Χημεία Προσανατολισμού: Πανελλαδικές 2018, Ημερήσια

Τα θέματα της Χημείας Προσανατολισμού των Πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ του 2018 (Ημερήσια), με τις μονάδες κάθε ερωτήματος: 13 ερωτήματα, 100 μονάδες.

Λύστε το ως Προσομοίωση τριών ωρών Όλα τα θέματα ανά έτος

Οι λύσεις και τα κριτήρια βαθμολόγησης γράφτηκαν για την εφαρμογή και δεν είναι επίσημες απαντήσεις. Τις λύσεις όλων των ερωτημάτων τις βρίσκετε στην εφαρμογή.

Θέμα Α 25 μονάδες

  1. Α1 · 5 μονάδες

    Ποια από τις παρακάτω ενώσεις δίνει την αντίδραση Fehling;

    • α. CH3COCH2CH3\mathrm{CH_3COCH_2CH_3}
    • β. CH3CH2CHO\mathrm{CH_3CH_2CHO}
    • γ. CH3CH2COOH\mathrm{CH_3CH_2COOH}
    • δ. HC≡CCH3\mathrm{HC{\equiv}CCH_3}
  2. Α2 · 5 μονάδες

    Πολλές ουσίες με σημαντική φαρμακευτική δράση μπορεί να δημιουργήσουν ζεύγη συζυγών οξέων-βάσεων. Ποιο από τα παρακάτω ζεύγη αποτελεί συζυγές ζεύγος οξέος-βάσης;

    • α. H2CO3 / CO32−\mathrm{H_2CO_3}\,/\,\mathrm{CO_3^{2-}}
    • β. HCO3− / CO32−\mathrm{HCO_3^-}\,/\,\mathrm{CO_3^{2-}}
    • γ. H3O+ / OH−\mathrm{H_3O^+}\,/\,\mathrm{OH^-}
    • δ. H3PO4 / PO43−\mathrm{H_3PO_4}\,/\,\mathrm{PO_4^{3-}}
  3. Α3 · 5 μονάδες

    Ποιο από τα παρακάτω υδατικά διαλύματα είναι όξινο (θ=25 ∘C\theta = 25\,^{\circ}\mathrm{C}):

    • α. CH3NH2(aq)\mathrm{CH_3NH_2(aq)}
    • β. KNO3(aq)\mathrm{KNO_3(aq)}
    • γ. (CH3)2NH2Cl(aq)\mathrm{(CH_3)_2NH_2Cl(aq)}
    • δ. CH3COONa(aq)\mathrm{CH_3COONa(aq)}
  4. Α4 · 5 μονάδες

    Δίνεται η ένωση: CH3−CH=CH−C≡C−H\mathrm{CH_3{-}CH{=}CH{-}C{\equiv}C{-}H} (στο θέμα δίνεται με όλους τους δεσμούς, όλα τα H γραμμένα χωριστά). Η ένωση περιλαμβάνει τον ακόλουθο αριθμό σ (σίγμα) και π (πι) δεσμών:

    • α. 10σ, 2π
    • β. 9σ, 5π
    • γ. 9σ, 1π
    • δ. 10σ, 3π
  5. Α5 · 5 μονάδες

    Δίνεται η ένωση γλυκερόλη (1,2,3-προπανοτριόλη), η οποία αποτελεί την πρώτη ύλη για την παρασκευή του εκρηκτικού νιτρογλυκερίνη: CH2OH−CHOH−CH2OH\mathrm{CH_2OH{-}CHOH{-}CH_2OH}, όπου α είναι το μεσαίο άτομο άνθρακα (CHOH\mathrm{CHOH}) και β τα δύο ακραία (CH2OH\mathrm{CH_2OH}). Ποιοι αριθμοί οξείδωσης αντιστοιχούν στα άτομα άνθρακα α και β;

