Χημεία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2020, Επαναληπτικές
Τα θέματα της Χημείας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2020 (Επαναληπτικές), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 20 ερωτήματα, 100 μονάδες.
Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος
Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.
Θέμα Α 25 μονάδες
-
Α1 · 5 μονάδες
Το μεθάνιο () είναι ένα μη πολικό μόριο και αυτό οφείλεται
-
Α2 · 5 μονάδες
Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή;
-
Α3 · 5 μονάδες
Κατά την πραγματοποίηση της απλής χημικής αντίδρασης ισχύει:
-
Α4 · 5 μονάδες
Σε δύο δοχεία σταθερού όγκου βρίσκονται σε ισορροπία , και , σύμφωνα με την αντίδραση: Στο πρώτο δοχείο προσθέτουμε και , ενώ στο δεύτερο προσθέτουμε και .
-
Α5 (α) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Η ενέργεια του δεύτερου ιοντισμού του ατόμου ενός στοιχείου είναι πάντα μεγαλύτερη από την αντίστοιχη ενέργεια του πρώτου ιοντισμού του ίδιου στοιχείου.
-
Α5 (β) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Μια ουσία έχει ενθαλπία, άρα και θερμότητα.
-
Α5 (γ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Σε μια ογκομέτρηση το ισοδύναμο σημείο ταυτίζεται πάντα με το τελικό σημείο.
-
Α5 (δ) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Στις αντιδράσεις που θεωρούμε μονόδρομες η σταθερά ισορροπίας () έχει τιμή πολύ κοντά στο 1.
-
Α5 (ε) · 1 μονάδα · Σωστό ή Λάθος
Σύμφωνα με την απαγορευτική αρχή του Pauli δεν υπάρχει άτομο με κατανομή .
Θέμα Β 25 μονάδες
-
Β1 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το σχήμα Β1 είναι ένα μέρος του Περιοδικού Πίνακα (οι τέσσερις πρώτες περίοδοι), στο οποίο είναι σημειωμένα έξι στοιχεία στη θέση τους: το (1η περίοδος, 1η ομάδα), το (1η περίοδος, 18η ομάδα), το (2η περίοδος, 16η ομάδα), το (3η περίοδος, 1η ομάδα), το (4η περίοδος, 1η ομάδα) και το (4η περίοδος, 2η ομάδα). Στο σχήμα Β1 δίνεται ένα μέρος του Περιοδικού Πίνακα, στο οποίο σημειώνονται μερικά στοιχεία με τα σύμβολά τους. Στον πίνακα Β1 δίνονται ιδιότητες των στοιχείων που απεικονίζονται στο σχήμα Β1, όπου τα γράμματα της πρώτης στήλης αντιστοιχούν στα στοιχεία που απεικονίζονται στο σχήμα Β1. Πίνακας Β1 α. Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία του σχήματος Β1 με τα Α έως Ζ του πίνακα Β1 και να αιτιολογήσετε πλήρως την απάντησή σας (μονάδες 6). β. Δίνεται το στοιχείο . Να εξηγήσετε ποια βάση θα έχει μεγαλύτερη , στην ίδια θερμοκρασία: το ή το (μονάδες 2); (Μονάδες 8)
Ατομική ακτίνα () (kJ) (kJ) Α Β - Γ Δ Ε Ζ -
Β2 · 4 μονάδες
Η αιμοσφαιρίνη (Hb) ανήκει σε μια οικογένεια πρωτεϊνών που μεταφέρουν οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς δεσμεύοντάς το σε ομάδες αίμης, σύμφωνα με την ισορροπία (1): Ένα γνωστό δηλητήριο είναι το , το οποίο δεσμεύεται από την αιμοσφαιρίνη, σύμφωνα με την ισορροπία (2): Με βάση τις ανωτέρω ισορροπίες να εξηγήσετε τη βλαβερή δράση του στον άνθρωπο. (Μονάδες 4)
-
Β3 · 5 μονάδες
Δίνεται η αντίδραση διάσπασης του ασβεστόλιθου (): Σε τέσσερα κλειστά δοχεία τοποθετείται ποσότητα και το σύστημα καταλήγει σε ισορροπία. Η αρχική ποσότητα του ασβεστόλιθου, ο σταθερός όγκος του κάθε δοχείου καθώς και η σταθερή θερμοκρασία στην οποία διεξάγονται τα πειράματα φαίνονται στον πίνακα Β3. Πίνακας Β3 Ποια από τις παρακάτω σχέσεις α έως ε ισχύει για τη μάζα του στη θέση ισορροπίας στα τέσσερα δοχεία: α. β. γ. δ. ε. (μονάδα 1) Να εξηγήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). (Μονάδες 5)
Δοχείο Αρχική ποσότητα (g) Όγκος Θερμοκρασία Α Β Γ Δ -
Β4 · 8 μονάδες
