώμα Σ2\Sigma_2, αφού εκτελέσει ελεύθερη πτώση, συγκρούεται πλαστικά με το σώμα Σ1\Sigma_1. Αμέσως μετά την πλαστική κρούση το συσσωμάτωμα αποκτά κοινή ταχύτητα μέτρου 334 m/s\frac{3\sqrt{3}}{4}\,\text{m/s} και αρχίζει να κινείται πάνω στο κεκλιμένο επίπεδο ΖΛ, εκτελώντας απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς D=kD = k. Δ2. Να υπολογίσετε το πλάτος της απλής αρμονικής ταλάντωσης που εκτελεί το συσσωμάτωμα. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2, - ημ30∘=12\eta\mu 30^\circ = \frac{1}{2}, συν30∘=32\sigma\upsilon\nu 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2} Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 4)

  3. Δ4 · 5 μονάδες

    Δ4. Να υπολογίσετε την ταχύτητα του σώματος Σ2\Sigma_2 αμέσως πριν την πλαστική κρούση (ο χρόνος της κρούσης θεωρείται αμελητέος) και την αρχική απόσταση hh των σωμάτων Σ1\Sigma_1 και Σ2\Sigma_2. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2, - ημ30∘=12\eta\mu 30^\circ = \frac{1}{2}, συν30∘=32\sigma\upsilon\nu 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2} Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 5)

  4. Δ5 · 4 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι το πλάτος της ταλάντωσης του συσσωματώματος είναι A=0,3 mA = 0{,}3\,\text{m}. Δ5. Να υπολογίσετε το λόγο του μέτρου της δύναμης του ελατηρίου προς το μέτρο της δύναμης επαναφοράς της ταλάντωσης, όταν το σώμα που ταλαντώνεται, βρίσκεται στη θέση της μέγιστης επιμήκυνσης του ελατηρίου. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2, - ημ30∘=12\eta\mu 30^\circ = \frac{1}{2}, συν30∘=32\sigma\upsilon\nu 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2} Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 4)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2020, Επαναληπτικές