    • α. α: +1, β: 0
    • β. α: 0, β: 0
    • γ. α: +1, β: +1
    • δ. α: 0, β: −1

Θέμα Β 25 μονάδες

  1. Β1 · 10 μονάδες

    Δίνονται τα στοιχεία 12Mg_{12}\mathrm{Mg} (μαγνήσιο) και 5B_5\mathrm{B} (βόριο). α. Να βρείτε την περίοδο και την ομάδα στην οποία ανήκει κάθε στοιχείο. (μονάδες 2) β. Να αιτιολογήσετε ποιο από αυτά έχει μεγαλύτερη ατομική ακτίνα. (μονάδες 2) Έστω Χ ένα από τα δύο στοιχεία. Δίνονται οι πέντε πρώτες ενέργειες ιοντισμού του στοιχείου Χ: Ei1=800 kJ/molE_{i1} = 800\ \mathrm{kJ/mol}, Ei2=2427 kJ/molE_{i2} = 2427\ \mathrm{kJ/mol}, Ei3=3659 kJ/molE_{i3} = 3659\ \mathrm{kJ/mol}, Ei4=25025 kJ/molE_{i4} = 25025\ \mathrm{kJ/mol}, Ei5=32826 kJ/molE_{i5} = 32826\ \mathrm{kJ/mol} γ. Να εξηγήσετε ποιο από τα δύο στοιχεία (Mg ή B) είναι το στοιχείο Χ. (μονάδες 3) δ. Σε ποια υποστιβάδα βρίσκεται το ηλεκτρόνιο που απομακρύνεται ευκολότερα από το χημικό στοιχείο Χ; (μονάδα 1) ε. Να εξηγήσετε γιατί Ei1<Ei2E_{i1} < E_{i2}. (μονάδες 2) (Μονάδες 10)

  2. Β2 · 9 μονάδες

    Μια βιομηχανική μέθοδος παρασκευής της μεθανόλης είναι η υδρογόνωση του μονοξειδίου του άνθρακα σύμφωνα με την αντίδραση: CO(g)+2 H2(g)⇌CH3OH(g),ΔH<0\mathrm{CO(g)} + 2\,\mathrm{H_2(g)} \rightleftharpoons \mathrm{CH_3OH(g)}, \qquad \Delta H < 0 Στο διάγραμμα δίνονται οι καμπύλες αντίδρασης των δύο αντιδρώντων. Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το διάγραμμα δείχνει τη συγκέντρωση (mol/L) σε συνάρτηση με τον χρόνο (s), σε πλέγμα χωρίς αριθμούς. Η καμπύλη (1) ξεκινά από 5 υποδιαιρέσεις του κατακόρυφου άξονα και η καμπύλη (2) από 3 υποδιαιρέσεις. Μετά την πρώτη υποδιαίρεση του χρόνου η (1) έχει πέσει στις 3 και η (2) στις 2 υποδιαιρέσεις. Τελικά και οι δύο καμπύλες γίνονται οριζόντιες στην ίδια τιμή, περίπου 1 υποδιαίρεση. α. Σε ποιο αντιδρών αντιστοιχεί κάθε καμπύλη; (μονάδα 1) β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) γ. Στο ακόλουθο διάγραμμα δίνεται η μεταβολή της συγκέντρωσης της μεθανόλης, συναρτήσει του χρόνου σε δύο διαφορετικές θερμοκρασίες T1T_1 και T2T_2 με τις υπόλοιπες συνθήκες σταθερές. Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Και οι δύο καμπύλες της [CH3OH][\mathrm{CH_3OH}] ξεκινούν από το μηδέν. Η καμπύλη T2T_2 ανεβαίνει πιο απότομα και γίνεται γρήγορα οριζόντια, σε χαμηλότερη τιμή. Η καμπύλη T1T_1 ανεβαίνει πιο αργά, τέμνει την T2T_2 και γίνεται οριζόντια αργότερα, σε μεγαλύτερη τιμή. i. Να αιτιολογήσετε ποια θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη. (μονάδες 3) ii. Με βάση το διάγραμμα, εξηγήστε γιατί υπάρχει διαφορά στους χρόνους αποκατάστασης της ισορροπίας στις δύο θερμοκρασίες. (μονάδες 3) (Μονάδες 9)

