Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2021, Ημερήσια
Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2021 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 16 ερωτήματα, 77 μονάδες.
Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος
Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 77 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 14 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Η μαγνητική ροή , που διέρχεται από μια επίπεδη επιφάνεια εμβαδού , η οποία βρίσκεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο
-
Α3 · 5 μονάδες
Η γωνιακή επιτάχυνση ενός στερεού σώματος, που εκτελεί ομαλά μεταβαλλόμενη στροφική κίνηση γύρω από σταθερό άξονα περιστροφής
-
Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Η ροπή ζεύγους δυνάμεων είναι ίδια ως προς οποιοδήποτε σημείο του επιπέδου που αυτές ορίζουν.
-
Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Οι δυναμικές γραμμές του μαγνητικού πεδίου ενός ραβδόμορφου μαγνήτη δεν τέμνονται και είναι πάντα κλειστές.
-
Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Ο κανόνας του Lenz είναι αποτέλεσμα της αρχής διατήρησης της ενέργειας.
-
Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Η ένταση του μαγνητικού πεδίου κοντά στα άκρα ρευματοφόρου σωληνοειδούς έχει μέτρο ίσο με το μέτρο της έντασης του μαγνητικού πεδίου στο κέντρο του σωληνοειδούς.
Θέμα Β 17 μονάδες
-
Β1 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 1 η σκάλα είναι πλάγια: το πάνω άκρο της ακουμπά στον κατακόρυφο τοίχο, που βρίσκεται αριστερά, και το κάτω άκρο της στο οριζόντιο δάπεδο. Η είναι η γωνία της σκάλας με το δάπεδο. Λεπτή ομογενής σκάλα βάρους ισορροπεί, ακουμπώντας σε λείο κατακόρυφο τοίχο και τραχύ οριζόντιο δάπεδο, όπως στο σχήμα 1. Εάν ο συντελεστής οριακής στατικής τριβής μεταξύ σκάλας και οριζοντίου δαπέδου, τότε η ελάχιστη τιμή της εφαπτομένης της γωνίας , για την οποία η σκάλα ισορροπεί, είναι ίση με i. ii. iii. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 6) (Μονάδες 8)
-
Β3 · 9 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το Σχήμα 3 είναι κάτοψη. Η σφαίρα κινείται αρχικά προς τα δεξιά με ταχύτητα . Μετά την κρούση της με τη , η κινείται κάθετα στην αρχική της διεύθυνση (προς τα πάνω στο σχήμα) με ταχύτητα , προς την ακίνητη σφαίρα , ενώ η κινείται με ταχύτητα λοξά προς τα δεξιά και προς τα κάτω, σε διεύθυνση που σχηματίζει γωνία με την αρχική διεύθυνση κίνησης της . Σε λείο οριζόντιο επίπεδο σφαίρα μάζας που κινείται με ταχύτητα , συγκρούεται ελαστικά, αλλά όχι κεντρικά, με δεύτερη σφαίρα μάζας , η οποία είναι αρχικά ακίνητη. Αμέσως μετά την κρούση, η σφαίρα κινείται κάθετα στην αρχική της διεύθυνση με ταχύτητα και η σφαίρα κινείται με ταχύτητα σε διεύθυνση που σχηματίζει γωνία με την αρχική διεύθυνση κίνησης της σφαίρας . Στη συνέχεια, η σφαίρα συγκρούεται κεντρικά και πλαστικά με ακίνητη σφαίρα μάζας που βρίσκεται ακίνητη στο ίδιο λείο οριζόντιο επίπεδο, όπως φαίνεται σε κάτοψη στο σχήμα 3. Ο λόγος της τελικής κινητικής ενέργειας του συσσωματώματος των σφαιρών και προς την αρχική κινητική ενέργεια της σφαίρας , πριν την κρούση της με τη σφαίρα , είναι ίσος με: i. ii. iii. Δίνονται: - , Να θεωρήσετε ότι: - όλες οι σφαίρες είναι μικρών διαστάσεων, - όλες οι κρούσεις είναι ακαριαίες, - τα σώματα δεν αναπηδούν κατά την κρούση, - κατά τις κρούσεις, δεν έχουμε απώλεια μάζας. α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 7) (Μονάδες 9)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 6 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 4 οι αγωγοί ΑΓ (πάνω) και ΔΖ (κάτω) είναι οριζόντιοι. Η γεννήτρια συνδέεται αριστερά, ανάμεσα στα άκρα Α και Δ. Πάνω στον αγωγό ΑΓ, από το Α προς το Γ, βρίσκονται με τη σειρά: ο διακόπτης , ο κόμβος από τον οποίο ο αντιστάτης συνδέεται με τον αγωγό ΔΖ, ο διακόπτης , το άκρο Κ της ράβδου και, κοντά στο άκρο Γ, ο διακόπτης . Ο αντιστάτης συνδέει τα άκρα Γ και Ζ. Η ράβδος ΚΛ έχει το άκρο Κ στον αγωγό ΑΓ και το άκρο Λ στον αγωγό ΔΖ. Η γραμμοσκιασμένη περιοχή του μαγνητικού πεδίου εκτείνεται από τη ράβδο ΚΛ έως τον αντιστάτη και η δύναμη ασκείται στο μέσο της ράβδου με φορά προς τα δεξιά, προς τον . Στο σχήμα 4 οι αγωγοί ΑΓ, ΔΖ, μεγάλου μήκους, βρίσκονται στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο, είναι παράλληλοι μεταξύ τους, απέχουν και έχουν μηδενική ωμική αντίσταση. Η ράβδος ΚΛ έχει μήκος μάζα , αντίσταση και αρχικά είναι ακίνητη. Η ράβδος ΚΛ μπορεί να κινείται χωρίς τριβές, παραμένοντας συνεχώς κάθετη και σε επαφή με τους αγωγούς ΑΓ, ΔΖ. Η γεννήτρια εναλλασσόμενου ρεύματος που συνδέεται στα άκρα Α, Δ περιέχει αγώγιμο πλαίσιο μηδενικής αντίστασης, το οποίο στρέφεται με σταθερή γωνιακή ταχύτητα γύρω από άξονα που βρίσκεται στο επίπεδό του και είναι κάθετος στις δυναμικές γραμμές ομογενούς μαγνητικού πεδίου. Η χρονική εξίσωση της στιγμιαίας τιμής της εναλλασσόμενης τάσης που εμφανίζεται στο πλαίσιο είναι S.I. Οι αντιστάτες που φαίνονται στο σχήμα 4 έχουν τιμές και . Από την αρχική θέση της ράβδου ΚΛ και στον χώρο δεξιά απ' αυτήν, υπάρχει κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης , του οποίου οι δυναμικές γραμμές έχουν διεύθυνση κάθετη στο επίπεδο της σελίδας και φορά από τον αναγνώστη προς αυτήν, όπως φαίνεται στο σχήμα 4 και καλύπτει όλη τη γραμμοσκιασμένη περιοχή. Γ1. Αρχικά, ο διακόπτης είναι κλειστός και οι , είναι ανοικτοί. Τότε, η μέση ισχύς στον αντιστάτη ισούται με . Υπολογίστε το πλάτος της τάσης και την ενεργό ένταση του ρεύματος στον αντιστάτη . (Μονάδες 6)
-
Γ2 · 6 μονάδες
Αρχικά, ο διακόπτης είναι κλειστός και οι , είναι ανοικτοί. Τότε, η μέση ισχύς στον αντιστάτη ισούται με . Να θεωρήσετε ότι το πλάτος της τάσης είναι . Γ2. Διατηρώντας τον διακόπτη κλειστό και ανοιχτούς τους διακόπτες και , διπλασιάζουμε τη συχνότητα περιστροφής του πλαισίου στη γεννήτρια εναλλασσόμενης τάσης. Η στιγμιαία τιμή της τάσης που παράγεται τότε έχει τη μορφή . Να γραφεί η χρονική εξίσωση της στιγμιαίας ισχύος στον αντιστάτη και να υπολογιστεί η τιμή της τη χρονική στιγμή . (Μονάδες 6)
-
Γ3 · 6 μονάδες
Γ3. Τη χρονική στιγμή , ανοίγουμε τον διακόπτη και ασκούμε στο μέσο της ράβδου ΚΛ σταθερή οριζόντια δύναμη, κάθετη στη ράβδο μέτρου με φορά, όπως στο σχήμα 4. Τη στιγμή κλείνουμε τους διακόπτες και και παρατηρούμε ότι έκτοτε η ράβδος κινείται με σταθερή ταχύτητα. Υπολογίστε το μέτρο της έντασης του μαγνητικού πεδίου μέσα στο οποίο κινείται η ράβδος. (Μονάδες 6)
