Φυσική Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2026, Ημερήσια

Τα θέματα της Φυσικής Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2026 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 20 ερωτήματα, 100 μονάδες.

Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Η στροφορμή ενός συστήματος σωμάτων δεν μεταβάλλεται όταν

    • α. η συνισταμένη των δυνάμεων που ασκούνται στο σύστημα είναι μηδέν.
    • β. τα σώματα κάνουν μόνο περιστροφική κίνηση.
    • γ. οι άξονες περιστροφής των σωμάτων είναι σταθεροί.
    • δ. το αλγεβρικό άθροισμα των ροπών των εξωτερικών δυνάμεων είναι μηδέν.
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Ένα εγκάρσιο απλό αρμονικό κύμα διαδίδεται σε ομογενές γραμμικό ελαστικό μέσο χωρίς απώλειες ενέργειας. Μια τυχαία χρονική στιγμή tt όλα τα σημεία του μέσου που ταλαντώνονται έχουν

    • α. ίσες ταχύτητες και ίσα πλάτη ταλάντωσης.
    • β. ίσες περιόδους και ίσα πλάτη ταλάντωσης.
    • γ. ίσες συχνότητες και ίσες απομακρύνσεις.
    • δ. ίσες ταχύτητες και ίσες συχνότητες.
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Τα αμπερόμετρα και τα βολτόμετρα που χρησιμοποιούνται για μετρήσεις στο εναλλασσόμενο ρεύμα δίνουν

    • α. την ενεργό τιμή των μεγεθών.
    • β. τη μέση τιμή των μεγεθών.
    • γ. το πλάτος των μεγεθών.
    • δ. τη στιγμιαία τιμή των μεγεθών.
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Δύο σφαίρες μικρών διαστάσεων, ίδιας μάζας, που κινούνται σε λείο οριζόντιο επίπεδο με αντίθετες ταχύτητες μέτρου υ\upsilon, συγκρούονται κεντρικά και ελαστικά. Μετά την κρούση

    • α. οι σφαίρες θα ακινητοποιηθούν.
    • β. η μία σφαίρα θα ακινητοποιηθεί και η άλλη θα κινηθεί με ταχύτητα υ\upsilon.
    • γ. οι σφαίρες θα απομακρυνθούν η μία από την άλλη με ταχύτητες ίδιου μέτρου.
    • δ. η συνολική κινητική ενέργεια των δύο σφαιρών θα μηδενιστεί.
  5. Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα παράγονται από μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία.

  6. Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Σε εξαναγκασμένη ταλάντωση κατά τον συντονισμό το πλάτος της ταλάντωσης γίνεται μέγιστο.

  7. Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Κατά την ελαστική κρούση δεν διατηρείται η μηχανική ενέργεια του συστήματος των σωμάτων.

  8. Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Ο συντελεστής αυτεπαγωγής ενός ιδανικού πηνίου εξαρτάται από την ένταση του ρεύματος που το διαρρέει.

  9. Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος

    Σύμφωνα με τον de Broglie, κάθε κινούμενο σωματίδιο έχει κυματική φύση και μήκος κύματος αντιστρόφως ανάλογο της ορμής του.

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β1 · 8 μονάδες

    Μία ομογενής ελαστική χορδή ΟΓ, μήκους LL, έχει το άκρο της (Γ) στερεωμένο σε ακλόνητο σημείο στη θέση x=Lx = L. Το άλλο άκρο της (Ο) βρίσκεται στη θέση x=0x = 0, είναι ελεύθερο και διεγείρεται σε απλή αρμονική ταλάντωση, με αποτέλεσμα στη χορδή να δημιουργείται στάσιμο κύμα με κοιλία στη θέση x=0x = 0. Όταν το άκρο Ο ταλαντώνεται με περίοδο T1T_1, το στάσιμο κύμα έχει συνολικά δύο δεσμούς. Μεταβάλλουμε την περίοδο της ταλάντωσης του άκρου Ο σε T2T_2, με αποτέλεσμα στη χορδή να δημιουργείται στάσιμο κύμα με τρεις συνολικά δεσμούς. Τότε ο λόγος των περιόδων T1/T2T_1 / T_2 είναι ίσος με: i) 20/320/3 ii) 10/310/3 iii) 5/35/3 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 6). (Μονάδες 8)

