Βιολογία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2016, Επαναληπτικές

Τα θέματα της Βιολογίας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2016 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 22 ερωτήματα, 100 μονάδες.

Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Εσώνια υπάρχουν

    • α. στους ιούς που προσβάλλουν βακτήρια
    • β. στους ιούς που προσβάλλουν ευκαρυωτικούς οργανισμούς
    • γ. στα βακτήρια
    • δ. στο ώριμο mRNA.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Η ινσουλίνη

    • α. παράγεται από κύτταρα του ήπατος
    • β. ρυθμίζει τη συγκέντρωση των λιπιδίων στο αίμα
    • γ. αποτελείται από δύο μικρά πεπτίδια
    • δ. κωδικοποιείται από δυο γονίδια.
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Οι γονοτυπικές και φαινοτυπικές αναλογίες, για μια ιδιότητα που εξετάζουμε, είναι ίδιες

    • α. μόνο στις διασταυρώσεις όπου τα αλληλόμορφα γονίδια είναι μεταξύ τους ατελώς επικρατή
    • β. μόνο στις διασταυρώσεις όπου τα αλληλόμορφα γονίδια είναι μεταξύ τους συνεπικρατή
    • γ. τόσο στην περίπτωση όπου τα αλληλόμορφα γονίδια είναι μεταξύ τους ατελώς επικρατή, όσο και στην περίπτωση που είναι μεταξύ τους συνεπικρατή
    • δ. μόνον όταν, τα άτομα που διασταυρώνονται, είναι μεταξύ τους ετερόζυγα.
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Το πολύσωμα είναι δομή που

    • α. μπορεί να παρατηρηθεί στο κυτταρόπλασμα των βακτηρίων
    • β. μπορεί να παρατηρηθεί στον πυρήνα των ευκαρυωτικών κυττάρων
    • γ. υπάρχει μόνο στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς
    • δ. επιτρέπει τη μεταγραφή του ίδιου μορίου DNA πολλές φορές.
  5. Α5 · 5 μονάδες

    Η κλωνοποίηση είναι τεχνική που

    • α. δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε μια καλλιέργεια μικροοργανισμών
    • β. εφαρμόζεται μόνο στους μικροοργανισμούς
    • γ. οδηγεί σε ένα σύνολο από διαφορετικούς οργανισμούς
    • δ. μπορεί να συνεισφέρει στην προστασία από την εξαφάνιση διαφόρων ζώων του πλανήτη μας.

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β2 (1) · 1 μονάδα

    Κατά τη διάγνωση γενετικών παθήσεων χρησιμοποιούνται συγκεκριμένες μέθοδοι διάγνωσης. Με βάση αυτή τη γνώση, να μεταφέρετε στο τετράδιο σας τη σωστή αντιστοιχία κάθε αριθμού (1, 2, 3, 4) της Στήλης I, με ένα μόνο από τα γράμματα (Α ως Ε) της Στήλης II. Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «1. Ένα έμβρυο 14 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει σύνδρομο cri-du-chat.»;

    Στήλη IΣτήλη II
    1. Ένα έμβρυο 14 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει σύνδρομο cri-du-chat.Α. Αμνιοπαρακέντηση και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    2. Ένα έμβρυο 10 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να πάσχει από ομόζυγη β θαλασσαιμία.Β. Λήψη χοριακών λαχνών και μελέτη καρυότυπου.
    3. Ένα έμβρυο 13 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει κυστική ίνωση.Γ. Αμνιοπαρακέντηση και βιοχημική ανάλυση.
    4. Ένα έμβρυο 10 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει σύνδρομο Down.Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου.
    • Α. Αμνιοπαρακέντηση και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Β. Λήψη χοριακών λαχνών και μελέτη καρυότυπου.
    • Γ. Αμνιοπαρακέντηση και βιοχημική ανάλυση.
    • Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου.
  2. Β2 (2) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «2. Ένα έμβρυο 10 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να πάσχει από ομόζυγη β θαλασσαιμία.»;

    • Α. Αμνιοπαρακέντηση και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Β. Λήψη χοριακών λαχνών και μελέτη καρυότυπου.
    • Γ. Αμνιοπαρακέντηση και βιοχημική ανάλυση.
    • Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου.
  3. Β2 (3) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «3. Ένα έμβρυο 13 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει κυστική ίνωση.»;

