Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2020, Επαναληπτικές

Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2020 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 12 ερωτήματα, 68 μονάδες.

Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος

Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 68 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 15 μονάδες

  1. Α3 · 5 μονάδες

    Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός διαφορετικών πολυπεπτιδικών αλυσίδων των αιμοσφαιρινών που μπορεί να συνθέσει ένα ενήλικο άτομο-φορέας της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας;

    • α. 2
    • β. 4
    • γ. 5
    • δ. 6.
  2. Α4 · 5 μονάδες

    Βακτήρια E.coli αναπτύσσονται σε θρεπτικό υλικό με μοναδικές πηγές άνθρακα γλυκόζη και λακτόζη. Ο αριθμός των γονιδίων του οπερονίου της λακτόζης που εκφράζονται είναι

    • α. 0.
    • β. 1.
    • γ. 2.
    • δ. 4.
  3. Α5 · 5 μονάδες

    Ποια από τις παρακάτω αλληλουχίες μορίων νουκλεϊκών οξέων μπορεί να αποτελέσει θέση αναγνώρισης από περιοριστική ενδονουκλεάση;

    • α. 5’-GAAUUG-3’\texttt{5'-GAAUUG-3'} / 3’-CUUAAC-5’\texttt{3'-CUUAAC-5'}
    • β. 5’-CGTACG-3’\texttt{5'-CGTACG-3'} / 3’-GCATGC-5’\texttt{3'-GCATGC-5'}
    • γ. 5’-GGA-3’\texttt{5'-GGA-3'} / 3’-CCT-5’\texttt{3'-CCT-5'}
    • δ. 5’-GTATAT-3’\texttt{5'-GTATAT-3'}

Θέμα Β 15 μονάδες

  1. Β1 · 7 μονάδες

    Να μεταφέρετε τον παρακάτω πίνακα στο τετράδιό σας και να σημειώσετε με «+» με ποιο ή ποια από τα ραδιενεργά στοιχεία που δίνονται μπορούν να ιχνηθετηθούν τα βιολογικά μακρομόρια/δομές της στήλης Ι. (Μονάδες 7)

    Στήλη Ι15N^{15}\mathrm{N}35S^{35}\mathrm{S}32P^{32}\mathrm{P}
    ιστόνη
    ριβόσωμα
    tRNA
  2. Β2 · 4 μονάδες

    Διαθέτουμε δοκιμαστικό σωλήνα στον οποίο περιέχονται αντίγραφα ενός δίκλωνου μορίου DNA. Χωρίζουμε το περιεχόμενο του δοκιμαστικού σωλήνα σε δύο ίσα μέρη. Στο πρώτο μέρος επιδρούμε με την περιοριστική ενδονουκλεάση Χ της οποίας η θέση αναγνώρισης αποτελείται από 4 ζεύγη βάσεων. Στο δεύτερο μέρος επιδρούμε με την περιοριστική ενδονουκλεάση Υ της οποίας η θέση αναγνώρισης αποτελείται από 6 ζεύγη βάσεων. Σε ποιο από τα δύο μέρη είναι πιθανότερο να εντοπιστεί ο μεγαλύτερος αριθμός θραυσμάτων DNA (μονάδες 2); Δικαιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 2). (Μονάδες 4)

  3. Β3 · 4 μονάδες

    Να αναφέρετε δύο παραδείγματα γενετικών ασθενειών του ανθρώπου που ακολουθούν τον Μεντελικό τρόπο κληρονόμησης για τις οποίες το περιβάλλον μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση του φαινοτύπου (μονάδες 2) και με ποιο τρόπο συμβαίνει αυτό (μονάδες 2). (Μονάδες 4)