  2. Β2 · 8 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Οι αγωγοί (1) και (2) είναι κατακόρυφοι, ο (1) αριστερά και ο (2) δεξιά σε απόσταση rr, και τα ρεύματα I1I_1 και I2I_2 έχουν και στους δύο φορά προς τα πάνω. Οι δύο παράλληλοι ευθύγραμμοι αγωγοί (1), (2) του σχήματος έχουν μεγάλο μήκος και βρίσκονται πάνω στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο. Ο αγωγός (1) είναι ακλόνητα στερεωμένος ενώ ο αγωγός (2) μπορεί να μετακινηθεί. Οι αγωγοί (1) και (2) διαρρέονται, αντίστοιχα, από συνεχή ομόρροπα ρεύματα εντάσεων I1=II_1 = I και I2=2II_2 = 2I, απέχουν απόσταση rr και η δύναμη που αναπτύσσεται σε μήκος ℓ\ell του αγωγού (2) είναι F1F_1. Απομακρύνουμε τον αγωγό (2) κατά d=r/2d = r/2 προς τα δεξιά και ταυτόχρονα διπλασιάζουμε την ένταση του ρεύματος που τον διαρρέει. Τότε η δύναμη που αναπτύσσεται στο ίδιο μήκος ℓ\ell του αγωγού (2) είναι F2F_2. Ο λόγος των δυνάμεων F1/F2F_1 / F_2 είναι ίσος με: i) 3/43/4 ii) 4/34/3 iii) 3/53/5 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 6). (Μονάδες 8)

  3. Β3 · 9 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το Ο είναι το πάνω σημείο του συστήματος και Oy η κατακόρυφος προς τα κάτω. Η ράβδος ΟΑ, με τη σφαίρα στο άκρο Α, βρίσκεται αριστερά της Oy και η ράβδος ΟΓ δεξιά της· καθεμιά σχηματίζει γωνία φ\varphi με την Oy. Δύο λεπτές, ομογενείς και άκαμπτοι ράβδοι ΟΑ, μήκους ℓ1\ell_1, και ΟΓ, μήκους ℓ2\ell_2, είναι κατασκευασμένες από διαφορετικό υλικό, έχουν ίδια μάζα MM και είναι συγκολλημένες μεταξύ τους στο κοινό άκρο τους Ο. Στο άκρο Α της ράβδου ΟΑ είναι στερεωμένη μικρή σφαίρα μάζας m=M/2m = M/2. Το σύστημα των δύο ράβδων μπορεί να περιστρέφεται χωρίς τριβές γύρω από σταθερό οριζόντιο άξονα, κάθετο στο επίπεδο των δύο ράβδων στο σημείο Ο, όπως φαίνεται στο σχήμα. Όταν το σύστημα ισορροπεί, οι δύο ράβδοι σχηματίζουν την ίδια γωνία φ\varphi με την κατακόρυφο Oy. Ο λόγος ℓ1/ℓ2\ell_1/\ell_2 των μηκών των δύο ράβδων είναι ίσος με: i) 1/31/3 ii) 1/21/2 iii) 1/41/4 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 7). (Μονάδες 9)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 5 μονάδες