-
Γ4 · 7 μονάδες
Τη χρονική στιγμή , ανοίγουμε τον διακόπτη και ασκούμε στο μέσο της ράβδου ΚΛ σταθερή οριζόντια δύναμη, κάθετη στη ράβδο μέτρου με φορά, όπως στο σχήμα 4. Τη στιγμή κλείνουμε τους διακόπτες και και παρατηρούμε ότι έκτοτε η ράβδος κινείται με σταθερή ταχύτητα. Να θεωρήσετε ότι το μέτρο της έντασης του μαγνητικού πεδίου είναι . Γ4. Για το χρονικό διάστημα έως , να υπολογίσετε το ποσοστό επί τοις εκατό του έργου της που μετατρέπεται σε θερμότητα στον αντιστάτη . (Μονάδες 7)
Θέμα Δ 21 μονάδες
-
Δ1 · 7 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Στο Σχήμα 5 η τροχαλία Τ στηρίζεται από την οροφή στο κέντρο της Ο. Το νήμα (1) κρέμεται κατακόρυφα από το αριστερό άκρο της οριζόντιας διαμέτρου του εξωτερικού τμήματος (ακτίνας ) και στο κάτω άκρο του βρίσκεται το . Το νήμα (2) φεύγει εφαπτομενικά από το πάνω δεξιά μέρος του εσωτερικού τμήματος (ακτίνας ), είναι παράλληλο στο κεκλιμένο επίπεδο και καταλήγει στο , που βρίσκεται δεξιά και χαμηλότερα από την τροχαλία, πάνω στο κεκλιμένο επίπεδο, σε ύψος από το οριζόντιο επίπεδο. Το κεκλιμένο επίπεδο κατεβαίνει προς τα δεξιά και συνεχίζεται με το οριζόντιο επίπεδο. Πάνω στο οριζόντιο επίπεδο, από τα αριστερά προς τα δεξιά, βρίσκονται το σημείο Γ, το σημείο Δ (θέση φυσικού μήκους του ελατηρίου, Φ.Μ.) σε απόσταση από το Γ, και το σε απόσταση δεξιά του Δ. Το ελατήριο βρίσκεται δεξιά του και το δεξί του άκρο είναι στερεωμένο σε κατακόρυφο τοίχο· το νήμα (3) συγκρατεί το σε αυτή τη θέση. Η ομογενής τροχαλία Τ του σχήματος 5 μάζας , αποτελείται από δύο κυκλικά τμήματα ακτίνων και αντίστοιχα, κολλημένα μεταξύ τους που στην περιφέρειά τους φέρουν λεπτή εγκοπή. Η τροχαλία Τ μπορεί να περιστρέφεται χωρίς τριβές γύρω από ακλόνητο οριζόντιο άξονα που διέρχεται από το κέντρο της Ο. Στο εξωτερικό κυκλικό τμήμα της τροχαλίας είναι τυλιγμένο λεπτό αβαρές νήμα (1), στο ελεύθερο άκρο του οποίου είναι στερεωμένο σώμα μάζας . Στο εσωτερικό κυκλικό τμήμα της τροχαλίας είναι τυλιγμένο λεπτό αβαρές νήμα (2), στο άλλο άκρο του οποίου είναι στερεωμένο σώμα , μάζας που βρίσκεται σε λείο κεκλιμένο επίπεδο γωνίας κλίσης ( και ). Στη συνέχεια της βάσης του κεκλιμένου επιπέδου, βρίσκεται λείο οριζόντιο επίπεδο μεγάλου μήκους. Το σύστημα της τροχαλίας και των σωμάτων και ισορροπεί στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο. Σώμα μάζας ισορροπεί δεμένο στο ελεύθερο άκρο οριζόντιου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς το άλλο άκρο του οποίου είναι ακλόνητα στερεωμένο. Το σώμα είναι δεμένο με νήμα (3) με το ελατήριο συμπιεσμένο κατά από τη θέση φυσικού μήκους του ελατηρίου. Δ1. Να υπολογίσετε τη μάζα και το μέτρο της δύναμης που δέχεται η τροχαλία Τ από τον άξονα. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - η σταθερά είναι περίπου ίση με . Να θεωρήσετε ότι: - η κρούση είναι ακαριαία, - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση, δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους, - τα σχήματα δεν είναι υπό κλίμακα, - το οριζόντιο επίπεδο είναι μεγάλου μήκους και οι κινήσεις των σωμάτων, και για το ερώτημα Δ5 πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο οριζόντιο επίπεδο. (Μονάδες 7)