    • Α. Αμνιοπαρακέντηση και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Β. Λήψη χοριακών λαχνών και μελέτη καρυότυπου.
    • Γ. Αμνιοπαρακέντηση και βιοχημική ανάλυση.
    • Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου.
  4. Β2 (4) · 1 μονάδα

    Με ποιο στοιχείο της δεύτερης στήλης αντιστοιχεί το «4. Ένα έμβρυο 10 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει σύνδρομο Down.»;

    • Α. Αμνιοπαρακέντηση και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Β. Λήψη χοριακών λαχνών και μελέτη καρυότυπου.
    • Γ. Αμνιοπαρακέντηση και βιοχημική ανάλυση.
    • Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA.
    • Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου.
  5. Β1 · 6 μονάδες

    Στα φυτικά κύτταρα δεν αναμένουμε να υπάρχουν πλασμίδια. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι σε ορισμένα φυτικά κύτταρα εντοπίζονται πλασμίδια; (Μονάδες 6)

  6. Β3 · 4 μονάδες

    Να περιγράψετε τον τρόπο με τον οποίο η θερμοκρασία επηρεάζει το ρυθμό ανάπτυξης των μικροοργανισμών σε μία καλλιέργεια, αναφέροντας συγκεκριμένα παραδείγματα ειδών ή ομάδων μικροοργανισμών. (Μονάδες 4)

  7. Β4 · 6 μονάδες

    Τα μονοκλωνικά αντισώματα μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην αύξηση της ευαισθησίας κλινικών δοκιμασιών (τεστ), όπως η ταυτοποίηση (προσδιορισμός) των ομάδων αίματος. Στην παρασκευή ενός τέτοιου τεστ προσδιορισμού των ομάδων αίματος, σύμφωνα με το σύστημα AB0, να εξηγήσετε πόσα και ποια μονοκλωνικά αντισώματα θα πρέπει να περιέχονται. (Μονάδες 6)

  8. Β5 · 5 μονάδες

    Να ορίσετε τα ακόλουθα: α. Μετασχηματισμός βακτηρίων (μονάδες 2) β. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη (μονάδες 3) (Μονάδες 5)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 5 μονάδες

    Το φύλο στα κουνέλια καθορίζεται όπως και στον άνθρωπο. Όταν ένα φυσιολογικό σωματικό κύτταρο θηλυκού κουνελιού βρίσκεται στη μετάφαση, το μήκος του DNA του πυρήνα του είναι 1,6 m. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το μήκος του συνολικού DNA του κάθε φυσιολογικού γαμέτη αυτού του κουνελιού είναι: α) 1,6 m, β) 0,4 m, γ) 0,8 m, δ) λίγο μεγαλύτερο από 0,4 m. Να γράψετε στο τετράδιο σας τη σωστή απάντηση (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. (μονάδες 3) (Μονάδες 5)

  2. Γ2 · 3 μονάδες

    Το φύλο στα κουνέλια καθορίζεται όπως και στον άνθρωπο. Όταν ένα φυσιολογικό σωματικό κύτταρο θηλυκού κουνελιού βρίσκεται στη μετάφαση, το μήκος του DNA του πυρήνα του είναι 1,6 m. Σύμφωνα με τα δεδομένα του ερωτήματος Γ1, θα είναι ίδιο ή όχι το συνολικό μήκος του DNA όλων των φυσιολογικών γαμετών ενός αρσενικού κουνελιού, με το μήκος του συνολικού DNA των φυσιολογικών γαμετών ενός θηλυκού κουνελιού; (Μονάδες 3)

  3. Γ3 · 8 μονάδες

    Στην Εικόνα 1 δίνεται ένα τμήμα δίκλωνου DNA που περιέχει δύο (2) γονίδια (χωρίς εσώνια) τα οποία έχουν την πληροφορία για τη σύνθεση δύο (2) μικρών πεπτιδίων. ΓTATGCAATGGTACACCCATATATGGAGTACCAGCATTCTTGGΔATACGTTACCATGTGGGTATATACCTCATGGTCGTAAGAACC\begin{array}{lll}\Gamma & \texttt{TATGCAATGGTACACCCATATATGGAGTACCAGCATTCTTGG} & \Delta\\ & \texttt{ATACGTTACCATGTGGGTATATACCTCATGGTCGTAAGAACC} & \end{array} Εικόνα 1 i) Να γράψετε την αλληλουχία των βάσεων της κωδικής αλυσίδας αυτών των γονιδίων οι οποίες αντιστοιχούν στις 5' αμετάφραστες περιοχές των μορίων mRNA τα οποία προκύπτουν από την μεταγραφή αυτών των γονιδίων. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 4) ii) Να δηλώσετε σε ποια από τις θέσεις Γ, Δ της Εικόνας 1, θα προσδεθεί η RNA πολυμεράση, με τη βοήθεια μεταγραφικών παραγόντων, κατά τη μεταγραφή της γενετικής πληροφορίας αυτών των γονιδίων (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε τις επιλογές σας. (μονάδες 2) (Μονάδες 8)