  3. Β3 · 6 μονάδες

    Για την απολύμανση των πληγών χρησιμοποιείται υδατικό διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου H2O2(aq)\mathrm{H_2O_2(aq)}, το οποίο διασπάται σύμφωνα με την αντίδραση: 2 H2O2(aq)→2 H2O(l)+O2(g),ΔH=−196 kJαντίδραση (1)2\,\mathrm{H_2O_2(aq)} \rightarrow 2\,\mathrm{H_2O(l)} + \mathrm{O_2(g)}, \quad \Delta H = -196\ \mathrm{kJ} \qquad \text{αντίδραση (1)} Η ίδια αντίδραση μπορεί να πραγματοποιηθεί καταλυτικά με την προσθήκη σταγόνων υδατικού διαλύματος KI(aq)\mathrm{KI(aq)} σύμφωνα με τη χημική εξίσωση 2 H2O2(aq)→KI(aq)2 H2O(l)+O2(g)αντίδραση (2)2\,\mathrm{H_2O_2(aq)} \xrightarrow{\mathrm{KI(aq)}} 2\,\mathrm{H_2O(l)} + \mathrm{O_2(g)} \qquad \text{αντίδραση (2)} α. Να εξηγήσετε αν η κατάλυση είναι ομογενής ή ετερογενής (μονάδες 2) β. Ποιο από τα ακόλουθα 4 διαγράμματα περιγράφει ορθότερα τις αντιδράσεις (1) και (2); (μονάδα 1) γ. Να εξηγήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 3) Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Τα τέσσερα διαγράμματα δείχνουν την ενέργεια σε συνάρτηση με την πορεία της αντίδρασης, με δύο καμπύλες (1) και (2) που ξεκινούν από το 2 H2O2(aq)2\,\mathrm{H_2O_2(aq)} και καταλήγουν στο 2 H2O(l)+O2(g)2\,\mathrm{H_2O(l)} + \mathrm{O_2(g)}: (Μονάδες 6)

    διάγραμμαθέση των προϊόντωνυψηλότερη κορυφή
    Σχήμα 1χαμηλότερα από τα αντιδρώντατης καμπύλης (2)
    Σχήμα 2ψηλότερα από τα αντιδρώντατης καμπύλης (1)
    Σχήμα 3χαμηλότερα από τα αντιδρώντατης καμπύλης (1)
    Σχήμα 4ψηλότερα από τα αντιδρώντατης καμπύλης (2)

Θέμα Γ 25 μονάδες

  1. Γ1 · 19 μονάδες

    Δίνεται το μονοακόρεστο ελαϊκό οξύ: CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH\mathrm{CH_3(CH_2)_7CH{=}CH(CH_2)_7COOH}, το οποίο είναι το οξύ σε μεγαλύτερη αναλογία στο παρθένο ελαιόλαδο. Αυτό μπορεί να αντιδράσει με διάφορα αντιδραστήρια. Στο παρακάτω διάγραμμα σας δίνονται τα αντιδραστήρια ή προϊόντα: Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Το διάγραμμα δείχνει τις αντιδράσεις: 1. ελαϊκό οξύ + Br2/CCl4\mathrm{Br_2/CCl_4} →\rightarrow Α 2. Α + περίσσεια NaOH\mathrm{NaOH} (αλκοολικό διάλυμα) →\rightarrow Β 3. Β + H2\mathrm{H_2}/καταλύτης →\rightarrow Γ. Το Γ με Br2/CCl4\mathrm{Br_2/CCl_4} δεν αντιδρά. 4. Γ + HCl\mathrm{HCl} →\rightarrow Δ 5. Δ + CH3CH2OH/H+\mathrm{CH_3CH_2OH/H^+} ⇌\rightleftharpoons Λ + H2O\mathrm{H_2O} 6. ελαϊκό οξύ + Χ (H+\mathrm{H^+}) →\rightarrow Μ, όπου Μ: CH3(CH2)7CH2CH(OH)(CH2)7COOH\mathrm{CH_3(CH_2)_7CH_2CH(OH)(CH_2)_7COOH} 7. Μ + KMnO4/H+\mathrm{KMnO_4/H^+} →\rightarrow Ε 8. Ε + CH3MgBr\mathrm{CH_3MgBr} →\rightarrow Θ, και Θ + H2O\mathrm{H_2O} →\rightarrow Ι 9. ελαϊκό οξύ + Ψ →\rightarrow CH3(CH2)7CH2CH(Cl)(CH2)7COOH\mathrm{CH_3(CH_2)_7CH_2CH(Cl)(CH_2)_7COOH} 10. CH3(CH2)7CH2CH(Cl)(CH2)7COOH\mathrm{CH_3(CH_2)_7CH_2CH(Cl)(CH_2)_7COOH} + KCN\mathrm{KCN} →\rightarrow Ζ, και Ζ + 2 H2O2\,\mathrm{H_2O} (H+\mathrm{H^+}) →\rightarrow Κ α. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών προϊόντων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Ι, Κ, Λ και να βρείτε τα αντιδραστήρια Χ και Ψ. (μονάδες 12) β. Ποιο από τα παραπάνω αντιδραστήρια χρησιμοποιείται για έναν απλό εργαστηριακό έλεγχο ακορεστότητας; (μονάδα 1) γ. Να γραφεί η πλήρης αντίδραση της ένωσης Μ με το KMnO4/H+\mathrm{KMnO_4/H^+} για να παραχθεί η ένωση Ε. (μονάδες 3) δ. Να εξηγήσετε αν η ένωση Ε δίνει την ιωδοφορμική αντίδραση. (μονάδα 1) ε. Γράψτε ένα από τα πιθανά προϊόντα της αντίδρασης, καθώς και την αντίστοιχη ασταθή ένωση από την οποία έχει προέλθει. (μονάδες 2) CH3(CH2)7C≡C(CH2)7COOH+H2O→H2SO4Hg, HgSO4\mathrm{CH_3(CH_2)_7C{\equiv}C(CH_2)_7COOH} + \mathrm{H_2O} \xrightarrow[\mathrm{H_2SO_4}]{\mathrm{Hg},\,\mathrm{HgSO_4}} (Μονάδες 19)