    Σε πείραμα μελέτης του φαινομένου Compton, μονοχρωματική δέσμη φωτονίων με μήκος κύματος λ=8λc\lambda = 8\lambda_c προσπίπτει σε υλικό, όπου λc=hme⋅c\lambda_c = \frac{h}{m_e \cdot c} το μήκος κύματος Compton του ηλεκτρονίου (hh η σταθερά του Planck, mem_e η μάζα του ηλεκτρονίου και cc η ταχύτητα του φωτός). Δίνεται (από τον πίνακα τύπων): λ′−λ=hmec(1−συνφ)\lambda' - \lambda = \frac{h}{m_e c}(1 - \sigma\upsilon\nu\varphi). Γ1. Να υπολογιστεί το μήκος κύματος λ′\lambda' ενός φωτονίου που σκεδάζεται σε γωνία φ=180∘\varphi = 180^\circ από πρακτικά ακίνητο ηλεκτρόνιο του υλικού ως συνάρτηση του λc\lambda_c. Δίνεται ότι συν180∘=−1\sigma\upsilon\nu 180^\circ = -1. Να θεωρήσετε ότι: me⋅c2=5⋅105 eVm_e \cdot c^2 = 5 \cdot 10^5\,\text{eV}, hc=1200 eV⋅nmhc = 1200\,\text{eV} \cdot \text{nm}, h=6,4⋅10−34 J⋅sh = 6{,}4 \cdot 10^{-34}\,\text{J} \cdot \text{s}, c=3⋅108 m/sc = 3 \cdot 10^8\,\text{m/s}, 1 eV=1,6⋅10−19 J1\,\text{eV} = 1{,}6 \cdot 10^{-19}\,\text{J}. Οι πειραματικές διατάξεις βρίσκονται σε χώρο υψηλού κενού. (Μονάδες 5)

  2. Γ2 · 8 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι, όπως βρίσκεται από τη σχέση του φαινομένου Compton, το φωτόνιο που σκεδάζεται σε γωνία φ=180∘\varphi = 180^\circ έχει μήκος κύματος λ′=10λc\lambda' = 10\lambda_c. Γ2. Να εκφράσετε τις ενέργειες EφE_\varphi και Eφ′E'_\varphi του προσπίπτοντος και του κατά φ=180∘\varphi = 180^\circ σκεδαζόμενου φωτονίου, αντίστοιχα, ως συνάρτηση των μεγεθών mem_e και cc (μονάδες 4). Να υπολογίσετε την κινητική ενέργεια του ανακρουόμενου ηλεκτρονίου σε eV (μονάδες 4). Να θεωρήσετε ότι: me⋅c2=5⋅105 eVm_e \cdot c^2 = 5 \cdot 10^5\,\text{eV}, hc=1200 eV⋅nmhc = 1200\,\text{eV} \cdot \text{nm}, h=6,4⋅10−34 J⋅sh = 6{,}4 \cdot 10^{-34}\,\text{J} \cdot \text{s}, c=3⋅108 m/sc = 3 \cdot 10^8\,\text{m/s}, 1 eV=1,6⋅10−19 J1\,\text{eV} = 1{,}6 \cdot 10^{-19}\,\text{J}. Οι πειραματικές διατάξεις βρίσκονται σε χώρο υψηλού κενού. (Μονάδες 8)

  3. Γ3 · 7 μονάδες

    Η δέσμη των σκεδαζόμενων φωτονίων, μετά από πρόσπτωση σε κατάλληλο υλικό, παράγει φωτόνια μήκους κύματος λ1=400 nm\lambda_1 = 400\,\text{nm}, τα οποία εισέρχονται σε διάταξη μελέτης του φωτοηλεκτρικού φαινομένου. Γ3. Εάν το έργο εξαγωγής του υλικού της καθόδου είναι Φ=1,4 eV\Phi = 1{,}4\,\text{eV}, να αποδείξετε τη σχέση υπολογισμού της συχνότητας κατωφλίου f0f_0 (μονάδες 4) και να υπολογίσετε την f0f_0 (μονάδες 3). Να θεωρήσετε ότι: me⋅c2=5⋅105 eVm_e \cdot c^2 = 5 \cdot 10^5\,\text{eV}, hc=1200 eV⋅nmhc = 1200\,\text{eV} \cdot \text{nm}, h=6,4⋅10−34 J⋅sh = 6{,}4 \cdot 10^{-34}\,\text{J} \cdot \text{s}, c=3⋅108 m/sc = 3 \cdot 10^8\,\text{m/s}, 1 eV=1,6⋅10−19 J1\,\text{eV} = 1{,}6 \cdot 10^{-19}\,\text{J}. Οι πειραματικές διατάξεις βρίσκονται σε χώρο υψηλού κενού. (Μονάδες 7)