  4. Γ4 · 9 μονάδες

    Διασταυρώθηκαν δύο άτομα ενός είδους εντόμου με κεραίες ενδιάμεσου μήκους και προέκυψαν 161 άτομα με κεραίες ενδιάμεσου μήκους και 79 άτομα με κεραίες κανονικού μήκους. Σε μία άλλη διασταύρωση, ενός ατόμου του ίδιου είδους εντόμου που είχε κεραίες ενδιάμεσου μήκους με ένα άτομο με κεραίες κανονικού μήκους, προέκυψαν 121 άτομα με κεραίες κανονικού μήκους και 119 άτομα με κεραίες ενδιάμεσου μήκους. Με δεδομένο ότι δεν έγινε κάποια μετάλλαξη, να εξηγήσετε τα αποτελέσματα των διασταυρώσεων αυτών, γράφοντας τις αντίστοιχες διασταυρώσεις. (Μονάδες 9)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η εικόνα 2 δείχνει ένα τμήμα δίκλωνου DNA σε τέσσερα στάδια. Στο πρώτο, στην πάνω αλυσίδα, ανάμεσα στο σημείο X (αριστερά) και το σημείο Y (δεξιά), υπάρχει ένα κατεστραμμένο τμήμα. Στο δεύτερο, μετά την αφαίρεση του τμήματος από ειδικό ένζυμο, η πάνω αλυσίδα έχει κενό από το X ως το Y. Στο τρίτο, το ένζυμο I συνθέτει DNA ξεκινώντας από το X, με ένα βέλος που δείχνει προς το Y. Στο τέταρτο, το ένζυμο II έχει συνδέσει το νέο τμήμα με την αλυσίδα στη θέση Y. Στην Εικόνα 2 απεικονίζεται τμήμα DNA του βακτηρίου E.coli το οποίο επιδιορθώνεται μεταξύ των σημείων X και Y με τη δράση τριών ενζύμων. Το πρώτο ένζυμο, ένα ειδικό ένζυμο, κόβει την αλυσίδα και απομακρύνει το κατεστραμμένο τμήμα της αλυσίδας. Στη συνέχεια, το ένζυμο I εισέρχεται στο άνοιγμα που προκύπτει και προσθέτει νουκλεοτίδια για να συνθέσει το DNA που λείπει. Τα νουκλεοτίδια τοποθετούνται ξεκινώντας από την θέση X και πηγαίνοντας προς τη θέση Y, όπως φαίνεται στην Εικόνα 2. Το ένζυμο II ολοκληρώνει την επιδιόρθωση με τη σύνδεση του τμήματος DNA στη θέση Y της αρχικής αλυσίδας. Ποια είναι τα ονόματα των ενζύμων I και II; (μονάδες 4) Να εξηγήσετε ποια είναι τα 5', 3' άκρα των δύο (2) αλυσίδων του δοθέντος τμήματος DNA. (μονάδες 4) (Μονάδες 8)