Θέμα Γ 13 μονάδες

  1. Γ3 · 13 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): στο γενεαλογικό δένδρο του Σχήματος 1, στη γενιά I υπάρχουν η I1\mathrm{I}_1 (υγιής γυναίκα) και ο I2\mathrm{I}_2 (υγιής άνδρας). Παιδιά τους στη γενιά II είναι ο II1\mathrm{II}_1 (υγιής άνδρας) και οι δίδυμες II2\mathrm{II}_2 (υγιής γυναίκα) και II3\mathrm{II}_3 (γυναίκα που πάσχει). Η II3\mathrm{II}_3 έχει παντρευτεί τον II4\mathrm{II}_4 (υγιής άνδρας) και παιδί τους στη γενιά III είναι η III1\mathrm{III}_1 (γυναίκα που πάσχει). Το Σχήμα 2 δείχνει δύο φυσιολογικά ομόλογα χρωμοσώματα 11, ίδιου μήκους, με βέλος στη γονιδιακή θέση της β αλυσίδας της HbA κοντά στο κάτω άκρο τους, και δύο φυσιολογικά ομόλογα χρωμοσώματα 15. Το Σχήμα 3 δείχνει στο 11ο ζεύγος ένα φυσιολογικό χρωμόσωμα, με τη θέση της β αλυσίδας, και ένα κοντύτερο, στο οποίο λείπει το κάτω τμήμα που περιέχει τη θέση αυτή· στο 15ο ζεύγος ένα φυσιολογικό χρωμόσωμα και ένα που έχει στο κάτω άκρο του ένα επιπλέον τμήμα, ίδιο με το τμήμα που λείπει από το χρωμόσωμα 11. Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δένδρο (σχήμα 1) που απεικονίζει την κληρονόμηση της β-θαλασσαιμίας σε μια οικογένεια. α) Να εξηγήσετε ποια είναι η πιθανότητα το άτομο II1\mathrm{II}_1 να είναι ομόζυγο για το φυσιολογικό γονίδιο που σχετίζεται με την παραπάνω ασθένεια. (μονάδες 3) β) Οι βιοχημικές εξετάσεις στο άτομο II4\mathrm{II}_4 έδειξαν φυσιολογικά επίπεδα όλων των αιμοσφαιρινών. Επίσης, πραγματοποιήθηκε ανάλυση καρυοτύπου στους γονείς II3\mathrm{II}_3 και II4\mathrm{II}_4. Παρακάτω δίνεται η απεικόνιση για 2 ζεύγη ομολόγων χρωμοσωμάτων σε ένα από τα οποία εδράζεται το γονίδιο για την β αλυσίδα της HbA. Θεωρήστε ότι τα υπόλοιπα ζεύγη των ομολόγων χρωμοσωμάτων των γονέων II3\mathrm{II}_3 και II4\mathrm{II}_4 είναι φυσιολογικά. Αντιστοιχίστε τα σχήματα 2 και 3 με τα άτομα II3\mathrm{II}_3 και II4\mathrm{II}_4 (μονάδες 2) και εξηγήστε τον παθολογικό φαινότυπο του ατόμου III1\mathrm{III}_1 ως προς την ασθένεια της β-θαλασσαιμίας (μονάδες 8). Δίνεται ότι α) δεν έχει συμβεί γονιδιακή μετάλλαξη και β) δεν έχει συμβεί φαινόμενο μη διαχωρισμού κατά τη διάρκεια της μείωσης στους γονείς II3\mathrm{II}_3 και II4\mathrm{II}_4. (μονάδες 10) (Μονάδες 13)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 7 μονάδες

    Δίνεται το παρακάτω δίκλωνο DNA, που προέκυψε από ασυνεχές πυρηνικό γονίδιο και εμπεριέχεται σε cDNA βιβλιοθήκη. ACGGTCACATAAGGTCAGGCATTAGCΑλυσίδα 1TGCCAGTGTATTCCAGTCCGTAATCGΑλυσίδα 2\begin{array}{ll}\texttt{ACGGTCACATAAGGTCAGGCATTAGC} & \text{Αλυσίδα 1}\\ \texttt{TGCCAGTGTATTCCAGTCCGTAATCG} & \text{Αλυσίδα 2}\end{array} Σχήμα 4 Να γράψετε τα άκρα 5΄ και 3΄ των παραπάνω αλυσίδων DNA (μονάδες 2). Ποια από τις δύο αλυσίδες (αλυσίδα 1 ή 2) προέκυψε με τη διαδικασία της αντίστροφης μεταγραφής (μονάδα 1); Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 7)

  2. Δ2 · 4 μονάδες

    Σχήμα 4 Το παραπάνω τμήμα DNA αντιγράφεται in vitro με τη μέθοδο PCR. Θεωρήστε ότι για την αντιγραφή απαιτούνται πρωταρχικά τμήματα DNA μήκους 8 νουκλεοτιδίων το καθένα. Να γράψετε την αλληλουχία των τμημάτων αυτών (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 4)

  3. Δ3 · 6 μονάδες

    Σχήμα 4 Σε κατάλληλο περιβάλλον, σε δοκιμαστικό σωλήνα, συνυπάρχουν αντίγραφα του προαναφερόμενου πυρηνικού γονιδίου και του DNA του σχήματος 4 και υφίστανται αποδιάταξη σε κατάλληλη υψηλή θερμοκρασία. Στη συνέχεια η θερμοκρασία σταδιακά μειώνεται έως ότου προκύψουν εκ νέου δίκλωνα μόρια DNA. Να εξηγήσετε πόσα είδη διαφορετικών μορίων DNA είναι δυνατόν να σχηματιστούν. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 6)

  4. Δ4 · 2 μονάδες

    Σχήμα 4 Αξιοποιώντας τον γενετικό κώδικα του πίνακα που παρατίθεται, να γράψετε την αλληλουχία των αμινοξέων του πεπτιδίου που κωδικοποιείται από το DNA του σχήματος 4. Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 2)

  5. Δ5 · 6 μονάδες

    Σχήμα 4 Θεωρήστε ότι στο DNA του σχήματος 4 είναι δυνατή η πραγματοποίηση μετάλλαξης η οποία δεν μεταβάλλει τον αριθμό των νουκλεοτιδίων του. Το νέο τμήμα DNA που προκύπτει κωδικοποιεί το παρακάτω πεπτίδιο: H2N\mathrm{H_2N}-μεθειονίνη-λυσίνη-βαλίνη-αργινίνη-μεθειονίνη-COOH Να προσδιορίσετε το είδος της μετάλλαξης (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δίνεται ο πίνακας του γενετικού κώδικα. (Μονάδες 6)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2019, Ημερήσια