Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια
Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2020 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 15 ερωτήματα, 73 μονάδες.
Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος
Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 73 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 13 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Για την παραγωγή εναλλασσόμενης τάσης πλάτους , ένα πλαίσιο περιστρέφεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης . Αν διπλασιάσουμε την περίοδο περιστροφής του πλαισίου, διατηρώντας σταθερή την ένταση του μαγνητικού πεδίου, τότε το πλάτος της εναλλασσόμενης τάσης γίνεται ίσο με
-
Α2 · 5 μονάδες
Αν τροφοδοτήσουμε ένα σωληνοειδές με ρεύμα έντασης , τότε στο μέσον του η ένταση του μαγνητικού πεδίου έχει μέτρο . Αν κόψουμε στη μέση το σωληνοειδές και τροφοδοτήσουμε το ένα κομμάτι του με ρεύμα ίδιας έντασης , τότε η ένταση του μαγνητικού πεδίου στο μέσον του κομματιού αυτού έχει μέτρο
-
Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
.
-
Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Δύο απείρου μήκους ευθύγραμμοι παράλληλοι αγωγοί που διαρρέονται από ομόρροπα ηλεκτρικά ρεύματα και βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους απωθούνται.
-
Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Ένας ευθύγραμμος ρευματοφόρος αγωγός, που βρίσκεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο, θα μπορούσε να μη δέχεται δύναμη Laplace.
Θέμα Β 16 μονάδες
-
Β1 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 2 ο τροχός ακουμπά σε οριζόντιο επίπεδο. Το Α είναι το ανώτερο σημείο της περιφέρειας, το Κ το κέντρο του τροχού και το Γ βρίσκεται πάνω στην οριζόντια διάμετρο, αριστερά του Κ, σε απόσταση από αυτό. Τροχός ακτίνας κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε οριζόντιο επίπεδο. Κάποια χρονική στιγμή το κέντρο μάζας του τροχού έχει ταχύτητα μέτρου . Έστω Α το ανώτερο σημείο της περιφέρειας του τροχού και Γ ένα σημείο του τροχού που βρίσκεται στην οριζόντια διάμετρο και απέχει απόσταση από το κέντρο Κ του τροχού, όπως φαίνεται στο σχήμα 2. Ο λόγος των μέτρων των ταχυτήτων των σημείων Γ και Α είναι ίσος με i. ii. iii. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)
-
Β2 · 8 μονάδες
Μικρή σφαίρα μάζας κινείται με ταχύτητα μέτρου και συγκρούεται κεντρικά και ελαστικά με ακίνητη μικρή σφαίρα μάζας με . Κατά την κρούση αυτή, ποσοστό επί τοις εκατό (%) ίσο με της αρχικής κινητικής ενέργειας της σφαίρας μεταφέρεται ως κινητική ενέργεια στη σφαίρα . Αν αντιστρέψουμε τη διαδικασία, δηλαδή αν η σφαίρα , κινούμενη με ταχύτητα μέτρου , συγκρουστεί κεντρικά και ελαστικά με την ακίνητη σφαίρα , τότε το ποσοστό επί τοις εκατό (%) της κινητικής ενέργειας της σφαίρας , που μεταφέρεται στη σφαίρα , ισούται με . Για τα ποσοστά και ισχύει: i. ii. iii. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 4 ο αγωγός ΑΓ είναι πάνω και ο αγωγός ΔΖ κάτω. Ο συνδέει τα άκρα Α και Δ, αριστερά, και ο τα άκρα Γ και Ζ, δεξιά· ο διακόπτης δ βρίσκεται πάνω στον αγωγό ΑΓ, κοντά στο Γ. Ο αγωγός ΚΛ, με το Κ στον ΑΓ και το Λ στον ΔΖ, βρίσκεται τη στιγμή κοντά στο αριστερό άκρο και η δύναμη έχει φορά προς τα δεξιά. Από τα αριστερά προς τα δεξιά υπάρχουν τρεις περιοχές: από τη θέση του αγωγού τη στιγμή έως τη θέση του τη στιγμή το πεδίο (φορά προς τη σελίδα), από τη θέση έως τη θέση είναι , και από τη θέση και δεξιά, πέρα από τη θέση και μέχρι τον , το πεδίο (φορά προς τον αναγνώστη). Δύο παράλληλοι οριζόντιοι αγωγοί ΑΓ και ΔΖ μεγάλου μήκους και μηδενικής αντίστασης απέχουν μεταξύ τους απόσταση . Τα άκρα Α και Δ συνδέονται με αγωγό αντίστασης και τα άκρα Γ και Ζ με αγωγό αντίστασης . Ο αγωγός ΑΓ έχει λίγο πριν το τέλος του ανοιχτό διακόπτη δ, όπως φαίνεται στο σχήμα 4. Ένας άλλος αγωγός ΚΛ, με μήκος έχει αντίσταση και μπορεί να ολισθαίνει χωρίς τριβές, μένοντας κάθετος και σε επαφή στα σημεία Κ και Λ με τους οριζόντιους αγωγούς ΑΓ και ΔΖ. Ο αγωγός ΚΛ αρχικά είναι ακίνητος. Κάποια χρονική στιγμή, την οποία θεωρούμε ως , ασκούμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ σταθερή δύναμη μέτρου , η οποία είναι κάθετη στον αγωγό και η διεύθυνσή της ανήκει στο επίπεδο που ορίζουν οι αγωγοί ΑΓ και ΔΖ. Ο αγωγός ΚΛ αρχίζει να κινείται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης , που είναι κάθετο στο επίπεδο των αγωγών ΑΓ και ΔΖ, με φορά από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τη χρονική στιγμή ο αγωγός ΚΛ, έχοντας αποκτήσει σταθερή οριακή ταχύτητα , εξέρχεται από την περιοχή όπου η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι και εισέρχεται σε περιοχή, όπου η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι , όπως φαίνεται στο σχήμα. Γ1. Να περιγράψετε το είδος της κίνησης που εκτελεί ο αγωγός ΚΛ από τη χρονική στιγμή έως τη χρονική στιγμή (μονάδες 3) και να υπολογίσετε τη σταθερή οριακή ταχύτητα (μονάδες 3). (Μονάδες 6)
-
Γ2 · 6 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι η οριακή ταχύτητα του αγωγού ΚΛ είναι . Τη χρονική στιγμή καταργούμε τη δύναμη και τη χρονική στιγμή ο αγωγός ΚΛ εισέρχεται σε περιοχή όπου υπάρχει ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης , ίδιου μέτρου και αντίθετης κατεύθυνσης με την ένταση . Γ2. Να υπολογίσετε το μέτρο και να προσδιορίσετε τη φορά της εξωτερικής δύναμης , που πρέπει να ασκήσουμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ, κάθετα σε αυτόν και της οποίας η διεύθυνση ανήκει στο επίπεδο των αγωγών, ώστε ο αγωγός να συνεχίσει να κινείται με σταθερή ταχύτητα μέτρου . (Μονάδες 6)
-
Γ3 · 6 μονάδες
Από τη χρονική στιγμή ασκούμε στο μέσο του αγωγού ΚΛ, κάθετα σε αυτόν, εξωτερική δύναμη , της οποίας η διεύθυνση ανήκει στο επίπεδο των αγωγών, ώστε ο αγωγός να συνεχίσει να κινείται με σταθερή ταχύτητα μέτρου . Γ3. Να υπολογίσετε τη θερμότητα , που εκλύεται στους αγωγούς του κυκλώματος από τη χρονική στιγμή μέχρι μια άλλη χρονική στιγμή , αν το επαγωγικό φορτίο που πέρασε από μία διατομή του αγωγού ΚΛ στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα (-) είναι . (Μονάδες 6)
-
Γ4 · 7 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι η εξωτερική δύναμη έχει μέτρο και φορά ίδια με τη φορά της ταχύτητας του αγωγού. Τη χρονική στιγμή κλείνουμε το διακόπτη δ και ο αγωγός ΚΛ, με την επίδραση της εξωτερικής δύναμης , συνεχίζει την κίνησή του στην περιοχή όπου υπάρχει το ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης και τελικά αποκτά νέα οριακή ταχύτητα. Γ4. Να υπολογίσετε τη νέα οριακή ταχύτητα , που αποκτά ο αγωγός (μονάδες 3), καθώς και την τάση στα άκρα του αγωγού ΚΛ (μονάδες 2) και τις εντάσεις των ρευμάτων, που διαρρέουν τους αντιστάτες και (μονάδες 2), όταν αυτός κινείται με τη νέα του οριακή ταχύτητα. (Μονάδες 7)
Θέμα Δ 19 μονάδες
-