  2. Δ2 · 6 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): η εικόνα 3 δείχνει μια θηλιά αντιγραφής. Η θέση έναρξης αντιγραφής (Θ.Ε.Α.) σημειώνεται με βέλη στο μέσο της θηλιάς, πάνω και κάτω. Η πάνω μητρική αλυσίδα λέγεται «Μητρική αλυσίδα 1» αριστερά από τη Θ.Ε.Α. και «Μητρική αλυσίδα 2» δεξιά· η κάτω «Μητρική αλυσίδα 3» αριστερά και «Μητρική αλυσίδα 4» δεξιά. Μέσα στη θηλιά ένα βέλος δείχνει προς τα αριστερά, προς την αριστερή διχάλα, και ένα προς τα δεξιά, προς τη δεξιά διχάλα. Στο δεξί άκρο του σχήματος, έξω από τη θηλιά, η κάτω αλυσίδα σημειώνεται με -OH. Το επιδιορθωμένο τμήμα του βακτηριακού DNA αντιγράφεται. Στην Εικόνα 3 απεικονίζεται η θηλιά αντιγραφής που δημιουργείται στη θέση έναρξης της αντιγραφής (Θ.Ε.Α.). Κατά την διάρκεια της αντιγραφής δημιουργείται το πρωταρχικό τμήμα 5’ GCUGUAA 3’\texttt{5' GCUGUAA 3'} στο τμήμα της αλυσίδας που αντιγράφεται συνεχώς. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τη θηλιά της Εικόνας 3 και να δείξετε με βέλος σε ποιες θέσεις μπορεί να τοποθετηθεί το πρωταρχικό τμήμα που σας δόθηκε, με την αιχμή του βέλους να δείχνει την κατεύθυνση σύνθεσης της νέας αλυσίδας του DNA (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 6)

  3. Δ3 · 4 μονάδες

    Να εξηγήσετε πόσα υδροξύλια (-OH) μπορούν να συμμετάσχουν στη δημιουργία φωσφοδιεστερικού δεσμού στο πρωταρχικό τμήμα 5’ GCUGUAA 3’\texttt{5' GCUGUAA 3'}. (Μονάδες 4)

  4. Δ4 · 2 μονάδες

    Τμήμα του παραπάνω επιδιορθωμένου κομματιού DNA της Εικόνας 2, φέρει την αλληλουχία νουκλεοτιδίων που δίνεται στην Εικόνα 4. Η αλληλουχία αυτή περιέχει μόνο ένα γονίδιο που κωδικοποιεί μικρό πεπτίδιο οκτώ (8) αμινοξέων: GAACTAATACCTACTCGGACATTTGACCGCGATTGTACCACTTGATTATGGATGAGCCTGTAAACTGGCGCTAACATGGT\begin{array}{l}\texttt{GAACTAATACCTACTCGGACATTTGACCGCGATTGTACCA}\\ \texttt{CTTGATTATGGATGAGCCTGTAAACTGGCGCTAACATGGT}\end{array} Εικόνα 4 Σε βακτηριακό στέλεχος E.coli που περιέχει την παραπάνω αλληλουχία (Εικόνα 4), έγινε μετάλλαξη αντικατάστασης βάσης η οποία είχε ως αποτέλεσμα να παράγεται πεπτίδιο που αντί για οκτώ (8) αμινοξέα αποτελείται μόνο από δύο (2) αμινοξέα. Να εξηγήσετε ποια ήταν αυτή η αντικατάσταση βάσης και σε ποιο κωδικόνιο έγινε. (Μονάδες 2)

  5. Δ5 · 5 μονάδες

    Εικόνα 4 Σε βακτηριακό στέλεχος E.coli που περιέχει την παραπάνω αλληλουχία (Εικόνα 4), έγινε μετάλλαξη αντικατάστασης βάσης η οποία είχε ως αποτέλεσμα να παράγεται πεπτίδιο που αντί για οκτώ (8) αμινοξέα αποτελείται μόνο από δύο (2) αμινοξέα. Να θεωρήσετε ότι η μετάλλαξη αυτή μετέτρεψε το τρίτο κωδικόνιο του γονιδίου από GAG σε κωδικόνιο λήξης UAG (στο mRNA). Στη συνέχεια, στο ίδιο βακτηριακό στέλεχος E.coli γίνεται μια δεύτερη μετάλλαξη στο γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί το tRNA, που έχει το αντικωδικόνιο 5’ GUA 3’\texttt{5' GUA 3'} και που μεταφέρει το αμινοξύ τυροσίνη. Η μετάλλαξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή του αντικωδικονίου σε 5’ CUA 3’\texttt{5' CUA 3'}, χωρίς η συγκεκριμένη μετάλλαξη να επηρεάζει τη θέση πρόσδεσης του tRNA με το αμινοξύ που μεταφέρει. Να εξηγήσετε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στην παραγωγή του προηγούμενου πεπτιδίου των δύο (2) αμινοξέων από την μετάλλαξη στο γονίδιο του tRNA στο συγκεκριμένο βακτηριακό στέλεχος της E.coli. (Μονάδες 5)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2016, Ημερήσια