  4. Γ4 · 5 μονάδες

    Το έργο εξαγωγής του υλικού της καθόδου είναι Φ=1,4 eV\Phi = 1{,}4\,\text{eV}. Γ4. Να υπολογίσετε το δυναμικό αποκοπής V0V_0 στην περίπτωση που η επιφάνεια της καθόδου φωτίζεται με την παραπάνω ακτινοβολία μήκους κύματος λ1\lambda_1. Να θεωρήσετε ότι: me⋅c2=5⋅105 eVm_e \cdot c^2 = 5 \cdot 10^5\,\text{eV}, hc=1200 eV⋅nmhc = 1200\,\text{eV} \cdot \text{nm}, h=6,4⋅10−34 J⋅sh = 6{,}4 \cdot 10^{-34}\,\text{J} \cdot \text{s}, c=3⋅108 m/sc = 3 \cdot 10^8\,\text{m/s}, 1 eV=1,6⋅10−19 J1\,\text{eV} = 1{,}6 \cdot 10^{-19}\,\text{J}. Οι πειραματικές διατάξεις βρίσκονται σε χώρο υψηλού κενού. (Μονάδες 5)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 7 μονάδες

    Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Οι κατακόρυφοι αγωγοί Zy (αριστερά) και Z΄y΄ (δεξιά) ξεκινούν από το οριζόντιο δάπεδο και στο πάνω μέρος τους τα άκρα Z, Z΄ ενώνονται μέσω του αντιστάτη RR. Η περιοχή ΓΗΘΜ του μαγνητικού πεδίου είναι ένα ορθογώνιο που περιέχει τον οριζόντιο αγωγό ΝΛ (Ν στον Zy, Λ στον Z΄y΄)· η δύναμη F⃗\vec{F} ασκείται στο μέσο του ΝΛ προς τα πάνω. Από το μέσο του ΝΛ κρέμεται κατακόρυφο νήμα που καταλήγει στο σώμα Σ, το οποίο βρίσκεται κάτω από την περιοχή του πεδίου, στο πάνω άκρο κατακόρυφου ελατηρίου του οποίου το κάτω άκρο είναι στερεωμένο στο δάπεδο· το Σ βρίσκεται κατά Δℓ\Delta\ell πάνω από τη θέση φυσικού μήκους του ελατηρίου. Θετική φορά προς τα πάνω. Στη διάταξη του σχήματος 1, οι κατακόρυφοι αγωγοί Zy και Z΄y΄ έχουν μεγάλο μήκος, αμελητέα αντίσταση και απέχουν μεταξύ τους 1 m1\,\text{m}. Τα άκρα τους Z και Z΄ συνδέονται με αντιστάτη αντίστασης R=1 ΩR = 1\,\Omega, ενώ ο ευθύγραμμος αγωγός ΝΛ, μήκους ℓ=1 m\ell = 1\,\text{m}, μάζας m2=0,1 kgm_2 = 0{,}1\,\text{kg} και αντίστασης RΝΛ=1 ΩR_{\text{ΝΛ}} = 1\,\Omega, μπορεί να ολισθαίνει χωρίς τριβές πάνω τους, μένοντας συνεχώς οριζόντιος και με τα άκρα του Ν, Λ σε διαρκή επαφή με αυτούς. Στην περιοχή ΓΗΘΜ υπάρχει ομογενές οριζόντιο μαγνητικό πεδίο έντασης B=1 TB = 1\,\text{T}, κάθετο στο επίπεδο των αγωγών και με φορά από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Στο μέσο του αγωγού ΝΛ ασκείται προς τα πάνω κατακόρυφη σταθερή δύναμη F=3 NF = 3\,\text{N}. Στο ίδιο σημείο είναι δεμένο κατακόρυφο αβαρές, μη εκτατό νήμα, από το οποίο αναρτάται σώμα Σ μικρών διαστάσεων και μάζας m1=0,1 kgm_1 = 0{,}1\,\text{kg}. Το σώμα Σ είναι στερεωμένο σε κατακόρυφο ιδανικό ελατήριο σταθεράς k=10 N/mk = 10\,\text{N/m}, του οποίου το κάτω άκρο στερεώνεται σε οριζόντιο ηλεκτρομονωτικό δάπεδο. Ο αγωγός ΝΛ και το σώμα Σ ισορροπούν, με το ελατήριο να έχει επιμηκυνθεί κατά Δℓ\Delta\ell από τη θέση του φυσικού του μήκους. Τη χρονική στιγμή t0=0t_0 = 0 κόβουμε το νήμα, οπότε το σώμα Σ αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση σταθεράς D=kD = k και ο αγωγός ΝΛ ανέρχεται μέσα στο μαγνητικό πεδίο. Δ1. Να γράψετε τη χρονική εξίσωση της απομάκρυνσης xx του σώματος Σ από τη θέση ισορροπίας του. Να θεωρήσετε ως θετική την προς τα πάνω φορά. Να θεωρήσετε ότι: g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2. Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα και ότι καθ' όλη τη διάρκεια της κίνησής του ο αγωγός ΝΛ παραμένει εντός του ομογενούς μαγνητικού πεδίου. Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. (Μονάδες 7)

  2. Δ2 · 5 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι το σώμα Σ εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με πλάτος A=0,2 mA = 0{,}2\,\text{m} και γωνιακή συχνότητα ω=10 rad/s\omega = 10\,\text{rad/s}. Δ2. Να υπολογίσετε το μέτρο της επιτάχυνσης του σώματος Σ, στις θέσεις όπου ο λόγος της κινητικής του ενέργειας KK προς την ολική ενέργεια της ταλάντωσής του EE είναι ίσος με KE=34\frac{K}{E} = \frac{3}{4}. Να θεωρήσετε ότι: g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2. Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα και ότι καθ' όλη τη διάρκεια της κίνησής του ο αγωγός ΝΛ παραμένει εντός του ομογενούς μαγνητικού πεδίου. Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. (Μονάδες 5)

  3. Δ3 · 7 μονάδες

    Δ3. Να περιγράψετε το είδος της κίνησης του αγωγού ΝΛ από τη χρονική στιγμή t0t_0 μέχρι αυτός να αποκτήσει την οριακή του ταχύτητα (μονάδες 3), την οποία και να υπολογίσετε (μονάδες 4). Να θεωρήσετε ότι: g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2. Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα και ότι καθ' όλη τη διάρκεια της κίνησής του ο αγωγός ΝΛ παραμένει εντός του ομογενούς μαγνητικού πεδίου. Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. (Μονάδες 7)

  4. Δ4 · 6 μονάδες

    Να θεωρήσετε ότι η οριακή ταχύτητα του αγωγού ΝΛ είναι υορ=4 m/s\upsilon_{\text{ορ}} = 4\,\text{m/s}. Ο αγωγός ΝΛ, κινούμενος προς τα πάνω και αφού έχει αποκτήσει την οριακή του ταχύτητα, ανέρχεται κατά hh σε χρονικό διάστημα Δt=0,125 s\Delta t = 0{,}125\,\text{s}. Δ4. Να υπολογίσετε το ποσοστό επί τοις % του έργου της δύναμης FF που μετατρέπεται σε θερμότητα στους αντιστάτες του κυκλώματος στο χρονικό διάστημα Δt\Delta t. Να θεωρήσετε ότι: g=10 m/s2g = 10\,\text{m/s}^2. Η αντίσταση του αέρα είναι αμελητέα και ότι καθ' όλη τη διάρκεια της κίνησής του ο αγωγός ΝΛ παραμένει εντός του ομογενούς μαγνητικού πεδίου. Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα. (Μονάδες 6)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2026, Επαναληπτικές