Δ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 η ράβδος είναι πλάγια, με το άκρο Α κάτω αριστερά, πάνω στο οριζόντιο επίπεδο, και το άκρο Γ πάνω δεξιά, στον λείο κατακόρυφο τοίχο. Το σημείο Κ βρίσκεται ανάμεσα στο μέσο Ο και στο άκρο Γ. Το στερεό με τους δύο κυλίνδρους βρίσκεται αριστερά της ράβδου και ο άξονάς του στηρίζεται από την οροφή. Το νήμα (1) είναι οριζόντιο, από το Κ προς τα αριστερά μέχρι το ανώτερο σημείο του εσωτερικού κυλίνδρου. Το νήμα (2) κρέμεται κατακόρυφα από το αριστερό άκρο της οριζόντιας διαμέτρου του εξωτερικού κυλίνδρου και στο κάτω άκρο του βρίσκεται το . Μία λεπτή, άκαμπτη και ομογενής ράβδος ΑΓ, μήκους και μάζας έχει στο άκρο της Α άρθρωση και ισορροπεί στηριζόμενη σε λείο κατακόρυφο τοίχο σχηματίζοντας γωνία με το οριζόντιο επίπεδο, όπως φαίνεται στο σχήμα 5. Σε ένα σημείο Κ, που απέχει από το μέσο της Ο, είναι δεμένο το ένα άκρο ενός οριζόντιου, λεπτού, αβαρούς και μη εκτατού νήματος (1), το άλλο άκρο του οποίου είναι τυλιγμένο γύρω από τον εσωτερικό κύλινδρο ακτίνας ενός στερεού, που αποτελείται από δύο ομοαξονικούς κυλίνδρους. Στον εξωτερικό κύλινδρο του στερεού, ακτίνας , είναι τυλιγμένο ένα δεύτερο λεπτό, αβαρές και μη εκτατό νήμα (2), στο άκρο του οποίου κρέμεται σώμα μάζας . Το σύστημα στερεό-ράβδος είναι ακίνητο. Δ1. Να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης, που δέχεται η ράβδος στο σημείο Γ από τον λείο, κατακόρυφο τοίχο. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 6)
-
Δ2 · 4 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 το σώμα κρέμεται από το κατακόρυφο νήμα (2). Κάτω από αυτό βρίσκεται το κεκλιμένο επίπεδο ΖΛ, που κατεβαίνει προς τα δεξιά, με την κορυφή Ζ πάνω αριστερά. Το ελατήριο είναι στερεωμένο στο Ζ και το βρίσκεται στο κάτω άκρο του, ακριβώς κάτω από το , σε κατακόρυφη απόσταση από αυτό. Η θετική φορά (+) είναι από το Ζ προς το Λ. Σώμα μάζας κρέμεται ακίνητο στο άκρο ενός λεπτού, αβαρούς και μη εκτατού νήματος (2). Στην κορυφή Ζ λείου κεκλιμένου επιπέδου μεγάλου μήκους και γωνίας κλίσης , είναι στερεωμένο ιδανικό ελατήριο σταθεράς . Ο άξονας του ελατηρίου είναι παράλληλος με το κεκλιμένο επίπεδο και στο άλλο άκρο του ισορροπεί δεμένο σώμα μάζας . Το σώμα μάζας βρίσκεται στην ίδια κατακόρυφο με το σώμα μάζας , που κρέμεται στην άκρη του νήματος (2). Κάποια χρονική στιγμή το νήμα (2) κόβεται και το σώμα , αφού εκτελέσει ελεύθερη πτώση, συγκρούεται πλαστικά με το σώμα . Αμέσως μετά την πλαστική κρούση το συσσωμάτωμα αποκτά κοινή ταχύτητα μέτρου και αρχίζει να κινείται πάνω στο κεκλιμένο επίπεδο ΖΛ, εκτελώντας απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς . Δ2. Να υπολογίσετε το πλάτος της απλής αρμονικής ταλάντωσης που εκτελεί το συσσωμάτωμα. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - , Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 4)
-
Δ4 · 5 μονάδες
Δ4. Να υπολογίσετε την ταχύτητα του σώματος αμέσως πριν την πλαστική κρούση (ο χρόνος της κρούσης θεωρείται αμελητέος) και την αρχική απόσταση των σωμάτων και . Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - , Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 5)
-
Δ5 · 4 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι το πλάτος της ταλάντωσης του συσσωματώματος είναι . Δ5. Να υπολογίσετε το λόγο του μέτρου της δύναμης του ελατηρίου προς το μέτρο της δύναμης επαναφοράς της ταλάντωσης, όταν το σώμα που ταλαντώνεται, βρίσκεται στη θέση της μέγιστης επιμήκυνσης του ελατηρίου. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - , Να θεωρήσετε ότι: - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους. (Μονάδες 4)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2020, Επαναληπτικές