-
Δ2 · 5 μονάδες
Κόβουμε ταυτόχρονα τα νήματα (1) και (2) και απομακρύνουμε το σώμα . Το σώμα που βρίσκεται σε ύψος από το οριζόντιο επίπεδο, αρχίζει να κατέρχεται στο κεκλιμένο επίπεδο και, αφού φτάσει στη βάση του κεκλιμένου επιπέδου, συνεχίζει (χωρίς να παρατηρείται φαινόμενο αναπήδησης και χωρίς να μεταβάλλεται το μέτρο της ταχύτητάς του) την κίνησή του στο λείο οριζόντιο επίπεδο. Όταν το σώμα βρίσκεται στο σημείο Γ του οριζοντίου επιπέδου που απέχει απόσταση από τη θέση Δ στην οποία το ελατήριο βρίσκεται στο φυσικό του μήκος, κόβεται το νήμα (3) και το σώμα αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς . Το σώμα συγκρούεται κεντρικά ελαστικά για πρώτη φορά με το σώμα στη θέση Δ φυσικού μήκους του ελατηρίου. Δ2. Να δείξετε ότι η σταθερά του ελατηρίου είναι ίση με . Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - η σταθερά είναι περίπου ίση με . Να θεωρήσετε ότι: - η κρούση είναι ακαριαία, - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση, δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους, - τα σχήματα δεν είναι υπό κλίμακα, - το οριζόντιο επίπεδο είναι μεγάλου μήκους και οι κινήσεις των σωμάτων, και για το ερώτημα Δ5 πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο οριζόντιο επίπεδο. (Μονάδες 5)
-
Δ4 · 6 μονάδες
Να θεωρήσετε ότι η σταθερά του ελατηρίου είναι . Δ4. Να υπολογίσετε τον ρυθμό μεταβολής της ορμής του σώματος , τη χρονική στιγμή που η κινητική ενέργεια της ταλάντωσής του είναι οκταπλάσια της δυναμικής ενέργειας της ταλάντωσής του, για πρώτη φορά μετά την κρούση με το σώμα , καθώς και την απόλυτη τιμή του ρυθμού μεταβολής της κινητικής ενέργειας του σώματος την ίδια χρονική στιγμή. Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - η σταθερά είναι περίπου ίση με . Να θεωρήσετε ότι: - η κρούση είναι ακαριαία, - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση, δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους, - τα σχήματα δεν είναι υπό κλίμακα, - το οριζόντιο επίπεδο είναι μεγάλου μήκους και οι κινήσεις των σωμάτων, και για το ερώτημα Δ5 πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο οριζόντιο επίπεδο. (Μονάδες 6)
-
Δ5 · 3 μονάδες
Δ5. Να υπολογίσετε την απόσταση των σωμάτων και τη χρονική στιγμή που το σώμα διέρχεται από τη θέση φυσικού μήκους του ελατηρίου για πρώτη φορά μετά την κρούση με το σώμα . Δίνονται: - η επιτάχυνση της βαρύτητας , - η σταθερά είναι περίπου ίση με . Να θεωρήσετε ότι: - η κρούση είναι ακαριαία, - η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα για όλα τα σώματα, - κατά την κρούση, δεν έχουμε απώλεια μάζας, - ο χαρακτηρισμός «λεπτό νήμα» αφορά νήμα αμελητέου πάχους, - τα σχήματα δεν είναι υπό κλίμακα, - το οριζόντιο επίπεδο είναι μεγάλου μήκους και οι κινήσεις των σωμάτων, και για το ερώτημα Δ5 πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου στο οριζόντιο επίπεδο. (Μονάδες 3)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2022, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές