Χημεία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2021, Επαναληπτικές

Τα θέματα της Χημείας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2021 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 16 ερωτήματα, 96 μονάδες.

Εξασκηθείτε στα θέματα Όλα τα θέματα ανά έτος

Η σελίδα έχει τα ερωτήματα του γραπτού που ανήκουν στην εξεταστέα ύλη του 2027: 96 μονάδες από τις 100. Τα υπόλοιπα ερωτήματα είναι εκτός ύλης και δεν περιλαμβάνονται.

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Ποιο από τα παρακάτω διαλύματα είναι όξινο;

    • α. Διάλυμα KI\mathrm{KI}.
    • β. Διάλυμα NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}.
    • γ. Διάλυμα Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}.
    • δ. Διάλυμα NH3\mathrm{NH_3}.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Εξώθερμη αντίδραση είναι η:

    • α. Na(g)→Na+(g)+e−\mathrm{Na(g)} \rightarrow \mathrm{Na^+(g)} + \mathrm{e^-}
    • β. 2 H2O(l)→H3O+(aq)+OH−(aq)2\,\mathrm{H_2O(l)} \rightarrow \mathrm{H_3O^+(aq)} + \mathrm{OH^-(aq)}
    • γ. HF(aq)+H2O(l)⇌H3O+(aq)+F−(aq)\mathrm{HF(aq)} + \mathrm{H_2O(l)} \rightleftharpoons \mathrm{H_3O^+(aq)} + \mathrm{F^-(aq)}
    • δ. CH4(g)+2 O2(g)→CO2(g)+2 H2O(l)\mathrm{CH_4(g)} + 2\,\mathrm{O_2(g)} \rightarrow \mathrm{CO_2(g)} + 2\,\mathrm{H_2O(l)}
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Ποια είναι η σωστή σειρά των ατομικών ακτίνων των στοιχείων 1H_{1}\mathrm{H}, 2He_{2}\mathrm{He}, 3Li_{3}\mathrm{Li}, 11Na_{11}\mathrm{Na}:

    • α. rHe<rH<rNa<rLir_{\mathrm{He}} < r_{\mathrm{H}} < r_{\mathrm{Na}} < r_{\mathrm{Li}}.
    • β. rHe<rH<rLi<rNar_{\mathrm{He}} < r_{\mathrm{H}} < r_{\mathrm{Li}} < r_{\mathrm{Na}}.
    • γ. rH<rHe<rLi<rNar_{\mathrm{H}} < r_{\mathrm{He}} < r_{\mathrm{Li}} < r_{\mathrm{Na}}.
    • δ. rH<rHe<rNa<rLir_{\mathrm{H}} < r_{\mathrm{He}} < r_{\mathrm{Na}} < r_{\mathrm{Li}}.
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Αν για την αντίδραση H2(g)+I2(g)⇌2 HI(g)\mathrm{H_2(g)} + \mathrm{I_2(g)} \rightleftharpoons 2\,\mathrm{HI(g)} είναι Kc=4K_c = 4 στους θ ∘C\theta\,^{\circ}\mathrm{C}, τότε για την αντίδραση 4 HI(g)⇌2 H2(g)+2 I2(g)4\,\mathrm{HI(g)} \rightleftharpoons 2\,\mathrm{H_2(g)} + 2\,\mathrm{I_2(g)} στην ίδια θερμοκρασία είναι:

    • α. Kc′=14K_c' = \dfrac{1}{4}.
    • β. Kc′=116K_c' = \dfrac{1}{16}.
    • γ. Kc′=16K_c' = 16.
    • δ. Kc′=18K_c' = \dfrac{1}{8}.
  5. Α5 · 5 μονάδες

    Το σύνολο των διαμοριακών δυνάμεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων της υγρής αμμωνίας (NH3(l)\mathrm{NH_3(l)}) είναι οι ακόλουθες:

    • α. διασποράς (London)
    • β. διπόλου - διπόλου
    • γ. δεσμός υδρογόνου
    • δ. δεσμός υδρογόνου και London