Δίνεται η αντίδραση εξουδετέρωσης . Πραγματοποιήθηκαν πειράματα στα οποία μελετήθηκε η θερμότητα που εκλύεται από τις αντιδράσεις οι οποίες λαμβάνουν χώρα κατά την ανάμειξη α. δύο υδατικών διαλυμάτων και : : (, ) : (, ) β. δύο υδατικών διαλυμάτων και : : (, ) : (, ) γ. δύο υδατικών διαλυμάτων και : : (, ) : (, ) Όλες οι αναμείξεις των παραπάνω διαλυμάτων πραγματοποιήθηκαν ακριβώς στις ίδιες πειραματικές συνθήκες. Στη διεργασία (α) εκλύθηκε θερμότητα , στη διεργασία (β) εκλύθηκε και στη (γ) εκλύθηκε . Αν από τα αποτελέσματα πήραμε τα ακόλουθα πειραματικά δεδομένα (i) και (ii) , να εξηγήσετε γιατί προέκυψαν τα πειραματικά δεδομένα (i) (μονάδες 3) και (ii) (μονάδες 5). (Μονάδες 8)
Θέμα Γ 25 μονάδες
-
Γ1 · 10 μονάδες
Η μεθανόλη () είναι η απλούστερη κορεσμένη αλκοόλη με βιομηχανικό ενδιαφέρον. Η σύγχρονη βιομηχανική παραγωγή μεθανόλης έχει ως πρώτη ύλη το φυσικό αέριο. Η τελική αντίδραση της παραγωγής της δίνεται από την χημική εξίσωση: Σε δοχείο σταθερού όγκου εισάγονται και και το σύστημα καταλήγει σε ισορροπία σύμφωνα με την αντίδραση (1). Αν η απόδοση της αντίδρασης (1) στους ισούται με , να υπολογίσετε: α. Τη σταθερά χημικής ισορροπίας της χημικής εξίσωσης (1) (μονάδες 5). β. Ένας μαθητής ισχυρίζεται ότι η ενέργεια που εκλύθηκε από το σύστημα μέχρι να φτάσει σε ισορροπία στο ερώτημα (α) είναι μεγαλύτερη από την ενέργεια που εκλύεται από την καύση ισομοριακού μείγματος και προς και . Δίνονται ενθαλπίες των αντιδράσεων: Να εξηγήσετε αν ο ισχυρισμός του μαθητή είναι σωστός (μονάδες 5). (Μονάδες 10)
-
Γ2 · 15 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το σχήμα Γ2 είναι η καμπύλη ογκομέτρησης, με το pH στον κατακόρυφο άξονα και τον όγκο (mL) στον οριζόντιο. Στον άξονα του pH σημειώνονται οι τιμές 5 και 13 και στον άξονα του όγκου οι τιμές 5 και 10. Η καμπύλη ανεβαίνει αργά, περνά από το σημείο με όγκο και , έχει απότομη άνοδο στα και μετά συνεχίζει σχεδόν οριζόντια, πλησιάζοντας από κάτω την τιμή , που σημειώνεται με οριζόντια διακεκομμένη γραμμή. Η μεθανόλη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή οξικού οξέος (), σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: Μια βιομηχανία παρασκευάζει οξικό οξύ με την παραπάνω μέθοδο χρησιμοποιώντας μεθανόλη () και περίσσεια μονοξειδίου του άνθρακα (). Όταν η αντίδραση φτάσει σε ισορροπία λαμβάνεται δείγμα από το μείγμα ισορροπίας. Από το δείγμα αφαιρείται με κατάλληλη μέθοδο το μονοξείδιο του άνθρακα. Η ποσότητα που απομένει (μεθανόλη και οξικό οξύ) ζυγίζει και διαλύεται σε νερό, οπότε παρασκευάζεται διάλυμα όγκου . Ποσότητα από το ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα καυστικού νατρίου () και η καμπύλη ογκομέτρησης, που λαμβάνεται, δίνεται στο σχήμα Γ2, όπου στα αντιστοιχεί το ισοδύναμο σημείο της ογκομέτρησης. α. Να εξηγήσετε γιατί η συγκέντρωση του είναι (μονάδες 2). β. Να υπολογίσετε τη σταθερά ιοντισμού του οξικού οξέος () (να θεωρήσετε ότι η μεθανόλη δεν αντιδρά με το καυστικό νάτριο) (μονάδες 6). γ. Να υπολογίσετε την απόδοση της αντίδρασης (4) (μονάδες 7). Να θεωρήσετε ότι , ότι ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις και ότι : , , (δεδομένα που το επίσημο θέμα δίνει στο Θέμα Δ). (Μονάδες 15)
Θέμα Δ 25 μονάδες
-