  2. Γ2 · 6 μονάδες

    Δίνεται το μονοακόρεστο ελαϊκό οξύ: CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH\mathrm{CH_3(CH_2)_7CH{=}CH(CH_2)_7COOH}, το οποίο είναι το οξύ σε μεγαλύτερη αναλογία στο παρθένο ελαιόλαδο. Σε 141 g141\ \mathrm{g} ελαϊκού οξέος προσθέτουμε 800 mL800\ \mathrm{mL} διαλύματος Br2\mathrm{Br_2} σε CCl4\mathrm{CCl_4} με C=1 MC = 1\ \mathrm{M} και προκύπτει το διάλυμα Δ. α. Πόσα g του προϊόντος προσθήκης παράγονται; (μονάδες 3) β. Να βρεθεί ο όγκος του αερίου C2H4\mathrm{C_2H_4} μετρημένος σε STP που πρέπει να προστεθεί στο διάλυμα Δ ώστε να αποχρωματιστεί το διάλυμα. (μονάδες 3) Δίνονται: MrM_r ελαϊκού οξέος =282= 282 και Ar(Br)=80A_r(\mathrm{Br}) = 80. (Μονάδες 6)

Θέμα Δ 25 μονάδες

  1. Δ1 · 6 μονάδες

    Το CH4\mathrm{CH_4} είναι το κύριο συστατικό του φυσικού αερίου και έχει πολλές χρήσεις. Ένας τρόπος σύνθεσής του περιγράφεται με την ακόλουθη αντίδραση: C(s)+2 H2(g)⇌CH4(g)\mathrm{C(s)} + 2\,\mathrm{H_2(g)} \rightleftharpoons \mathrm{CH_4(g)} Σε κλειστό δοχείο όγκου 10 L10\ \mathrm{L} εισάγονται ισομοριακές ποσότητες C(s)\mathrm{C(s)} και H2(g)\mathrm{H_2(g)}, οπότε σε θερμοκρασία T αποκαθίσταται η παραπάνω ισορροπία με σταθερά Kc=0,1K_c = 0{,}1. Η απόδοση της αντίδρασης είναι 50%. Να υπολογίσετε τα αρχικά mol των αντιδρώντων που εισήχθησαν στο δοχείο. (Μονάδες 6)