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β1 · 5 μονάδες

    Δίνονται τα παρακάτω υδατικά μοριακά διαλύματα που έχουν την ίδια περιεκτικότητα % w/v και βρίσκονται στην ίδια θερμοκρασία: α. διάλυμα γλυκόζης (C6H12O6\mathrm{C_6H_{12}O_6}) β. διάλυμα ζάχαρης (C12H22O11\mathrm{C_{12}H_{22}O_{11}}) γ. διάλυμα φορμαλδεΰδης (HCHO\mathrm{HCHO}) Να ταξινομήσετε τα α, β, γ κατά σειρά αυξανόμενης ωσμωτικής πίεσης (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δίνονται: Ar(H)=1A_r(\mathrm{H}) = 1, Ar(C)=12A_r(\mathrm{C}) = 12 και Ar(O)=16A_r(\mathrm{O}) = 16. (Μονάδες 5)

  2. Β2 · 6 μονάδες

    Περίσσεια σκόνης CaCO3\mathrm{CaCO_3} αντιδρά με 100 mL100\ \mathrm{mL} διαλύματος HCl\mathrm{HCl} 0,5 M0{,}5\ \mathrm{M} και λαμβάνει χώρα η μονόδρομη αντίδραση: CaCO3(s)+2 HCl(aq)→CaCl2(aq)+H2O(l)+CO2(g)\mathrm{CaCO_3(s)} + 2\,\mathrm{HCl(aq)} \rightarrow \mathrm{CaCl_2(aq)} + \mathrm{H_2O(l)} + \mathrm{CO_2(g)} Να προβλέψετε την επίδραση που θα έχει κάθε μία από τις ακόλουθες μεταβολές στην αρχική ταχύτητα της αντίδρασης (μικρότερη, ίδια, μεγαλύτερη) δικαιολογώντας την απάντησή σας, αν το αρχικό πείραμα διεξαχθεί: α. Με τη ίδια ποσότητα CaCO3\mathrm{CaCO_3} υπό μορφή μεγαλύτερων κόκκων σκόνης (μονάδες 3). β. Με την προσθήκη ίσου όγκου νερού στο διάλυμα του οξέος πριν από την προσθήκη CaCO3\mathrm{CaCO_3} (μονάδες 3). (Μονάδες 6)

  3. Β3 · 5 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): τέσσερα διαγράμματα, (α), (β), (γ) και (δ), με το σημείο ζέσεως (Σ.Ζ.) στον κατακόρυφο άξονα και τα ισομερή I, II, III, IV στον οριζόντιο, με ένα σημείο για κάθε ισομερές. Στο (α) το Σ.Ζ. μειώνεται συνεχώς από το I προς το IV. Στο (β) το Σ.Ζ. αυξάνεται συνεχώς από το I προς το IV. Στο (γ) το III έχει το μεγαλύτερο Σ.Ζ., ακολουθούν το I και το II, και το IV έχει το μικρότερο. Στο (δ) τα τέσσερα ισομερή έχουν το ίδιο Σ.Ζ. Οι συντακτικοί τύποι του θέματος γράφονται εδώ σε μία γραμμή, με τις διακλαδώσεις σε παρένθεση. Δίνονται τα ακόλουθα ισομερή οκτάνια: I. CH3−CH2−CH2−CH2−CH2−CH2−CH2−CH3\mathrm{CH_3{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_3} II. CH3−CH(CH3)−CH2−CH2−CH2−CH2−CH3\mathrm{CH_3{-}CH(CH_3){-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_3} III. CH3−CH(CH3)−CH2−CH2−CH(CH3)−CH3\mathrm{CH_3{-}CH(CH_3){-}CH_2{-}CH_2{-}CH(CH_3){-}CH_3} IV. CH3−C(CH3)2−C(CH3)2−CH3\mathrm{CH_3{-}C(CH_3)_2{-}C(CH_3)_2{-}CH_3} Ποιο από τα παραπάνω διαγράμματα αναπαριστά καλύτερα τα πειραματικά δεδομένα αναφορικά με το σημείο ζέσεως (Σ.Ζ.) των ισομερών οκτανίων; (μονάδα 1). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 5)

  4. Β4 · 5 μονάδες

    Δίνεται η απλή αντίδραση: A(g)→2 B(g)+Γ(g)\mathrm{Α(g)} \rightarrow 2\,\mathrm{Β(g)} + \mathrm{Γ(g)} Κατά τη διάρκεια των 2 πρώτων sec εκλύεται ποσό θερμότητας x kJx\ \mathrm{kJ}, ενώ κατά τη διάρκεια των επόμενων 2 sec εκλύονται y kJy\ \mathrm{kJ}. α. Η αντίδραση είναι εξώθερμη ή ενδόθερμη; (μονάδα 1). β. Να συγκρίνετε τα ποσά θερμότητας που εκλύονται (μονάδα 1), δικαιολογώντας την απάντησή σας (μονάδες 3). (Μονάδες 5)

  5. Β5 · 4 μονάδες

    Ως γνωστόν κάποια χημικά στοιχεία δεν ακολουθούν τις αρχές της ηλεκτρονιακής δόμησης. Με το δεδομένο ότι το στοιχείο Χ (Z=46Z = 46) δεν είναι παραμαγνητικό, να δώσετε την ηλεκτρονιακή του δομή. (Μονάδες 4)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 17 μονάδες

    Δίνεται διάλυμα NH3\mathrm{NH_3} (Δ1\mathrm{Δ_1}) συγκέντρωσης c1=0,1 Mc_1 = 0{,}1\ \mathrm{M}, όγκου V=1 LV = 1\ \mathrm{L} και θερμοκρασίας 25 ∘C25\,^{\circ}\mathrm{C}. α. Να βρεθεί το pH του διαλύματος Δ1\mathrm{Δ_1} (μονάδες 3). β. Πόσα mol αερίου HCl\mathrm{HCl} πρέπει να προστεθούν στο διάλυμα Δ1\mathrm{Δ_1}, χωρίς μεταβολή του όγκου του, ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα Δ2\mathrm{Δ_2} με pH=9\mathrm{pH} = 9 (μονάδες 4); γ. Το διάλυμα Δ2\mathrm{Δ_2} ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα HBr\mathrm{HBr} συγκέντρωσης c2=0,05 Mc_2 = 0{,}05\ \mathrm{M}. Να υπολογιστεί ο όγκος του προτύπου διαλύματος που χρησιμοποιήθηκε κατά την ογκομέτρηση (μονάδες 3) και να αποδειχτεί ότι η συγκέντρωση των ιόντων H3O+\mathrm{H_3O^+} του διαλύματος στο τελικό σημείο είναι 10−5⋅12 M10^{-5} \cdot \sqrt{\dfrac{1}{2}}\ \mathrm{M} (μονάδες 3). δ. Για τον προσδιορισμό του τελικού σημείου, χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης κυανού της θυμόλης. Ο δείκτης αυτός είναι ασθενές διπρωτικό οξύ με pKa1=2\mathrm{p}K_{a_1} = 2 και pKa2=9\mathrm{p}K_{a_2} = 9 και παρουσιάζει διαφορετικούς χρωματισμούς σε τρεις περιοχές pH. Η μορφή H2A\mathrm{H_2Α} του δείκτη είναι κόκκινη, η μορφή HA−\mathrm{HΑ^-} είναι κίτρινη και η μορφή A2−\mathrm{Α^{2-}} είναι μπλε. Να προσδιορισθεί το χρώμα του διαλύματος Δ2\mathrm{Δ_2} στο τελικό σημείο της ογκομέτρησης (μονάδες 4). Δίνονται: Kb(NH3)=10−5K_{b(\mathrm{NH_3})} = 10^{-5} και Kw=10−14K_w = 10^{-14}. Επίσης, δίνεται log⁡(10−5⋅12)=−5,15\log\left(10^{-5} \cdot \sqrt{\dfrac{1}{2}}\right) = -5{,}15. Να θεωρήσετε ότι ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις. (Μονάδες 17)