Δ1 · 5 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): ο συντακτικός τύπος της χημικής ένωσης (I) δείχνει τρεις εξαμελείς δακτυλίους από άτομα άνθρακα, με διπλούς δεσμούς , από τους οποίους οι δύο έχουν μια κοινή πλευρά, και μια πλευρική αλυσίδα. Σε άτομα άνθρακα των δακτυλίων είναι ενωμένα δύο άτομα και μία ομάδα , ενώ ο πρώτος δακτύλιος συνδέεται με τους άλλους δύο με τη γέφυρα . Η πλευρική αλυσίδα είναι , δηλαδή έχει μια εστερομάδα και, στο άκρο της, μια καρβοξυλομάδα. Όλα τα υπόλοιπα άτομα υδρογόνου είναι ενωμένα με άτομα άνθρακα. Μία από τις ενώσεις που εξετάζονται ως πιθανή δραστική ουσία φαρμάκου είναι η χημική ένωση (I), με μοριακό τύπο . Για την εύρεση της σχετικής μοριακής μάζας της χημικής ένωσης (I) χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της ωσμωμετρίας. Αν διαλύματος της χημικής ένωσης (I) στο οποίο έχουν διαλυθεί αυτής εμφανίζει ωσμωτική πίεση στους , να βρείτε τον αριθμό x στον μοριακό τύπο. Δίνονται: - . - : , , , (στη χημική ένωση (I) έχει χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά το ισότοπο ). (Μονάδες 5)
-
Δ2 · 5 μονάδες
Η χημική ένωση (I) περιέχει μια καρβοξυλομάδα και ως εκ τούτου θεωρείται ως ασθενές οξύ του τύπου ΗΑ. Αν διάλυμα του μετά νατρίου άλατος της χημικής ένωσης (I), , συγκέντρωσης έχει , να δείξετε ότι η της χημικής ένωσης (I) είναι 4. Δίνεται ότι: - . - Τα δεδομένα του θέματος Δ επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. (Μονάδες 5)
-
Δ3 · 4 μονάδες
α. Πόσα από τα άτομα υδρογόνου της χημικής ένωσης (I) μπορούν να συμμετάσχουν στη δημιουργία δεσμών υδρογόνου (μονάδες 2); β. Πόσα από τα άτομα της χημικής ένωσης (I) (εκτός των ατόμων υδρογόνου) μπορούν να συμμετάσχουν στη δημιουργία δεσμών υδρογόνου (μονάδες 2); (Μονάδες 4)
-
Δ4 · 8 μονάδες
Σχήμα του θέματος (περιγραφή): το Σχήμα Δ4 είναι ένα δοχείο με δύο υγρές στιβάδες που δεν αναμιγνύονται: πάνω η στιβάδα της οκτανόλης, που είναι η μεγαλύτερη, και κάτω η στιβάδα του νερού. Μία από τις ενώσεις που εξετάζονται ως πιθανή δραστική ουσία φαρμάκου είναι η χημική ένωση (I), με μοριακό τύπο . Η χημική ένωση (I) περιέχει μια καρβοξυλομάδα και ως εκ τούτου θεωρείται ως ασθενές οξύ του τύπου ΗΑ. Σε ένα σύστημα οκτανόλης/νερού, όπως αυτό του Σχήματος Δ4, αποτελούμενο από οκτανόλης και νερού, διαλύονται της χημικής ένωσης (I) χωρίς μεταβολή του όγκου. Μετά από την απαραίτητη διαδικασία ανάδευσης το σύστημα ηρεμεί και οι διαλύτες διαχωρίζονται σε δύο φάσεις, όπως το Σχήμα Δ4. Το pH στην υδατική φάση μετρήθηκε ίσο με 3. Να βρεθεί η τιμή του λόγου . Δίνεται ότι: - . - Τα δεδομένα του θέματος Δ επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. Να θεωρήσετε ότι η της χημικής ένωσης (I) είναι 4 και ότι , είναι οι συγκεντρώσεις της μη ιοντισμένης μορφής της στην οκτανόλη και στο νερό, αντίστοιχα. (Μονάδες 8)
-
Δ5 · 3 μονάδες
Η πληθώρα των ενώσεων που δυνητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δραστικές ουσίες φαρμάκων έχει επιφέρει την ανάγκη θέσπισης κριτηρίων επιλογής, όπως τα παρακάτω: 1. Η σχετική μοριακή μάζα της ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 500. 2. Ο αριθμός των ατόμων υδρογόνου που μπορεί να συμμετάσχουν στη δημιουργία δεσμών υδρογόνου να μην υπερβαίνει το 5. 3. Ο αριθμός των ατόμων που κάνουν δεσμούς υδρογόνου να με άτομα υδρογόνου να μην υπερβαίνει το 10. 4. Όταν η υπό εξέταση ένωση διαλύεται σε ένα διφασικό σύστημα οκτανόλης/νερού (2 διαλύτες που ΔΕΝ αναμιγνύονται, ο λόγος να μην υπερβαίνει το 5. Όπου , είναι οι συγκεντρώσεις της μη ιοντισμένης μορφής του φαρμάκου στην οκτανόλη και στο νερό, αντίστοιχα. Να εξηγήσετε αν η χημική ένωση (I) είναι συμβατή με τα 4 παραπάνω κριτήρια; Να θεωρήσετε ότι για τη χημική ένωση (I) έχουν βρεθεί στα προηγούμενα ερωτήματα: σχετική μοριακή μάζα 492, 2 άτομα υδρογόνου που μπορούν να συμμετάσχουν σε δεσμούς υδρογόνου, 5 άλλα άτομα που μπορούν να συμμετάσχουν σε δεσμούς υδρογόνου και . (Μονάδες 3)
Πηγή
Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.
Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2020, Ημερήσια · Πανελλαδικές 2019, Ημερήσια