  2. Δ2 · 16 μονάδες

    Μία από τις χρήσεις του CH4(g)\mathrm{CH_4(g)} είναι η παρασκευή του τοξικού αερίου υδροκυανίου (HCN), το οποίο συντίθεται σύμφωνα με την αντίδραση: _ CH4(g)+_ NH3(g)+_ O2(g)→_ HCN(g)+_ H2O(g)\_\,\mathrm{CH_4(g)} + \_\,\mathrm{NH_3(g)} + \_\,\mathrm{O_2(g)} \rightarrow \_\,\mathrm{HCN(g)} + \_\,\mathrm{H_2O(g)} α. Να μεταφέρετε τη χημική εξίσωση στο τετράδιό σας συμπληρώνοντας τους συντελεστές. (μονάδες 3) β. Ποσότητα αερίου HCN απομονώνεται και χρησιμοποιείται για την παρασκευή ισομοριακής ποσότητας μεθανικού νατρίου (HCOONa\mathrm{HCOONa}). Το HCOONa\mathrm{HCOONa} διαλύεται σε νερό και παρασκευάζεται διάλυμα Δ1 όγκου 2 L2\ \mathrm{L}. Από το διάλυμα Δ1 λαμβάνεται ποσότητα 20 mL20\ \mathrm{mL} η οποία ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα HCl(aq)\mathrm{HCl(aq)} συγκέντρωσης 0,2 M0{,}2\ \mathrm{M}. Η καμπύλη ογκομέτρησης δίνεται παρακάτω: Σχήμα του θέματος (περιγραφή): Η καμπύλη δείχνει το pH σε συνάρτηση με τον όγκο του HCl\mathrm{HCl}. Ξεκινά από υψηλή τιμή pH και μειώνεται, αρχικά πιο γρήγορα και μετά αργά· για όγκο HCl\mathrm{HCl} 10 mL10\ \mathrm{mL} είναι pH = 4. Κοντά στα 20 mL20\ \mathrm{mL} το pH πέφτει απότομα. Το σημείο Ο, στα 20 mL20\ \mathrm{mL}, βρίσκεται στο μέσο της απότομης πτώσης. Το σημείο Ο είναι το ισοδύναμο σημείο της ογκομέτρησης. i) Να προσδιορίσετε τη συγκέντρωση του ογκομετρούμενου διαλύματος. (μονάδες 2) ii) Με βάση την καμπύλη ογκομέτρησης να αποδείξετε ότι η KaK_a του HCOOH\mathrm{HCOOH} είναι 10−410^{-4}. (μονάδες 3) iii) Να υπολογίσετε το pH στο ισοδύναμο σημείο. (μονάδες 2) iv) Στον ακόλουθο πίνακα δίνονται τέσσερις πιθανοί δείκτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του τελικού σημείου της ογκομέτρησης. Να επιλέξετε τον καταλληλότερο δείκτη (μονάδα 1) και αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) v) Να υπολογίσετε τον όγκο του αερίου HCN (σε L μετρημένο σε STP), το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του διαλύματος Δ1. (μονάδες 3) Δίνεται ότι: όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ=25 ∘C\theta = 25\,^{\circ}\mathrm{C}, Kw=10−14K_w = 10^{-14}, και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. (Μονάδες 16)

    ΔείκτηςΠεριοχή pH αλλαγής χρώματος
    Κυανούν της θυμόλης1,7 - 3,2
    Ερυθρό του Κογκό3,0 - 5,0
    Κυανούν της βρωμοθυμόλης6,0 - 7,6
    Ερυθρό της κρεσόλης7,2 - 8,8
  3. Δ3 · 3 μονάδες

    Στο υδατικό διάλυμα του HCOONa\mathrm{HCOONa} έχει αποκατασταθεί η ισορροπία: HCOO−(aq)+H2O(l)⇌HCOOH(aq)+OH−(aq)\mathrm{HCOO^-(aq)} + \mathrm{H_2O(l)} \rightleftharpoons \mathrm{HCOOH(aq)} + \mathrm{OH^-(aq)} Να εξηγήσετε, χωρίς υπολογισμούς, τι επίδραση θα έχει στη συγκέντρωση των ιόντων του HCOO−\mathrm{HCOO^-} της κατάστασης ισορροπίας: α. η προσθήκη μικρής ποσότητας HCl(g)\mathrm{HCl(g)} β. η προσθήκη μικρής ποσότητας NaOH(s)\mathrm{NaOH(s)} γ. η αύξηση του όγκου του δοχείου. Δίνεται ότι: όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ=25 ∘C\theta = 25\,^{\circ}\mathrm{C}, Kw=10−14K_w = 10^{-14}, και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις. (Μονάδες 3)

Πηγή

Τα θέματα μεταγράφηκαν από το επίσημο αρχείο του Υπουργείου Παιδείας. Το Σκούλις δεν συνδέεται με το Υπουργείο Παιδείας.

Δείτε επίσης: Πανελλαδικές 2019, Επαναληπτικές · Πανελλαδικές 2018, Επαναληπτικές