  2. Γ2 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): οι συντακτικοί τύποι του θέματος, που είναι σχεδιασμένοι με το άτομο άνθρακα στο κέντρο και τις ομάδες γύρω του, γράφονται εδώ σε μία γραμμή, με τις ίδιες ομάδες και τα ίδια φορτία. Τα α\alpha-αμινοξέα που αποτελούν τους δομικούς λίθους των πρωτεϊνών περιγράφονται από τον ακόλουθο γενικό μοριακό τύπο: R−CH(NH2)−COOH\mathrm{R{-}CH(NH_2){-}COOH} όπου R−\mathrm{R{-}} συνήθως μη ιοντιζόμενη ομάδα. Επιπλέον, σε υδατικά διαλύματα συμπεριφέρονται ως αμφιπρωτικές ενώσεις. α. Σε υδατικό διάλυμα του αμινοξέος αλανίνη έχει αποκατασταθεί η ισορροπία (1), η οποία είναι μετατοπισμένη προς τα δεξιά: CH3−CH(NH2)−COOH(aq)(μορφή Α)⇌CH3−CH(NH3+)−COO−(aq)(μορφή Β)(1)\underset{\text{(μορφή Α)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_2){-}COOH(aq)}} \rightleftharpoons \underset{\text{(μορφή Β)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_3^+){-}COO^-(aq)}} \qquad (1) Να δικαιολογήσετε γιατί συμβαίνει αυτό (μονάδες 3). Για την αλανίνη δίνονται: pKa(COOH)=2,35\mathrm{p}K_{a(\mathrm{COOH})} = 2{,}35 και pKb(NH2)=9,69\mathrm{p}K_{b(\mathrm{NH_2})} = 9{,}69. β. Ως αμφιπρωτική ένωση η αλανίνη συμμετέχει ταυτόχρονα και στις ισορροπίες (2) και (3) στα υδατικά διαλύματά της. CH3−CH(NH3+)−COO−(aq)(μορφή Β)+H2O(l)⇌CH3−CH(NH3+)−COOH(aq)(μορφή Γ)+OH−(aq)(2)\underset{\text{(μορφή Β)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_3^+){-}COO^-(aq)}} + \mathrm{H_2O(l)} \rightleftharpoons \underset{\text{(μορφή Γ)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_3^+){-}COOH(aq)}} + \mathrm{OH^-(aq)} \qquad (2) CH3−CH(NH3+)−COO−(aq)(μορφή Β)+H2O(l)⇌CH3−CH(NH2)−COO−(aq)(μορφή Δ)+H3O+(aq)(3)\underset{\text{(μορφή Β)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_3^+){-}COO^-(aq)}} + \mathrm{H_2O(l)} \rightleftharpoons \underset{\text{(μορφή Δ)}}{\mathrm{CH_3{-}CH(NH_2){-}COO^-(aq)}} + \mathrm{H_3O^+(aq)} \qquad (3) Ποια από τις τρεις μορφές της αλανίνης (Β, Γ, Δ) αναμένεται να επικρατεί σε pH=1\mathrm{pH} = 1; (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας χωρίς μαθηματικούς υπολογισμούς (μονάδες 4). Να θεωρήσετε ότι Kw=10−14K_w = 10^{-14}. (Μονάδες 8)

Θέμα Δ 21 μονάδες

  1. Δ1 · 5 μονάδες

    Το χλώριο (Cl2\mathrm{Cl_2}) είναι αέριο το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο σαν χημικό όπλο, λόγω των τοξικών ιδιοτήτων του. Η χλωρίνη, το πιο κοινό οικιακό απολυμαντικό / λευκαντικό, είναι υδατικό αλκαλικό διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου (NaClO\mathrm{NaClO}). Στο υδατικό διάλυμα της χλωρίνης αποκαθίσταται η ακόλουθη ισορροπία: Cl2(aq)+2 OH−(aq)⇌Cl−(aq)+ClO−(aq)+H2O(l)(1)\mathrm{Cl_2(aq)} + 2\,\mathrm{OH^-(aq)} \rightleftharpoons \mathrm{Cl^-(aq)} + \mathrm{ClO^-(aq)} + \mathrm{H_2O(l)} \qquad (1) α. Να δικαιολογήσετε προς ποια κατεύθυνση θα μετατοπισθεί η ισορροπία (1) με προσθήκη NaOH(s)\mathrm{NaOH(s)} (μονάδες 2). β. Είναι γνωστό ότι πολλά από τα καθαριστικά που χρησιμοποιούνται για την απομάκρυνση αλάτων από επιφάνειες είναι ισχυρά όξινα. Στις οδηγίες τους αναγράφεται ότι απαγορεύεται η ανάμειξή τους με χλωρίνη, λόγω έκλυσης τοξικού αερίου. Να δικαιολογήσετε γιατί υπάρχει αυτή η αυστηρή σύσταση (μονάδες 3). (Μονάδες 5)

  2. Δ2 · 6 μονάδες

    Σε δοχείο σταθερού όγκου VV και σε θερμοκρασία θ ∘C\theta\,^{\circ}\mathrm{C}, εισάγονται 2 mol2\ \mathrm{mol} Cl2(g)\mathrm{Cl_2(g)} και 4 mol4\ \mathrm{mol} H2(g)\mathrm{H_2(g)}, οπότε αποκαθίσταται η ισορροπία (2): H2(g)+Cl2(g)⇌2 HCl(g)(2)\mathrm{H_2(g)} + \mathrm{Cl_2(g)} \rightleftharpoons 2\,\mathrm{HCl(g)} \qquad (2) α. Να εξηγήσετε πώς θα μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (2) εάν προσθέσουμε στο δοχείο επιπλέον 2 mol2\ \mathrm{mol} Cl2(g)\mathrm{Cl_2(g)} στις ίδιες συνθήκες (μονάδες 3). β. Πόσα mol Cl2(g)\mathrm{Cl_2(g)} πρέπει να προσθέσουμε επιπλέον στο αρχικό μείγμα ώστε να μη μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (μονάδες 3). Δίνεται η Kc=4K_c = 4 σε θ ∘C\theta\,^{\circ}\mathrm{C}. (Μονάδες 6)

  3. Δ3 (β) · 4 μονάδες

    Να συγκρίνετε τον όξινο χαρακτήρα των ενώσεων HCl\mathrm{HCl} και HBr\mathrm{HBr} καθώς επίσης και των HCl\mathrm{HCl} και PH3\mathrm{PH_3}, δικαιολογώντας την απάντησή σας. Δίνονται οι ατομικοί αριθμοί 15P_{15}\mathrm{P}, 17Cl_{17}\mathrm{Cl}, 35Br_{35}\mathrm{Br}. (Μονάδες 4)

  4. Δ4 · 6 μονάδες

    Πιθανολογείται ότι στην ατμόσφαιρα γίνεται η αντίδραση: HO(g)+Cl2(g)→HOCl(g)+Cl(g)(Α)\mathrm{HO(g)} + \mathrm{Cl_2(g)} \rightarrow \mathrm{HOCl(g)} + \mathrm{Cl(g)} \qquad (\text{Α}) Να βρεθεί η ΔH\Delta H της (Α) αν δίνονται: Cl2(g)→Cl(g)+Cl(g)\mathrm{Cl_2(g)} \rightarrow \mathrm{Cl(g)} + \mathrm{Cl(g)}, ΔH1=+242 kJ\quad \Delta H_1 = +242\ \mathrm{kJ} \quad (1) H2O2→2 HO(g)\mathrm{H_2O_2} \rightarrow 2\,\mathrm{HO(g)}, ΔH2=+134 kJ\quad \Delta H_2 = +134\ \mathrm{kJ} \quad (2) H2O2+Cl2(g)→2 HOCl(g)\mathrm{H_2O_2} + \mathrm{Cl_2(g)} \rightarrow 2\,\mathrm{HOCl(g)}, ΔH3=−209 kJ\quad \Delta H_3 = -209\ \mathrm{kJ} \quad (3) (Μονάδες 6)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2021, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια